ثبت صحنه‌ای نادر در اعماق دریا؛
ماهی کوچکی که شکار بزرگ‌تر از خودش را بلعید
پژوهشگران در عمق بیش از ۱۲۵۰ متری اقیانوس، از ماهی کوچکی تصویربرداری کردند که شکمی به‌شدت متورم داشت؛ این ماهی اعماق دریا توانایی بلعیدن طعمه‌هایی تا ۱۰ برابر وزن خود را دارد.
به گزارش سیناپرس، دوربین یک زیردریایی هدایت‌پذیر در جریان مأموریتی علمی در نزدیکی جزایر ترینیداد و توباگو، صحنه‌ای کم‌نظیر از یک ماهی سیاه‌بلعنده (Chiasmodon niger) را ثبت کرد که پس از خوردن طعمه‌ای بزرگ، شکمش به‌شدت کشیده شده بود. این مشاهده به دانشمندان فرصتی نادر برای بررسی این گونه مرموز در زیستگاه طبیعی‌اش داده است.
این ماهی در عمق ۱۲۵۹ متری دریا مشاهده شد. پوست کشیده و تقریباً نیمه‌شفاف شکم آن به‌اندازه‌ای نازک شده بود که بخشی از اندام‌های داخلی و روده‌هایش از بیرون دیده می‌شدند. تصاویر این مشاهده را مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت منتشر کرده است.
چگونه ماهی کوچک طعمه‌ای بسیار بزرگ‌تر را می‌بلعد؟
ماهی سیاه‌بلعنده معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر طول دارد؛ بااین‌حال، اندازه کوچک آن مانع شکار طعمه‌های بزرگ نمی‌شود. این ماهی سازگاری‌های ویژه‌ای دارد که به آن اجازه می‌دهد طعمه‌هایی تا ۱۰ برابر وزن بدن خود را ببلعد.
یکی از این سازگاری‌ها، فک انعطاف‌پذیر و معده‌ای بسیار کشسان است که می‌تواند مانند بادکنک گسترش پیدا کند. این ویژگی در محیط اعماق دریا که غذا به‌ندرت یافت می‌شود، مزیت مهمی به شمار می‌رود؛ زیرا ماهی می‌تواند هنگام برخورد با یک فرصت غذایی مناسب، طعمه را به‌طور کامل ببلعد.
دیوا آمون، دانشمند ارشد این مأموریت از مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت، می‌گوید مشاهده این ماهی در طبیعت بسیار نادر است. او پیش‌تر نزدیک به یک دهه قبل، نمونه‌ای از این گونه را در خلیج مکزیک دیده بود و ثبت دوباره آن در جریان این مأموریت را اتفاقی استثنایی توصیف کرد.
وقتی شکار بزرگ برای شکارچی دردسرساز می‌شود
توانایی بلعیدن طعمه‌های بزرگ همیشه به معنای موفقیت نیست. اگر ماهی نتواند غذای بلعیده‌شده را به‌سرعت هضم کند، طعمه ممکن است در معده آن شروع به تجزیه کند. در این فرایند، گازهایی تولید می‌شوند که می‌توانند ماهی مرده را به سمت سطح آب بالا بیاورند.
به همین دلیل، بسیاری از نمونه‌های شناسایی‌شده این گونه در سطح اقیانوس مرده پیدا شده‌اند؛ وضعیتی که مطالعه رفتار طبیعی آن را دشوار می‌کند.
در یکی از نمونه‌های شناخته‌شده در سال ۲۰۰۷، یک ماهی سیاه‌بلعنده به طول ۱۹ سانتی‌متر در جزایر کیمن پیدا شد که ماهی دیگری به طول ۸۶ سانتی‌متر را بلعیده بود؛ طعمه‌ای بیش از چهار برابر طول بدن شکارچی.
مشاهده جدید از این جهت اهمیت دارد که ماهی در حال شنا در زیستگاه طبیعی خود ثبت شده و شکم آن به‌شدت متورم بوده است؛ تصویری که اطلاعاتی درباره توانایی این گونه در بلعیدن طعمه‌های بزرگ فراهم می‌کند.
راز آخرین وعده غذایی ماهی همچنان باقی است
با وجود تصاویر ثبت‌شده، دانشمندان هنوز نمی‌دانند این ماهی دقیقاً چه چیزی خورده است. در عمق بیش از یک کیلومتری دریا، بررسی محتویات معده بدون تجهیزات تصویربرداری تخصصی بسیار دشوار است.آمون در این باره با اشاره به نبود دستگاه سی‌تی‌اسکن در محل مأموریت، می‌گوید احتمال دارد راز آخرین وعده غذایی این ماهی هرگز مشخص نشود.
برخی دانشمندان احتمال داده‌اند که ماهی سیاه‌بلعنده طعمه خود را از سمت دم می‌بلعد و با کمک دندان‌های قلاب‌مانند و رو به عقب، آن را به‌تدریج به سمت معده هدایت می‌کند. بااین‌حال، این فرضیه هنوز تأیید نشده و بیشتر بر اساس شکل ظاهری دندان‌های ماهی مطرح شده است.
رفتار شکار این گونه همچنان ناشناخته باقی مانده است و مشخص نیست دانشمندان چه زمانی بتوانند فرایند شکار و بلعیدن طعمه را به‌طور مستقیم در اعماق دریا مشاهده کنند.
مترجم:امیر حسین فتایی
