سهم دولت از پرداخت هزینه سامانه های نوین آبیاری رعایت نشده است

خشکسالی های چند سال اخیر و کاهش چشمگیر منابع آب کشور، لزوم سرمایه گذاری در بحث سامانه های نوین آبیاری به منظور افزایش راندمان آب در بخش کشاورزی را انکارناپذیر کرده است. در حال حاضر و بنابر آمار رسمی وزارت نیرو، حدود ۹۲ درصد از منابع آب کشور در بخش کشاورزی به مصرف می رسد، ۶ درصد به بخش شرب اختصاص دارد و ۲ درصد دیگر هم در بخش صنعت مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین افزایش بهره وری آب در بخش کشاورزی با چنین مصرف بالایی می تواند پایانی بر بحران آب در کشور باشد.

به همین منظور، سیاست های تشویقی برای توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار از سوی وزارت جهاد کشاورزی در نظر گرفته شده است از جمله اینکه ۸۵ درصد هزینه طراحی و اجرای این سیستم ها از سوی دولت پرداخت می شود و ۱۵ درصد بر عهده کشاورز خواهد بود. علاوه بر این، مجلس شورای اسلامی هم در بودجه سال ۹۳ اعتبار ۱۳۰۰ میلیارد تومانی برای گسترش سامانه های نوین آبیاری در کشور اختصاص داد که نسبت به اعتبار ۲۰۰ میلیارد تومانی سال قبل، رقم قابل توجهی بود.

اما به تازگی، مجری طرح سامانه های نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی، اعلام کرد: از اعتبار هزار و ۳۰۰ میلیارد تومانی اختصاص یافته به این طرح در بودجه سال ۹۳ فقط ۴۷ درصد محقق شد در صورتی که پیشرفت فیزیکی پروژه‌ها ۷۲ درصد بود.

وی همچنین افزود: از ۸.۷ میلیون هکتار اراضی آبی کشور تا امروز یک میلیون و ۴۳۰ هکتار به سامانه‌های نوین آبیاری تجهیز شده است.  

اما تخصیص کمتر از ۵۰ درصد اعتبارات مصوب مجلس شورای اسلامی آن هم در شرایطی که کشور با بحران کمبود آب مواجه است، به چه دلیل بوده است؟

عباس رجایی؛ رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در پاسخ این پرسش به خبرنگار سیناپرس گفت: وقتی ردیف های بودجه کشور تعریف می شود، به آن میزانی که تخصیص پیدا کند قابلیت اجرا دارد. ما نمی توانیم بگوییم تخصیص اعتبار به یک پروژه ۱۰۰ درصد و به پروژه دیگری ۲ درصد باشد. باید یک توازنی در مجموعه بودجه باشد. البته دولت می تواند اولویت بندی هایی در این رابطه داشته باشد و بر اساس اولویت ها تا حدی بالانس ایجاد کند. ولی شاید بتوان گفت مهم ترین علت، محقق نشدن بودجه دولت بوده است و وقتی درآمدها محقق نشود، همه سرفصل ها تغییر می کند.

وی با اشاره به پیشرفت فیزیکی ۷۲ درصد پروژه ها با اعتبار ۴۷ درصدی تخصیص یافته، تصریح کرد: بر اساس یک بررسی که در کمیسیون انجام شده است، قانون درباره سهم ۸۵ درصدی دولت و ۱۵ درصدی کشاورز، دقیقا رعایت نشده است. یعنی سقف پروژه را طوری طراحی کرده اند که کمتر از ۸۵ درصد هزینه پروژه به کشاورز پرداخت می شود و شاید یکی از دلایل حجم بالاتر کار نسبت به اعتبار تخصیص یافته همین باشد.

رجایی افزود: بر اساس بررسی های ما، سقف هزینه پروژه آبیاری تحت فشار را حدود ۶-۷ میلیون تومان در هر هکتار در نظر گرفتند و ۸۵ درصد این مبلغ را پرداخت کردند در حالی که در عمل هزینه این پروژه حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان در هر هکتار است.

رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که آیا بودجه مصوب مجلس برای سال جاری به طور کامل تخصیص می یابد؟ گفت: اگر درآمدها محقق شود، تخصیص می یابد اما ما کمی نگران هستیم.