کاهش وزن، به قیمت ضعیف شدن استخوان‌ها

امروزه چاقی به یکی از جدی‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در سطح جهان تبدیل شده است و به همین دلیل بسیاری از مردم با هدف کاهش وزن از انواع رژیم های غذایی و دارویی استفاده می کنند. در این میان یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد موفقیت رژیم غذایی تنها در گرو کاهش وزن نبوده و افرد باید به تاثیرات جانبی متعدد آن از جمله بروز آسیب های استخوانی توجه کنند.

به گزارش سیناپرس، چاقی و اضافه وزن و هر نوع چربی اضافی بدن، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، آرتریت و بسیاری از بیماری‌های دیگر را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. برای بسیاری از افراد کهنسال، کاهش وزن می‌تواند تحرک را بهبود بخشد، درد مفاصل را کاهش داده و کیفیت کلی زندگی را ارتقا دهد. به همین دلیل انواع رژیم های غذایی و استفاده از داروهای مختلف مورد توجه قرار داشته و شواهد نشان می دهند داروهای جدید GLP-۱ امکان کاهش وزن قابل توجه را برای افراد زیادی فراهم کرده‌اند و برنامه‌هایی مانند Medicare GLP-۱ Bridge نیز دسترسی به این داروها را آسان‌تر می‌کنند.

با وجود فواید عمده این داروها، پژوهشگران دانشگاه ویک فارست (Wake Forest University) معتقدند بیماران باید جنبه دیگر داستان را نیز درک کنند. توصیه های کارشناسی متخصصان هشدار می‌دهد که کاهش وزن سریع ممکن است سرعت از دست دادن استخوان و عضله را به خصوص در افراد مسن افزایش دهد.

باید توجه داشت که با افزایش سن، قدرت استخوان به طور طبیعی کاهش یافته و بدن به تدریج استخوان قدیمی را سریع‌تر از ساخت استخوان جدید از مدار خارج می‌کند که این فرآیند می‌تواند به پوکی استخوان منجر شود؛ وضعیتی که استخوان‌ها را نازک و مستعد شکستگی می‌کند. این مساله به ویژه زمانی اهمیت دارد که بدانیم شکستگی لگن در کهنسالی بسیار خطرناک است، زیرا اغلب تحرک و استقلال فرد را کاهش می‌دهد و حتی خطر مرگ را در سالمندان افزایش می‌دهد.

دکتر کریستن بیورز (Kristen Beavers)، متخصص پیری و ترکیب بدنی، در این رابطه می‌گوید: میلیون‌ها سالمند با چاقی زندگی می‌کنند و با رواج داروهای مانند GLP-۱، حفاظت از سلامت استخوان باید بخشی استاندارد درمان چاقی شود. کاهش وزن فواید مهمی دارد و برای نمونه قند خون را پایین می‌آورد، فشار روی زانو و لگن را کاهش داده، سلامت قلب را بهبود می‌بخشد و بسیاری را به فعالیت بیشتر تشویق می‌کند. اما هر کاهش وزنی معمولاً با از دست دادن مقداری عضله و استخوان همراه است و کاهش سریع‌تر و بیشتر، این خسارت را افزایش می‌دهد.

تحقیقات انجام شده در این رابطه نشان داد زمانی که شرکت‌کنندگان با استفاده از رژیم های غذایی و یا دارویی حدود یک‌دهم وزن بدن خود را از دست دادند، همزمان حدود ۲٫۵ درصد تراکم استخوان‌شان کاهش یافت.  این موضوع در حالی است که کاهش وزن سنتی از طریق رژیم سالم و ورزش معمولاً باعث از دست دادن کمتر استخوان می‌شود. هرچند مطالعات بیشتری لازم است، اما این یافته‌ها بر نیاز به نظارت پزشکی دقیق در کاهش وزن سریع تأکید دارند.

پژوهشگران به ویژه نسبت به بررسی تاثیرات جانبی جدیدترین داروهای GLP-۱ علاقه‌مند هستند، زیرا برخی بیماران وزنی معادل جراحی چاقی  را به کمک این دارو  از دست می‌دهند. این موضوع اگرچه می تواند به ظاهر امری مثبت محسوب شود اما کاهش شدید وزن بدون اقدامات حفاظتی می‌تواند قدرت استخوان را به خطر بیندازد.

کارشناسان توصیه می‌کنند قبل از شروع رژیم غذایی، بررسی تراکم استخوان انجام شده و بیماران از طریق  تشویق به انجام ورزش‌های مقاومتی، مصرف کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D از نظر استحکام استخوان ها تقویت شوند. در این شرایط پیش گرفتن  سبک زندگی مناسب باید بخش جدایی‌ناپذیر درمان باشد، زیرا دارو به تنهایی نمی‌تواند عضله و استخوان سالم را حفظ کند.

شرح کامل این پژوهش در آخرین شماره مجله تخصصی American Journal of Lifestyle Medicine منتشر شده و در اختیار علاقه مندان قرار دارد.

مترجم: مریم عالمی