روایتی از وقتی خانه ناآرام است؛
نوجوانی ، پلی میان کودکی و بزرگسالی
نوجوانی فقط سن تغییر صدا و بلندتر شدن قد نیست؛ دورهای است که دوستیها شکل میگیرند، گروهها ساخته میشوند و حس تعلق یا طردشدگی میتواند آینده یک فرد را تحت تأثیر قرار دهد. حالا پژوهشی تازه از University of California, Davis نشان میدهد؛ آنچه در خانه میگذرد و آنچه نوجوان در دل خود احساس میکند، نقش مهمی در کیفیت روابط او با همسالان دارد.
به گزارش سیناپرس،پژوهشگران به سراغ بیش از ۱۰ هزار نوجوان ۱۰ تا ۱۳ ساله رفته و تلاش کرده ، تصویری واقعیتر از «سلامت اجتماعی» در آغاز نوجوانی ترسیم کنند؛ مفهومی که به زبان ساده یعنی اینکه آیا یک فرد به اندازه کافی رابطه معنادار و حمایتگر دارد یا خیر.
نتایج نشان میدهد؛نوجوانانی که احساس تنهایی میکنند، معمولاً دوستان کمتری دارند و بیش از دیگران درگیر چرخه پرخاشگری میشوند؛ یا خودشان رفتار تهاجمی نشان میدهند یا هدف آزار همسالان قرار میگیرند. تنهایی در این سن فقط یک حس گذرا نیست؛ میتواند به شکلگیری الگوهای رفتاری آسیبزا منجر شود.
محققان دادههای این پژوهش را از پروژه بزرگ Adolescent Brain Cognitive Development Study استخراج کردهاند؛ طرحی ملی که با حمایت National Institutes of Health سالهاست رشد مغز و سلامت کودکان را دنبال میکند. تمرکز این بررسی بر اوایل نوجوانی بوده؛ سنی که بسیاری از دوستیهای ماندگار زندگی در آن شکل میگیرد.این پژوهش در مجله Developmental Psychology منتشر شده است.
وقتی تنشهای خانه به مدرسه میرسد
یکی از یافتههای مهم پژوهش این است که تعارض فعال در خانواده — دعواها و تنشهای جاری — تأثیر پررنگی بر رفتار نوجوان در جمع همسالان دارد. نوجوانانی که در فضای پرتنش زندگی میکنند، هم بیشتر پرخاشگر میشوند و هم بیشتر قربانی پرخاشگری دیگران خواهند بود. جالب اینکه اثر تعارضهای «در حال وقوع» بسیار قویتر از خاطره درگیریهای گذشته است؛ یعنی آنچه امروز در خانه جریان دارد، مستقیم به مدرسه و جمع دوستان منتقل میشود.
از سوی دیگر بررسیها نشان میدهد،دختران بیشتر در گروههایی قرار میگیرند که دوستان کمتری دارند، در حالی که پسران بیش از دختران درگیر پرخاشگری، چه به عنوان عامل و چه به عنوان قربانی هستند. این تفاوتها میتواند به والدین و مربیان کمک کند نگاه دقیقتری به نیازهای متفاوت نوجوانان داشته باشند.
سالهاست پژوهشها نشان دادهاند نوجوانانی که روابط مثبت و حمایتگر دارند، در بزرگسالی از سلامت روان بهتری برخوردارند و با استرسها سازگارتر کنار میآیند. این مطالعه اما یک قدم جلوتر میرود و نشان میدهد برای تقویت سلامت اجتماعی، باید هم به احساسات درونی نوجوان مثل تنهای و هم به فضای خانه توجه کرد.
پیام این پژوهش برای خانوادهها روشن است: کیفیت روابط در خانه فقط مسئلهای خصوصی نیست؛ بازتاب آن میتواند در حیاط مدرسه و میان جمع دوستان دیده شود. گفتوگوی آرام، مدیریت تعارض و توجه به نشانههای تنهایی در فرزندان، شاید ساده به نظر برسد، اما میتواند آینده اجتماعی آنها را تغییر دهد.
نوجوانی دورهای حساس و تعیینکننده است؛ پلی میان کودکی و بزرگسالی. اگر این پل با احساس امنیت و تعلق ساخته شود، عبور از آن آسانتر خواهد بود.
گزارش:ندا جوادهراتی
