علم و فناوری
-

الماسهای سیاه مرموز زمین؛ ردپایی از یک برخورد کیهانی باستانی
الماسهای سیاه و متخلخل موسوم به «کربونادو» سالهاست دانشمندان را با منشأ ناشناخته خود سردرگم کردهاند. اکنون پژوهشی جدید احتمال میدهد یک برخورد عظیم کیهانی در زمین جوان، با به حرکت درآوردن مواد غنی از کربن به اعماق سیاره، در شکلگیری این سنگهای عجیب نقش داشته باشد؛ هرچند این سناریو…
-

یائسگی زودتر چه اثری بر مغز دارد؟
آنچه در میانسالی برای بدن اتفاق میافتد، ممکن است دههها بعد در مغز هم دیده شود. یک مطالعه ۱۸ ساله روی بیش از ۲۶۰۰ زن نشان داده است که سن پایینتر یائسگی با افت سریعتر حافظه و عملکرد شناختی و افزایش برخی تغییرات مغزی در سالهای بعد ارتباط دارد؛ یافتهای…
-

پژوهشگران راه دیگری پیشنهاد میکنند؛
فکر میکنید خالی کردن خشم، آرامتان میکند؟برخلاف تصور رایج، خالی کردن خشم با فریاد زدن، شکستن وسایل یا فعالیتهای شدید بدنی لزوماً باعث آرام شدن نمیشود. بررسی ۱۵۴ مطالعه نشان میدهد کاهش برانگیختگی فیزیولوژیک بدن، مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و آرامسازی عضلانی، راه مؤثرتری برای کاهش خشم است.
-

پنج عفونت عامل بیش از ۲ میلیون مورد جدید سرطان در سال
بررسی جدید دادههای جهانی نشان میدهد پنج عامل عفونی در سال ۲۰۲۴ با حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید سرطان ارتباط داشتهاند؛ رقمی معادل ۱۲ درصد از کل موارد جدید سرطان در جهان.
-

با گرمایش اقیانوس آرام؛
آبهای جوان پیرتر و آبهای قدیمی جوانتر میشوندپژوهش جدید نشان میدهد گرمایش زمین میتواند با کند کردن گردش عمودی آب در اقیانوس آرام، سن تودههای آب و میزان اکسیژن آنها را به شکل متفاوتی در مناطق مختلف تغییر دهد؛ پدیدهای که میتواند بر زیستپذیری برخی بخشهای اقیانوس برای آبزیان اثر بگذارد.
-

خورشید و ماه چگونه میتوانند زمینلرزه ایجاد کنند؟
نیروهای گرانشی خورشید و ماه که عامل اصلی شکلگیری جزرومد اقیانوسها هستند، میتوانند پوسته جامد زمین را نیز تحت تنش قرار دهند؛ اکنون یک مدل جدید نشان میدهد که همین فشارهای بسیار کوچک، در شرایط خاص و از طریق پدیدهای شبیه «تشدید»، قادرند زمینلرزههای آهسته را تحریک کنند.
-

آیا نور میتواند بدون گرمکردن آب باعث تبخیر آن شود؟
سالهاست دانشمندان میدانند که نور خورشید میتواند با گرمکردن آب، فرایند تبخیر را سرعت ببخشد؛ اما ادعای دیگری در سالهای اخیر مطرح شده بود: شاید خودِ نور، بدون نیاز به گرما، بتواند مولکولهای آب را از سطح جدا کند. اکنون پژوهشگران با تاباندن نور به آب، حتی با شدتهایی بیش…
-

آیا کلسیم و ویتامین D از شکستگی استخوان جلوگیری میکنند؟
سالهاست قرصهای کلسیم و ویتامین D برای بسیاری از افراد، بهویژه سالمندان و مبتلایان به پوکی استخوان، بخشی از راهکار حفظ سلامت استخوانها محسوب میشوند؛ اما بررسی دادههای بیش از ۱۵۰ هزار نفر اکنون تصویری متفاوت ارائه میدهد: این مکملها، دستکم در پیشگیری عمومی از شکستگی و زمینخوردن، سود چندانی…
-

دانشمندان رشد سرطان مرگبار مغز را لحظهبهلحظه تماشا کردند؛
تومور چگونه مغز را تغییر میدهد؟دانشمندان با توسعه یک روش جدید تصویربرداری اولتراسوند توانستند برای نخستینبار رشد یک تومور گلیوبلاستوما را در مغز موشهای زنده و هوشیار دنبال کنند و همزمان تغییر موقعیت بافت مغز، جابهجایی رگهای خونی و تغییر فعالیت عصبی اطراف تومور را مشاهده کنند.
-

کنترل فشار خون در شرایط اضطراری به کمک واقعیت مجازی و موسیقی
یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد استفاده از واقعیت مجازی و موسیقی کلاسیک ممکن است به کاهش فشار خون در مواقع اورژانسی کمک کند. در این مطالعات مشخص شد ایجاد منظرهای مجازی از رودخانهای روان و درختان، همراه با موسیقی کلاسیک، میتواند فشار خون بیماران را بهطور معناداری ظرف…