پیشگیری و درمان مشکلات کلیوی با گیاهان دارویی

بیماری‌­های مزمن کلیه یا CKD ها، در حال حاضر به یک معضل و تهدید بهداشت جهانی مبدل شده‌­اند و باعث بروز آسیب کلی به بدن می­‌شوند. شیوع بالای 17 درصدی این بیماری در جهان و همراهی آن با بیماری­‌های مهلک قلبی عروقی و درنهایت هزینه­‌های فوق­‌العاده بالای مراقبت و درمان این بیماران از عوامل مهمی هستند که این تهدید را شکل می‌دهند.

در ایران نیز بیش از 4000 نفر در سال به لیست بیماران مبتلابه CKD اضافه می­‌شوند. در طب رایج، روش­‌های کنترل این اختلالات و درمان­‌های موجود در بسیاری از موارد ناکافی به نظر می­‌رسند. لذا با توجه به اقبال روزافزون جامعه به استفاده از طب­‌های سنتی و مکمل، می‌­توان از پتانسیل طب سنتی ایران و گیاهان دارویی معرفی‌شده در آن برای انجام پژوهش­‌هایی به‌منظور یافتن راهکارهای درمانی مؤثرتر بهره برد.

با توجه به اقبال روزافزون جامعه به استفاده از طب­‌های سنتی و مکمل، می‌­توان از پتانسیل طب سنتی ایران و گیاهان دارویی معرفی‌شده در آن برای انجام پژوهش­‌هایی به‌منظور یافتن راهکارهای درمانی مؤثرتر برای پیشگیری یا درمان مشکلات کلیوی بهره برد.

ازاین‌رو محققین دانشگاه علوم پزشکی بابل به بررسی شش کتاب داروشناسی مرجع طب سنتی از دوره‌­های مختلف تاریخی و کلیدواژه­‌های مرتبط با «ضعف و هزال کلیه» پرداختند. این کار در ده مرحله یافتن کلیدواژه، یافتن مفرده، جستجو در منابع، تهیه لیست واحد، یافتن مترادفات، دسته‌­بندی، بازبینی، خروج مفردات از ترکیبات، جمع­‌بندی، نمره دهی و مرتب­‌سازی انجام شد.

در این پژوهش، از مجموع 207 مفرده دارویی یافت شده در شش کتاب مرجع موردبررسی، 14 گیاه دارویی برای درمان ضعف کلیه و 15 گیاه دارویی نیز برای پیشگیری و درمان هزال کلیه (آتروفی) شناسایی شدند.

بر این اساس خشخاش، کهربا و لک جزو مفردات گیاهی پرتکرار در درمان ضعف و انجیر، موز و فندق جزو مفردات گیاهی پرتکرار برای پیشگیری و درمان آتروفی کلیه­‌ها هستند.

نتایج مطالعه فوق به‌صورت مقاله‌ای علمی پژوهشی در فصلنامه «گیاهان دارویی» وابسته به پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی به چاپ رسیده است.

گزارش: آزاده داودی

منبع: کلنگی، ف و همکاران. 1396. مروری بر گیاهان دارویی با اثر تقویت و محافظت کلیوی در منابع طب سنتی ایران. فصلنامه گیاهان دارویی، 16(4): 31-21.