کشف DNA انسان‌های ۲۲ هزار ساله از خاک یک غار
دانشمندان موفق شدند از مقدار بسیار اندکی خاک یک غار در اسپانیا، DNA انسان‌هایی را استخراج کنند که حدود ۲۲ هزار سال پیش، در دوران عصر یخبندان زندگی می‌کردند؛ کشفی که بدون نیاز به استخوان، دندان یا بقایای فسیلی، اطلاعات تازه‌ای درباره تبار و مهاجرت انسان‌های باستانی در اروپا آشکار می‌کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه وین اتریش با بررسی رسوبات غار ال میرون (El Mirón) در اسپانیا، موفق به شناسایی DNA هسته‌ای انسان‌های باستانی شدند. نکته قابل‌توجه این است که در لایه زمین‌شناختی مورد بررسی، هیچ بقایای انسانی وجود نداشت و اطلاعات ژنتیکی تنها از آثار باقی‌مانده در خاک به دست آمد.
نمونه مورد استفاده به اندازه چند دانه برنج بود و پژوهشگران برای دستیابی به اطلاعات ژنتیکی قابل‌استفاده، آن را ۱۰۰ بار توالی‌یابی کردند. آن‌ها همچنین ناچار بودند بیش از یک میلیارد قطعه DNA را بررسی کنند تا ردپای ژنتیکی انسان‌های باستانی را از میان سایر مواد ژنتیکی و آلودگی‌های امروزی شناسایی کنند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد این DNA احتمالاً از بقایای پوست، مو یا خون افرادی به خاک راه یافته است که حدود ۲۲ هزار سال پیش در دوران سرد عصر یخبندان در این غار پناه می‌گرفتند. اطلاعات ژنتیکی به‌دست‌آمده نشان می‌دهد این افراد به یک تبار باستانی اروپای غربی تعلق داشته‌اند و احتمالاً پوست، مو و چشم‌های تیره داشته‌اند. همچنین نشانه‌های ژنتیکی به حضور تعداد بیشتری مرد نسبت به زنان در میان افراد شناسایی‌شده اشاره دارد.
این پژوهش که نتایج آن در مجله Science Advances منتشر شده، از نظر شناخت تاریخ جمعیت‌های انسانی اروپا اهمیت ویژه‌ای دارد. محققان با مقایسه DNA کشف‌شده با بقایای دو انسان باستانی دیگر در فرانسه و شمال اسپانیا دریافتند جمعیت‌های شرق و غرب اروپا در فاصله ۳۰ تا ۲۰ هزار سال پیش احتمالاً با یکدیگر آمیزش داشته‌اند؛ اما نمونه ۲۲ هزار ساله غار ال میرون تنها نشانه‌هایی از تبار اروپای غربی را نشان می‌دهد.
به گفته پژوهشگران، شواهد موجود از جایگزینی گسترده جمعیت‌ها در این دوره حکایت نمی‌کند و جمعیت جنوب غربی اروپا احتمالاً در فاصله حدود ۳۰ تا ۲۰ هزار سال پیش، تداوم ژنتیکی نسبی خود را حفظ کرده است.
اهمیت این کشف به فناوری استخراج DNA باستانی از رسوبات بازمی‌گردد؛ روشی که با عنوان DNA باستانی رسوبی (sedaDNA) شناخته می‌شود. برخلاف روش‌های سنتی که به استخوان و دندان وابسته‌اند، این فناوری امکان شناسایی ردپای ژنتیکی انسان‌ها و جانوران را از خاک و رسوبات محیطی فراهم می‌کند.
پژوهشگران معتقدند توسعه این روش می‌تواند محدودیت‌های دیرینه باستان‌شناسی را کاهش دهد و اطلاعات تازه‌ای درباره مهاجرت انسان‌ها، ارتباط میان جوامع شکارچی و گردآورنده و تاریخچه جمعیت‌های انسانی در دوره‌های پیشاتاریخی آشکار کند.
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد حتی در غیاب بقایای استخوانی، خاکی که هزاران سال پیش محل زندگی انسان بوده است، می‌تواند حامل اطلاعات ژنتیکی ارزشمندی درباره نیاکان ما باشد.
