تصاویر ماهواره‌ای رازهای شهر دوهزارساله مصر را آشکار می‌سازد
استفاده از فناوری‌های پیشرفته فضایی در باستان‌شناسی، افق‌های تازه‌ای برای شناخت تمدن‌های کهن گشوده است. پژوهشگران اکنون با تحلیل تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند ساختارها و زیرساخت‌های مدفون را بدون آسیب رساندن به محوطه‌ها شناسایی کنند و هزینه‌های کاوش را کاهش دهند. این رویکرد به‌ویژه در مناطق حساس و محدود، ابزاری ارزشمند به‌شمار می‌آید.
به گزارش سیناپرس، باستان‌شناسان با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای در حال بررسی شهر تاریخی یونانی-رومی با قدمت حدود دوهزار سال در سواحل مدیترانه‌ای مصر هستند. این مطالعات سرنخ‌های تازه‌ای درباره گستره، روند توسعه و زیرساخت‌های باستانی این سکونتگاه ارائه می‌دهد. پژوهش در محوطه باستان‌شناسی الدارازیا (El Darazya) واقع در منطقه مارینا العالمین (Marina El-Alamein) و در فاصله تقریبی سیصد کیلومتری از قاهره انجام می‌شود.
در این راستا تیمی از باستان‌شناسان دانشگاه یاگیلونیا (Jagiellonian University) بقایای ساختمان‌های مسکونی، زیرساخت‌های باستانی و آب‌انبارهای زیرزمینی مورد استفاده برای ذخیره آب را شناسایی کرده‌اند. این طرح که با همکاری متخصصان آژانس فضایی لهستان پیش می‌رود، اکنون از تصاویر ماهواره‌ای برای تعیین گستره کامل سکونتگاه و شناسایی ساختارهای ناشناخته پیشین بهره می‌برد.
گفتنی است این شهر در موقعیت مهمی در مسیر تجاری باستانی قرار داشته که کاروان‌ها از آن عبور می‌کردند. دکتر رادوسواف گوردک (Radosław Gurdak) از آژانس فضایی لهستان در این رابطه اظهار داشته است که این مکان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده، زیرا مسیر تجاری از آن می‌گذشته است. به گفته وی، مسافران احتمالاً برای تأمین دوباره مواد غذایی و آب در این سکونتگاه توقف می‌کردند و همین امر به توسعه شهر کمک می‌نمود.
پژوهشگران در حال حاضر بقایای باستان‌شناسی را در محل مستندسازی کرده و موقعیت آن‌ها را با ویژگی‌های قابل مشاهده در تصاویر ماهواره‌ای مقایسه می‌کنند. این روش می‌تواند امکان شناسایی مناطق امیدبخش در محوطه‌ای به وسعت تقریبی دو تا سه هکتار را پیش از انجام بررسی‌های بیشتر فراهم سازد. گوردک تأکید کرده است که با تحلیل تصاویر ماهواره‌ای می‌توان هزینه و زمان کار در این محل را کاهش داد. از بالا امکان شناسایی و تعیین سریع‌تر نقاط و ساختارهای جالب‌توجه و بالقوه امیدبخش وجود دارد.
فناوری ماهواره‌ای همچنین روشی غیرتهاجمی برای بررسی محوطه در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد و نیاز به تجهیزات سنگین که ممکن است به بقایای باستان‌شناسی آسیب برساند را کاهش می‌دهد. این امر به‌ویژه در مارینا العلمین مفید است، زیرا منطقه گردشگری در محدوده نظامی قرار دارد و استفاده از پهپاد در آن ممنوع است.
پژوهشگران قصد دارند در مرحله بعد سنجش از دور ماهواره‌ای را با فتوگرامتری (روش اندازه‌گیری و مدل‌سازی سه‌بعدی بر اساس تصاویر) و اندازه‌گیری‌های میدانی ترکیب کنند تا مدل‌های سه‌بعدی از ساختارهای باستانی تهیه نمایند. این مدل‌ها می‌توانند به باستان‌شناسان در بازسازی ظاهر و سازمان‌دهی سکونتگاه یاری رسانند و شیوه‌های تازه‌ای برای معرفی تاریخ آن به بازدیدکنندگان فراهم آورند.
این پژوهش همچنین می‌تواند با شناسایی مناطق تهدیدشده ناشی از تغییرات محیطی و فعالیت‌های انسانی، به حفاظت بلندمدت از محوطه باستان‌شناسی کمک کند. با مقایسه شواهد ثبت‌شده در محل با ویژگی‌های قابل مشاهده از فضا، باستان‌شناسان امیدوارند گستره واقعی سکونتگاه را مشخص سازند و نحوه توسعه شهر در امتداد یکی از مسیرهای تجاری باستانی منطقه را بازسازی نمایند.
