سالانه ۶ درصد به مبتلایان نارسایی پیشرفته کلیه در ایران افزوده می شود

 کلیه نقش مهمی در دفع مواد زائد و تعادل آب و الکترولیت ها در بدن دارد. در هنگام بروز نارسایی پیشرفته کلیه عملکرد این عضو مهم بدن در اثر تخریب بافت آن، به شدت کاهش می یابد و بیمار نیازمند استفاده از روش های درمانی متعددی می شود.روش های درمانی همودیالیز، دیالیز صفاقی و در نهایت پیوند کلیه از مهمترین راه های درمان این بیماران به شمار می رود.

به گزارش ایرنا ، سالنمای دیالیز ایران ۱۳۹۳، گزارش این کنسرسیوم است که یک بررسی جامع در مورد وضعیت بیماری کلیه در کشور تا پایان سال گذشته است.طبق این گزارش تا پایان سال گذشته جمعیت بیماران مزمن کلیوی با درجه نارسایی پیشرفته کلیه که تحت درمان با یکی از روش های جایگزین کلیه هستند، به حدود ۵۳ هزار نفر رسید.
کنسرسیوم دیالیز ایران مجموعه ای گسترده از شرکت های تخصصی تجهیزات دیالیز است که تهیه و عرضه سبد کامل درمان بیماران دیالیزی از تولید تا خدمات پشتیبانی، آموزشی- پژوهشی ، توسعه و مدیریت درمان را در دستورکار دارد.

ایده شکل گیری کنسرسیوم از سال ۱۳۸۹ مطرح شد و در پی آن ۶ شرکت عضو این کنسرسیوم شامل مدیتکسیس، فارمد، نواتیس، نیک سامد، مد وی و اسمارت یا ثمین طب سروش، مصمم به اتخاذ و پیگیری اهداف مشترکی شدند که به تدریج سیستم یکپارچه مدیریت کنسرسیوم را محقق ساخت.
تامین سهل و ارزان نیاز مراکز درمانی به محصولات و تجهیزات دیالیز، برخورداری از مراکز درمانی مجهز با شرایط مراقبتی مطلوب و متناسب با تقاضا، برخورداری مراکز درمانی از خدمات مطلوب پشتیبانی، اجرای مراقبت ها و خدمات پرستاری یکپارچه و استاندارد، مدیریت و راهبری مطلوب بخش ها و مراکز دیالیز و بهبود کیفیت درمان و رضایتمندی بیماران از جمله اهداف راه اندازی این کنسرسیوم عنوان شده است.

گزارش این کنسرسیوم می افزاید: در پایان سال گذشته در ایران ۲۵ هزار و ۹۳۴ نفر تحت درمان همودیالیز، هزار و ۵۲۳ نفر تحت درمان دیالیز صفاقی بودند و حدود ۲۵ هزار و ۵۰۰ بیمار پیوندی تحت درمان قرار گرفته اند.

وضعیت نارسایی کلیه در ایران و جهان

طبق گزارش کنسرسیوم دیالیز ایران که در سال ۹۴ منتشر شده است؛ شیوع نارسایی پیشرفته کلیه در کشورهای مختلف جهان در پایان سال ۲۰۱۴ میلادی، از کمتر از ۱۰۰ نفر تا بیش از ۲ هزار نفر در یک میلیون متفاوت بوده است.میانگین جهانی این بیماری ۴۶۵ نفر در یک میلیون نفر است و این نشان می دهد که در بسیاری از کشورهای جهان، دسترسی به درمان یا درمان مناسب و شناسایی به موقع وجود ندارد.
براین اساس تا پایان سال گذشته دو میلیون و ۳۵۸ هزار بیمار دیالیزی در ۳۶ هزار مرکز دیالیز سراسر جهان تحت درمان بوده اند که این خود به معنای متوسط حضور ۶۶ بیمار در هر مرکز درمانی بوده است.

این گزارش می افزاید: حدود ۴۰ درصد مراکز دیالیز در جهان دولتی یا به نهادهای مراقبت پزشکی دولتی وابسته اند و مابقی خصوصی هستند.
بر اساس این گزارش، میانگین شیوع نارسایی پیشرفته کلیه در ایران ۶۸۰ نفر در یک میلیون است که بالاتر از میانگین جهانی است.

با توجه به تغییرات جمعیتی، اقتصادی و فرهنگی در ایران، پیش بینی می شود که ابتلا به این بیماری روندی صعودی داشته باشد. همچنین مبتلایان به نارسایی پیشرفته کلیه از نظر هزینه های سربار، میزان بروز بیماری های همراه و نرخ بستری شدن در بیمارستان ها، تاثیر بسزایی در اقتصاد درمان و الگوی ارایه خدمات درمانی دارند.

تا پایان سال ۲۰۱۴ همودیالیز هنوز رایج ترین روش درمانی در دنیا به شمار می رفت و ۷۰ درصد درمان مبتلایان به نارسایی پیشرفته کلیه را شامل می شد.همودیالیز روشی برای پالایش خارج از بدن خون از مواد زائد و سمی مانند اوره و کراتینین و نیز کاهش آب اضافی و آزاد خون در هنگامی است که کلیه ها در وضعیت نارسایی یا مرگ سلولی قرار دارند.

این روش شایع ترین روش درمانی جایگزین کلیه در بیماران کلیوی است. در این روش خونی که از یک مسیر عروقی ثابت یا موقتی به دست می آید با سرعت ۳۰۰ میلی لیتر در دقیقه یا بیشتر به درون مویرگ هایی که از غشاهای نیمه مصنوعی ساخته شده اند، پمپاژ می شود.

 وضعیت همودیالیز در ایران

گزارش کنسرسیوم دیالیز ایران، تعداد بیماران دیالیزی در پایان سال ۱۳۹۳ را حدود ۲۷ هزار و ۴۵۷ نفر برآورد کرده است که از این تعداد حدود ۲۵ هزار و ۹۳۴ نفر (۹۴ درصد) به روش همودیالیز تحت درمان هستند و هزار و ۵۲۳ نفر از دیالیز صفاقی بهره مند می شوند.این گزارش می افزاید: با درنظرگرفتن متوسط رشد ۶ درصدی مبتلایان به نارسایی پیشرفته کلیه در ایران پیش بینی می شود این روش درمانی همچنان مهمترین روش دیالیز در درمان مبتلایان به نارسایی پیشرفته کلیه در ایران باقی بماند.

این گزارش ادامه می دهد: بیش از ۵۰ درصد بیماران همودیالیزی تنها در ۶ استان کشور زندگی می کنند و ۵۰ درصد دیگر بیماران در ۲۵ استان هستند. استان تهران با دارا بودن بیش از چهار هزار و ۹۰۰ بیمار همودیالیزی، بیشترین تعداد این بیماران را دارا است.

همچنین این گزارش استان های خراسان رضوی، اصفهان، فارس، خوزستان و آذربایجان شرقی را در رتبه های بعدی از نظر تعداد بیماران همودیالیزی عنوان کرده است.گزارش کنسرسیوم دیالیز ایران می افزاید: تعداد بیماران همودیالیزی در استان های مختلف در پایان سال ۱۳۹۳ از ۱۶۴ نفر تا بیش از ۴۷۰ نفر در میلیون متفاوت بوده است؛ تعداد بیماران همودیالیزی در استان قم ۴۷۴ نفر در یک میلیون، در مازندران ۴۲۶ نفر در یک میلیون و متوسط آن در تمام استان ها ۳۳۳ نفر در یک میلیون نفر بوده است.

وضعیت دیالیز صفاقی در ایران

در دیالیز صفاقی(PD) از صفاق پرده ای طبیعی که حفره شکم را می پوشاند، استفاده می شود. پرده، سوراخ های کوچکی دارد و به عنوان صافی عمل می کند و به این طریق مواد زائد و مایعات می توانند از بدن دفع شوند.

گزارش کنسرسیوم دیالیز ایران حاکی است: تا پایان سال ۱۳۹۳ تعداد بیماران دیالیز صفاقی هزار و ۵۲۳ نفر برآورد شده است. بر این اساس دیالیز صفاقی در سال گذشته رشد هفت درصدی را تجربه کرده است.
این گزارش می افزاید: بیش از ۷۰ درصد بیماران دیالیز صفاقی در تنها ۶ استان کشور زندگی می کنند، ۳۰ درصد دیگر بیماران در ۱۷ استان دیگر هستند و در ۹ استان دیالیز صفاقی مورد استفاده قرار نمی گیرد. بر این اساس استان اصفهان با ۲۵۸ بیمار، بیشترین تعداد بیمار دیالیز صفاقی را داراست و استان های تهران، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، فارس و یزد در رتبه های بعدی قرار دارند.

وضعیت دیالیز صفاقی در جهان

در گزارش کنسرسیوم دیالیز ایران آمده است: توزیع جغرافیایی و شیوع دیالیز صفاقی در کشورهای مختلف جهان با توزیع جغرافیایی همودیالیز در جهان متفاوت است. همچنین برخلاف برخی کشورهای آسیایی و آمریکای لاتین که دیالیز صفاقی رواج نسبی دارد، در ژاپن تنها سه درصد بیماران دیالیزی از این روش برای درمان استفاده می کنند.

این گزارش می افزاید: در حالی که ژاپن سه درصد کاهش در استفاده از این شیوه درمانی را نشان می دهد، رشد آن در اروپا ثابت مانده است و در آمریکا نیز ۹ درصد رشد داشته است.همچنین متوسط رشد این شیوه درمانی در سایر کشورها ۶ تا هفت درصد ارزیابی می شود.

 وضعیت تجهیزات درمانی بیماران کلیوی در ایران

کنسرسیوم دیالیز ایران اعلام کرد: درحال حاضر تمام لوازم مصرفی دیالیز در داخل کشور تولید می شود و در زمینه تولید و تامین این ملزومات مصرفی خودکفایی کامل وجود دارد.این گزارش می افزاید: ظرفیت تولید صافی دیالیز در کشور تا پایان سال ۱۳۹۳ حدود ۵/۷ میلیون عدد برآورد شده است که بیش از نیاز مراکز درمانی کشور در زمینه مصرف صافی دیالیز است.

در این گزارش آمده است: پودر بی کربنات سدیم به عنوان یکی از محصولات مصرفی مهم در مراکز درمانی دیالیز در سال ۱۳۹۳ به طور کامل در شرکت های تولیدکننده داخلی تامین شده است.در گزارش این کنسرسیوم با بیان این مطلب که راه اندازی بخش های دیالیز روند صعودی داشته است، آمده است: هرچند در سال های اخیر این روند کمی کند شده است، راه اندازی بخش های دیالیز روند صعودی داشته است.