جهش اقتصادی گیاهان دارویی با توسعه زنجیره فناوری و تقویت دانشبنیانها
ظرفیتهای کمنظیر اقلیمی و تنوع گونههای گیاهی ایران، امکان دستیابی به سهم بالاتری از بازار جهانی گیاهان دارویی را فراهم کرده و سیاستگذاریها بر تکمیل زنجیره ارزش و حمایت از شرکتهای دانشبنیان متمرکز شده است.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، دامون رزمجویی با اشاره به ظرفیتهای گسترده کشور در این حوزه گفت: ایران با برخورداری از ۱۱ اقلیم از مجموع ۱۳ اقلیم شناختهشده جهانی و وجود حدود هشت هزار گونه گیاهی که نزدیک به ۲۳۰۰ تا ۲۴۰۰ گونه آن دارویی، صنعتی و معطر است، از نظر تنوع زیستی جایگاه ممتازی دارد، اما دستیابی به ارقام بزرگ ارزآوری نیازمند تکمیل زنجیره ارزش از مزرعه تا بازارهای داخلی و بینالمللی است.
وی با بیان اینکه برنامههای ستاد بر مبنای شورای عالی انقلاب فرهنگی تنظیم میشود، ادامه داد: تمامی اقدامات در چارچوب سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی که در سال ۱۳۹۲ تصویب شده پیش میرود و حتی یک گام خارج از اهداف و تکالیف تعیینشده حرکت نمیکنیم.
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای گیاهان دارویی و طب سنتی بیان داشت: در حال حاضر نیز فرآیند بازبینی این سند در دستور کار قرار دارد تا با بهروزرسانی راهبردها و اقدامات، امکان تحقق اهداف بزرگتر فراهم شود.
تمرکز بر حلقه راهبردی فرآوری
رزمجویی با تأکید بر اینکه طی سالهای گذشته در حوزه کشت پیشرفتهای قابل توجهی حاصل شده است، گفت: نقطهای که باید بیش از گذشته تقویت شود، بخش فرآوری است. این حلقه، پیونددهنده تولید به صادرات، صنعت دارو، مکملها، محصولات دام و طیور، آبزیان و نیز فرآوردههای انسانی است. هر چه دانش و فناوری در این بخش به استانداردهای روز دنیا نزدیکتر شود، ارزش افزوده و قدرت رقابت ما به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت.
به گفته وی، نقش معاونت علمی به عنوان نهاد سیاستگذار و حمایتکننده، بهویژه در انتقال فناوریهای مالی و فنی، تعیینکننده است و این روند نیز آغاز شده و در حال توسعه است.
طراحی زنجیره نفوذ فناوری برای زعفران و گل محمدی
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای گیاهان دارویی و طب سنتی از اجرای یک برنامه پایلوت در دو محصول شاخص کشور خبر داد و گفت: زعفران و گل محمدی از نظر شهرت جهانی، سطح زیر کشت و ظرفیت صادراتی، مزیتهای تثبیتشدهای دارند. با این حال برای چند برابر شدن درآمدها، باید زنجیرهای منسجم از تأمین نهادههایی مانند پیاز عاری از ویروس، کشت، برداشت، خشککردن، فرآوری و توسعه بازار شکل بگیرد.
رزمجویی افزود: در قالب طرح «زنجیره نفوذ فناوری» برنامهای جامع برای این دو محصول تدوین شده است تا با حمایت معاونت علمی و همراهی دستگاههای مرتبط، یک الگوی موفق ایجاد و سپس به سایر گیاهان با ظرفیت اقتصادی بالا تعمیم داده شود. برآورد ما این است که با تکمیل این زنجیره، درآمدهای فعلی میتواند دو تا سه برابر افزایش یابد.
رشد کمّی شرکتهای دانشبنیان
وی با اشاره به وضعیت شرکتهای فناور این حوزه تصریح کرد: در زمان ابلاغ سند ملی، حتی یک شرکت دانشبنیان تخصصی در این بخش وجود نداشت، اما امروز نزدیک به ۲۰۰ شرکت فعال داریم. این رشد نتیجه حمایتهای پیوسته و ایجاد زیرساختهای لازم برای ورود فناوری به این عرصه است.
دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای گیاهان دارویی و طب سنتی ادامه داد: محور اصلی فعالیت ستاد، حمایت همهجانبه از شرکتهای دانشبنیان، شرکتهای در مسیر دانشبنیان شدن و هستههای فناور است. هر مجموعهای که طرحی مؤثر برای توسعه تولید، ارتقای فرآوری یا گسترش بازار ارائه کند، از پشتیبانی مالی، فنی و سیاستی برخوردار خواهد شد.
به گفته رزمجویی، شرکتها میتوانند با مراجعه به سامانه ستاد و ثبت پیشنهادهای خود، فرآیند دریافت حمایت را آغاز کنند و ارتباط مستقیم کارشناسی برای بررسی و هدایت طرحها برقرار است.
همگامی با روندهای جهانی
وی با اشاره به رشد سریع تجارت جهانی گیاهان دارویی گفت: دنیا با شتاب به سمت توسعه این بازار حرکت میکند و اگر هماهنگی بین دستگاهها و تقویت زیرساختهای فناورانه تداوم یابد، ایران میتواند متناسب با ظرفیتهای طبیعی خود سهم بزرگتری از این بازار را به دست آورد.
رزمجویی تأکید کرد: انسجام میان بخش کشاورزی، صنعت، سلامت، بازار و فناوری، پیشنیاز اصلی این جهش است و ستاد تلاش میکند این همافزایی را در سطح ملی عملیاتی کند.
