کد خبر : 11358 شنبه 20 تیر 1394 - 08:15:26
گزارش-تصویری-و-تحلیل-فنی-از-مجموعه-حسینیان-یزد-

گزارش تصویری و تحلیل فنی از مجموعه حسینیان یزد

سیناپرس: مجموعه حسینیان یزد که از آثار قرون میانی اسلامی محسوب می شود ، محله فهادان این شهر ، جنب موزه مردم شناسی در نزدیکی اداره میراث فرهنگی و گردشگری واقع شده است .

کوچه حسینیان از کوچه های قدیمی یزد است که ذکرش در تواریخ یزد آمده . در باره علت این وجه تسمیه در تاریخ جدید یزد چنین گفته شده است که چون امامزاده محمد بن علی بن  عبیدالله به یزد آمد  و والی  شهر با او بیعت کرد در این موضع که بعداً به حسینیان موسوم شد ، سکنی گرفت .  در این کوچه به سال 726 هجری قمری مدرسه ای توسط سید شرف الدین حسین پدر امیر معین الدین اشرف ساخته شد   که نامش در تاریخ یزد ، مدرسه کوچه حسینیان و در تاریخ جدید یزد ، مدرسه حسینیه آمده است .

 در کل این بنا و نیاز اساسی به مرمت دارد . دروسط  حیاط مدرسه  حوض بزرگی وجود دارد و ایوان های  نامتقارنی  اطراف آن دیده می شود که ایوان ورودی بزرگتر و  به نظر ایوان اصلی می باشد . دور تا دور حیاط مرکزی را اتاق هایی تودر تو و مخروبه فرا گرفته است . بنا دو طبقه بوده در بالای طاق های نمای طبقه دوم  تزئینات مقرنس گچی اجرا شده است . 

محوطه منتهی به گنبد خانه دارای حیاطی اندرونی با طاق ها و رواق هایی در اطراف حیاط و جدا از صحن اصلی بنا و ایوان های جانبی آن واقع شده و در داخل آن چند قبر دیده می شود .

گنبد بنا  بر روی دیوار های قطوری  بنا شده است که اندازه درونی آن 65/7× 7  و ضخامت دیواره آن 5/1 متر است . بر سطح خارجی گنبد  آثاری که قابل توصیف باشد وجود ندارد . سطح داخلی آن  که  سراسر پوشیده از کتیبه ها و نقش و نگارهایی  رنگی بوده به علت  گذشت روزگار و بی توجهی ، صدمات  بسیار دیده است . در تمام  گوشواره های  زیر گنبد  و چهار طرف دیوار و دوره محراب  آیات قرانی  نوشته شده بود که امروزه بقایایی از آن باقی مانده است ،  نکته قابل توجه درمحراب بنا  این  است که محراب در گوشه دست راست  از ضلع جنوبی قرار دارد نه در وسط آن . 

کتیبه های قابل  خواندن به نقل از آقای ایرج افشار در کتاب یادگارهای یزد عبارتند از :

  1. آیات 18 و 19  سوره آل عمران  در دوره محراب به خط کوفی تزئینی . در دو طرف محراب به خط کوفی تزئینی  و با رنگ « الملک لله » نوشته شده است .
  2. شمسه ای در طاق گنبد .
  3. در شانزده مقرنس  بالای گوشواره ها  به خط کوفی کلماتی نوشته شده است که برخی از آن ها قابل خواندن نیستند و آن هایی که قابل شناسایی هستند عبارتند از :  « الملک لله »  « الحمد لله » « الشکر لله » « السلطان لله » « الکرم لله » « القدرة لله » « اعزة لله » « القوة لله »  « الحکم لله »
  4. در یکی از گوشواره ها به خط کوفی تزئینی « السلطان لله » نوشته شده که در سه گوشواره دیگر نوشته ها قابل شناسایی نیستند .
  5. کتیبه دورتادور زیر گنبد شامل آیات 24 الی 26 سوره یونس و با خط کوفی تزئینی که بسیار آسیب دیده است .
  6. در هشت محراب نمای چهار دیوا ر « .... لله » به خط کوفی تزئینی درشت نوشته شده بود که به کلی تخریب شده است .
  7. در وسط دیوار شمالی کتیبه ای به خط کوفی وجود داشته که از بین رفته است و از کتیبه مورد نظر فقط کلمه « ابی منصور » خوانده می شود .

مولف تاریخ یزد می نویسد :

« .... استحداث این مدرسه  امیر شرف الدین .... کرده .... و امیر معین الدین  اشرف آن مدرسه را عمارت کرد  و قبه عالی بر خلف آن نهاد . مقبره او و پدر بزرگوارش آن جا است و از یک طرف بارو و خندق شهر است .... ودر قبه آن مدرسه  ، سادات عالی مقدار مدفون هستند ... »

در همین حدود خانه و آب انباری ساخته بود که آب انبار در زمان نگارش کتاب یادگارهای یزد توسط  ایرج افشار هنوز وجود داشته است .  گنبد این مدرسه بنایی است عظیم که اکنون به گنبد هشت موسوم است . بعدها کنار آن حسینیه ای ایجاد کردند که به حسینیه هشت معروف بوده است .  این بنا به شماره 775  در فهرست آثار ملی ایران به ثبت تاریخی رسیده است .

گزارش تصویری و تحلیل فنی : فاطمه کردی 

no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
نظرات شما

[کد امنیتی جدید]