ثبت نمونه‌ای نادر از «همزیستی پاک‌کننده» در دنیای حشرات

دانشمندان برای نخستین‌بار رفتار همکاری غیرمنتظره‌ای میان دو گونه مورچه را ثبت کرده‌اند؛ رفتاری که می‌تواند نمونه‌ای نادر از «همزیستی پاک‌کننده» در دنیای حشرات باشد.

به گزارش سیناپرس، مورچه‌ها معمولاً نسبت به سایر گونه‌های مورچه رفتار تهاجمی دارند و به‌ندرت همکاری میان آن‌ها دیده می‌شود. اما موفت در جریان تحقیقات خود در کوه‌های آریزونا، متوجه تعامل عجیبی بین دو گونه شد: مورچه‌های بزرگ‌تر از گونه Pogonomyrmex barbatus و مورچه‌های کوچک‌تر از جنس Dorymyrmex هستند.

در این تعامل، مورچه‌های کوچک‌تر روی بدن مورچه‌های بزرگ‌تر حرکت کرده و به نظر می‌رسد آن‌ها را «تمیز» می‌کنند—احتمالاً با حذف باکتری‌ها یا انگل‌های بسیار ریز. در مقابل، مورچه‌های بزرگ‌تر نه‌تنها رفتار تهاجمی نشان نمی‌دهند، بلکه گاهی خودشان به لانه مورچه‌های کوچک نزدیک می‌شوند تا این فرآیند انجام شود.

چنین رفتارهایی در طبیعت بی‌سابقه نیست، اما بیشتر در میان گونه‌های کاملاً متفاوت دیده می‌شود. برای مثال، ماهی‌های کوچک انگل‌های بدن ماهی‌های بزرگ‌تر را می‌خورند یا پرندگانی روی بدن کرگدن‌ها نشسته و آن‌ها را از انگل‌ها پاک می‌کنند. این نوع رابطه «همزیستی دوطرفه» محسوب می‌شود، زیرا هر دو طرف سود می‌برند.

به گفته Joe Parker از California Institute of Technology، این رفتار «به‌وضوح نوعی همزیستی است» و نشان می‌دهد که مزایای آن برای هر دو گونه آن‌قدر زیاد بوده که چنین رابطه‌ای در طول تکامل شکل گرفته است.

همچنین Neil Tsutsui از University of California, Berkeley تأکید می‌کند : هنوز هم رفتارهای ناشناخته زیادی در طبیعت وجود دارد و این کشف یادآور اهمیت مشاهده دقیق و مستندسازی در پژوهش‌های علمی است.

پژوهشگران چند فرضیه برای این رفتار مطرح کرده‌اند:

• حذف باکتری‌ها یا انگل‌های نامرئی از بدن مورچه‌های بزرگ‌تر
• دسترسی به نقاطی از بدن که مورچه‌ها خودشان نمی‌توانند تمیز کنند
• تبادل میکروارگانیسم‌های مفید برای سلامت هر دو گونه

این کشف توسط Mark Moffett، حشره‌شناس وابسته به Smithsonian Institution، انجام شده و نتایج آن در نشریه Ecology and Evolution منتشر شده است. این کشف نشان می‌دهد حتی در میان موجوداتی مانند مورچه‌ها—که اغلب به رفتارهای تهاجمی معروف‌اند—می‌توان نمونه‌هایی از همکاری پیچیده و سودمند یافت. چنین یافته‌هایی می‌تواند درک دانشمندان از روابط زیستی و روند تکامل را عمیق‌تر کند.

مترجم:امیرحسین فتائی