حساسیت فصلی عفونتهای سینوس را رقم میزنند

بسیاری از افراد هر بهار و پاییز با علائم سینوسی دستوپنجه نرم میکنند و گمان میبرند صرفاً سرماخوردگیهای مکرر دارند. تحقیقات نشان میدهد آلرژیهای فصلی میتوانند التهاب مداوم ایجاد کنند و زمینه را برای عفونتهای باکتریایی فراهم آورند. شناخت این ارتباط، راه را برای درمان پایدار باز میکند.
به گزارش سیناپرس، یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد آلرژیهای فصلی میتوانند عامل اصلی عفونتهای مکرر سینوس باشند. بسیاری از افراد هر بهار بیمار میشوند و سپس همین وضعیت در پاییز تکرار میگردد. اگر علائم سینوسی شما الگوی فصلی دارد، احتمالاآلرژی ریشه مشکل باشد. این آلرژیها باعث گرفتگی بینی، ترشح، فشار صورت و خستگی میشوند و التهابی که ایجاد میکنند، خطر ابتلا به سینوزیت باکتریایی (عفونت باکتریایی سینوس) را افزایش میدهد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در بسیاری از مناطق جهان، محرکهای آلرژیک متعددی وجود دارد. گرده گل ها و گیاهان، درختان و چمنها در بهار، پائیز و تابستان گردهافشانی میکنند و آلرژنهای داخلی مانند کنه گردوغبار و کپک نیز میتوانند علائم را در تمام سال ایجاد کنند. رینوسینوزیت حاد مکرر (Recurrent Acute Rhinosinusitis یا RARS) به معنای ابتلا به چهار عفونت سینوسی یا بیشتر در یک سال است.
در یک بررسی پژوهشی مشخص شد که ۲۹ تا ۵۷ درصد بزرگسالان مبتلا به این وضعیت، همزمان به رینیت آلرژیک (که معمولاً تب یونجه نامیده میشود) نیز مبتلا هستند. این پژوهش ارتباط قوی میان عفونتهای مکرر سینوس و آلرژیها را نشان دادو در این میان خبر خوب این است که آلرژیها به سادگی قابل درمان هستند. محققان در این رابطه اعلام کردند: اگر الگوی عفونتهای سینوسی فصلی دارید که مدام بازمیگردند، تشخیص دقیق نخستین گام برای یافتن درمان پایدار است.
عفونتهای سینوسی فصلی اغلب با یک ویروس سرماخوردگی ساده آغاز میشوند که پوشش داخلی بینی را ملتهب میکند، بافت را متورم میسازد و منافذ کوچک تخلیه سینوسها را تنگ میکند. در نتیجه، مخاط سختتر پاک میشود و باکتریها بهراحتی در ترشحات گیرکرده رشد میکنند. عوامل متعددی این توالی را محتملتر میسازند.
قرار گرفتن مکرر در معرض ویروسها در والدین کودکان خردسال، معلمان، مهمانداران هواپیما، مسافران پرتردد و کسانی که در محیطهای شلوغ حضور دارند، فرصتهای بیشتری برای ابتلا به ویروسهای تنفسی ایجاد میکند. در این میان رینیت آلرژیک باعث تورم شده و حرکت طبیعی مخاط در بینی و سینوسها را کند میکند و بدینترتیب عفونتهای ویروسی را به اپیزودهای طولانیتر تبدیل مینماید.
در این میان مسیرهای تخلیه باریک نیز نقش دارند؛ سینوسهای فکی زیر گونهها از طریق منفذی به عرض حدود دو تا سه میلیمتر تخلیه میشوند و انحراف شدید تیغه بینی یا کونکا بولوزا (حفره پر از هوا در یکی از ساختارهای استخوانی بینی) میتواند این مسیر را تنگتر کند. علاوه بر این کمبود آنتیبادی و شرایط ایمنی مانند اچآیوی یا زندگی با پیوند نیز افراد را مستعد رینوسینوزیت حاد مکرر میسازد. آلرژیها حتی در سطح سلولی نیز ممکن است حساسیت به عفونتهای سینوسی را افزایش دهند.
یکی از عوامل احتمالی، مولکول چسبندگی بینسلولی-۱ (ICAM-۱) است که پروتئینی روی سلولهای پوشش بینی است و بیشتر رینوویروسها (عامل سرماخوردگی معمولی) از آن برای ورود به سلول استفاده میکنند. پژوهشگران بریتانیا بیان بالاتر این مولکول را در افراد مبتلا به آلرژی یافتهاند.
لازم به ذکر است آلرژیها، سرماخوردگیهای ویروسی و سینوزیت باکتریایی علائم مشترکی مانند گرفتگی، ترشح، فشار و کاهش حس بویایی دارند. زمانبندی و روند بیماری اغلب از رنگ مخاط که نمیتواند بهطور قابلاعتماد عفونت باکتریایی را شناسایی کند، اطلاعدهندهتر است. آلرژیها معمولاً باعث عطسههای مکرر، چشمهای خارشدار یا اشکآلود و ترشحات شفاف میشوند که به فصل یا مواجهه خاصی وابسته است. عفونتهای ویروسی تنفسی معمولاً ظرف سه یا چهار روز به اوج میرسند و ظرف هفت تا ده روز شروع به بهبود میکنند. سینوزیت باکتریایی حاد زمانی محتملتر میشود که علائم حداقل ده روز بدون بهبود ادامه یابد یا ابتدا بهبود یابد و سپس دوباره بدتر شود؛ پزشکان گاهی این الگوی دوم را «بدتر شدن دوگانه» مینامند. رینوسینوزیت حاد مکرر به معنای دستکم چهار اپیزود حاد و مجزا از سینوزیت حاد در یک سال است که حداقل یکی از آنها توسط پزشک با آزمایش یا تصویربرداری تأیید شده باشد و در فاصله بین اپیزودها، سلامت تنفسی بیمار به وضعیت پایه بازگردد.
سینوزیت مزمن شامل دستکم دوازده هفته علائم مداوم همراه با شواهد عینی التهاب است؛ بیماران ممکن است تشدیدهای موقتی داشته باشند اما علائم زیربنایی هرگز بهطور کامل برطرف نمیشوند. این تمایزها اهمیت دارند. بیماری که میگوید سالانه پنج عفونت سینوسی دارد، ممکن است آلرژی، سرماخوردگیهای مکرر، عفونتهای باکتریایی واقعی، التهاب مزمن یا ترکیبی از اینها را تجربه کند. مطالعهای از دانشگاه هاروارد در اواسط دهه ۲۰۰۰ برآورد کرد که فرد متوسط مبتلا به رینوسینوزیت حاد مکرر سالانه بیش از چهار روز کاری را از دست میدهد و مبالغ قابل توجهی هزینه مستقیم مراقبتهای بهداشتی مرتبط با این وضعیت متحمل میشود .
به طور عمومی برای علائمی که کمتر از یک هفته طول کشیدهاند و شروع به بهبود کردهاند، درمان معمولاً بر راحتی تمرکز دارد و بسته به علت و شدت علائم میتواند شامل استامینوفن یا ایبوپروفن برای درد، اسپری بینی کورتیکواستروئیدی برای کاهش التهاب و اسپری یا شستوشوی سالین برای رقیق و خارج کردن مخاط باشد. برای علائم شدیدتر یا طولانیتر، ضداحتقانها میتوانند تسکین فراهم کنند؛ توجه داشته باشید که اسپریهای بینی ضداحتقان در صورت استفاده بیش از سه روز میتوانند احتقان بازگشتی ایجاد کنند و ضداحتقانهای خوراکی ممکن است فشار خون را بالا ببرند یا تپش قلب، تحریکپذیری و بیخوابی ایجاد کنند. دستگاه نتپات یا شستوشوی بینی نیز میتواند تسکین سریع فراهم کند؛ دستورالعملهای تمیزکاری سازنده را دنبال کنید و فقط از آب مقطر، استریل یا آب جوشانده و سردشده استفاده نمایید، زیرا آب لوله برای شستوشوی بینی ایمن نیست و میتواند آلودگی وارد سینوسها کند.
راهبرد درمانی مؤثر، عوامل راهانداز اپیزودهای مکرر را هدف قرار میدهد. برای رینیت آلرژیک این میتواند شامل کاهش مواجهه با محرکهای شناختهشده، استفاده مداوم از اسپری بینی کورتیکواستروئیدی، مصرف آنتیهیستامینها و دریافت ایمونوتراپی آلرژن (مانند تزریقهای آلرژی) باشد.
در پایان باید توجه داشت آنتیبیوتیکها آلرژیها یا عفونتهای ویروسی را درمان نمیکنند مگر آنکه عفونت باکتریایی داشته باشید، در واقع آنتیبیوتیکها میتوانند عوارض جانبی مانند تهوع یا اسهال ایجاد کنند که ممکن است حال شما را بدتر سازند.به همین دلیل در هنگام مواجه شدن با این موارد به هیچ عنوان اقدام به خوددرمانی نکرده و حتما به پزشک مراجعه کنید.





