دادافزار؛ روایت یک شرکت عضو پارک فناوری های نرم در مسیر توسعه خدمات حقوقی دیجیتال

زهرا شارع، بنیانگذار و معاون عملیات دادافزار، از شرکت‌های عضو پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، با تشریح رویکرد این مجموعه در توسعه خدمات دیجیتال حقوقی و قضایی گفت: دادافزار به‌عنوان اپراتور ارائه و مدیریت خدمات غیرحضوری قوه قضائیه، با هدف ساده‌سازی فرآیندهای پیچیده و زمان‌بر حقوقی و کاهش وابستگی به مراجعات حضوری، امکان مدیریت بخش عمده‌ای از این فرآیندها را در یک تجربه دیجیتال یکپارچه فراهم کرده است.

به گزارش سیناپرس، در همین چارچوب، پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی به‌عنوان یکی از بسترهای توسعه و استقرار شرکت‌های فناور و خلاق، زمینه‌ای برای شکل‌گیری و رشد کسب‌وکارهای نوآور در حوزه‌های مختلف فراهم کرده است و دادافزار نیز به‌عنوان یکی از شرکت‌های عضو این مجموعه، فعالیت خود را در حوزه خدمات دیجیتال حقوقی و قضایی دنبال می‌کند.

در مدل فعلی دادافزار، کاربر می‌تواند خدمت قضایی موردنظر خود از جمله اظهارنامه، لایحه، شکوائیه و دادخواست را انتخاب کرده و پس از احراز هویت، اطلاعات و مستندات موردنیاز را به‌صورت آنلاین ارائه کند. پس از تکمیل اطلاعات، درخواست وارد فرآیند بررسی و آماده‌سازی شده و از طریق دفاتر مربوطه در سامانه‌های قضایی ثبت و پیگیری می‌شود.

شارع افزود: پیش‌نویس تهیه‌شده در اختیار کاربر قرار می‌گیرد تا آن را مشاهده و تأیید کند و پس از تأیید نهایی، مراحل امضا و پرداخت هزینه‌های مربوط به فرآیند قضایی انجام می‌شود. به این ترتیب، هدف اصلی این زیرساخت آن است که شهروندان به‌جای مراجعه حضوری به دفاتر خدمات قضایی، پیگیری تلفنی و مواجهه با فرآیندهای پراکنده، بخش عمده این مسیر را از طریق یک تجربه دیجیتال یکپارچه مدیریت و پیگیری کنند.

او با اشاره به ظرفیت ارائه خدمات دادافزار به سایر شرکت‌ها و پلتفرم‌ها اظهار کرد: دادافزار صرفاً یک سامانه ارتباط مستقیم با شهروندان نیست، بلکه به‌عنوان یک اپراتور می‌تواند زیرساخت ارائه این خدمات را در اختیار سایر شرکت‌ها و پلتفرم‌ها نیز قرار دهد و همزمان به‌صورت مستقیم با شهروندان ارتباط داشته باشد.

از خدمات قضایی غیرحضوری تا مدیریت عملیات حقوقی سازمان‌ها

بنیانگذار و معاون عملیات دادافزار درباره نقش این سامانه در فرآیندهای حقوقی شرکت‌ها نیز گفت: در روش سنتی، واحدهای حقوقی سازمان‌ها معمولاً با مجموعه‌ای از فرآیندهای پراکنده مواجه‌اند؛ اطلاعات در فایل‌ها، پیام‌ها و مکاتبات مختلف نگهداری می‌شود، بخشی از امور از طریق مراجعه یا ارتباط حضوری با دفاتر انجام می‌شود و پیگیری وضعیت هر درخواست نیز زمان و نیروی انسانی قابل توجهی مصرف می‌کند.

وی ادامه داد: رویکرد دادافزار تبدیل این زنجیره پراکنده به یک فرآیند دیجیتال منسجم، قابل پیگیری، قابل مدیریت و تا حد امکان استاندارد است؛ فرآیندی که از ثبت اطلاعات و مستندات آغاز می‌شود، مراحل آماده‌سازی و بررسی را طی می‌کند و وضعیت درخواست تا مراحل بعدی به‌صورت آنلاین قابل رصد است.

شارع سه مفهوم «مقیاس‌پذیری عملیات حقوقی»، «یکپارچگی فرآیند» و «قابلیت رهگیری» را از مهم‌ترین تفاوت‌های این مدل با روش سنتی دانست و گفت: اهمیت این موضوع در شرایطی که شرکت‌ها با حجم بالایی از درخواست‌های حقوقی مواجه‌اند، دوچندان می‌شود؛ زیرا در این شرایط، مسئله تنها ثبت یک اظهارنامه، دادخواست یا لایحه نیست، بلکه مدیریت حجم عملیات، کنترل وضعیت درخواست‌ها، کاهش خطای انسانی، حفظ سوابق و ایجاد شفافیت مدیریتی اهمیت پیدا می‌کند.

پردازش درخواست‌های پرتعداد؛ راهکاری برای شرکت‌های فناور

او درباره قابلیت پردازش درخواست‌های پرتعداد یا Bulk Requests نیز توضیح داد: این قابلیت برای سازمان‌هایی طراحی شده که با تعداد زیادی درخواست مشابه یا تکرارشونده حقوقی مواجه‌اند. در شرایطی که یک شرکت صدها درخواست داشته باشد، ثبت و پیگیری تک‌تک آنها علاوه بر مصرف زمان قابل توجه، احتمال خطای انسانی و هزینه عملیاتی را افزایش می‌دهد.

به گفته شارع، در مدل Bulk، سازمان می‌تواند اطلاعات تعداد زیادی درخواست را به‌صورت ساختاریافته وارد فرآیند کند و به‌جای اجرای دستی و مجزای تمام مراحل، درخواست‌ها در یک جریان عملیاتی مشخص پردازش شده و وضعیت آنها به‌شکل متمرکز مدیریت شود.

وی افزود: برای نمونه، کسب‌وکاری که تعداد زیادی مطالبه یا پرونده با ساختار مشابه دارد، دیگر صرفاً با مسئله آنلاین شدن یک خدمت مواجه نیست؛ بلکه می‌تواند یک عملیات حقوقی پرتعداد را به فرآیندی استاندارد و مقیاس‌پذیر تبدیل کند. نتیجه مورد انتظار، کاهش زمان اجرای عملیات، کاهش کارهای تکراری نیروی انسانی، کاهش احتمال خطا و ایجاد امکان کنترل متمرکز تعداد زیادی درخواست است.

پارک ملی؛ بستری برای پیوند فناوری و حل مسائل واقعی کسب‌وکارها

شارع در بخش دیگری از سخنان خود درباره همکاری با **پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی** گفت: همکاری با پارک صرفاً یک همکاری اداری نیست و حضور در چنین اکوسیستمی می‌تواند به توسعه ارتباط میان فناوری، کسب‌وکار و خدمات تخصصی کمک کند.

وی افزود: شناخت مسائل واقعی شرکت‌های مستقر و تبدیل آنها به راهکارهای قابل اجرا اهمیت زیادی دارد. شرکت‌های فناور و خلاق، به‌خصوص در دوره رشد، با مسائل حقوقی متنوعی مواجه‌اند و دسترسی سریع‌تر و ساختاریافته‌تر به خدمات حقوقی می‌تواند بخشی از هزینه و اصطکاک عملیاتی آنها را کاهش دهد.

بنیانگذار و معاون عملیات دادافزار ادامه داد: حمایت پارک از شکل‌گیری ارتباط میان شرکت‌های فناور و راهکارهای نوآورانه، فراهم کردن بستر تعامل و معرفی ظرفیت‌های جدید می‌تواند نقش مهمی در توسعه چنین خدماتی داشته باشد. ارزش اصلی این همکاری زمانی ایجاد می‌شود که بتوان از ظرفیت فناوری برای حل مسائل واقعی شرکت‌های عضو اکوسیستم استفاده کرد و مدلی شکل بگیرد که علاوه بر ارائه خدمات حقوقی، سرعت، شفافیت و بهره‌وری عملیات حقوقی شرکت‌ها را نیز افزایش دهد.

امنیت و محرمانگی؛ ضرورت خدمات حقوقی دیجیتال

شارع امنیت و محرمانگی اطلاعات را نیز یکی از اجزای اصلی معماری این سامانه دانست و اظهار کرد: در یک سامانه حقوقی، امنیت یک قابلیت جانبی نیست، زیرا اطلاعات هویتی، اسناد و اطلاعات پرونده‌ها می‌توانند ماهیت بسیار محرمانه داشته باشند. بر همین اساس، دسترسی به اطلاعات باید کنترل‌شده، مبتنی بر نقش و متناسب با نیاز عملیاتی هر کاربر باشد.

وی افزود: در طراحی سازمانی، تفکیک نقش‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و همه کاربران یک سازمان الزاماً نباید به تمام اطلاعات و پرونده‌ها دسترسی یکسان داشته باشند. سطح دسترسی باید براساس مسئولیت و نقش افراد تعریف شود. ثبت و قابلیت بررسی رویدادهای مهم سامانه، حفاظت از اطلاعات در لایه‌های مختلف فنی و محدود کردن دسترسی‌های غیرضروری نیز از اصول مورد توجه در توسعه زیرساخت امنیتی است.

حرکت به سوی زیرساخت مدیریت عملیات حقوقی دیجیتال

شارع چشم‌انداز دادافزار را حرکت از یک ابزار ارائه خدمت به سمت یک زیرساخت مدیریت عملیات حقوقی دیجیتال عنوان کرد و گفت: هدف این است که فناوری از یک ابزار جانبی در خدمات حقوقی، به بخشی از زیرساخت اصلی ارائه و مدیریت این خدمات تبدیل شود.

وی با اشاره به مزیت این مدل برای شرکت‌های فناور اظهار کرد: شرکت‌های فناور انتظار دارند همان تجربه‌ای که در سایر فرآیندهای دیجیتال کسب‌وکار دارند، در حوزه حقوقی نیز وجود داشته باشد؛ یعنی فرآیندها سریع، شفاف، قابل اندازه‌گیری و تا حد امکان غیرحضوری باشند. مسئله‌ای که دادافزار به دنبال حل آن است، تکمیل همین فاصله میان فناوری و عملیات حقوقی است.

وی افزود: مزیت رقابتی صرفاً دیجیتال کردن یک فرم یا خدمت نیست، بلکه تلاش برای مهندسی مجدد کل فرآیند است تا تعداد اقدامات دستی و رفت‌وبرگشت‌ها کاهش یابد، وضعیت درخواست برای سازمان شفاف‌تر شود و امکان مدیریت حجم بالاتری از عملیات با نیروهای انسانی کمتر فراهم شود.

در این میان، عضویت دادافزار در پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، نمونه‌ای از ظرفیت این اکوسیستم برای میزبانی و توسعه شرکت‌هایی است که تلاش می‌کنند با اتکا به فناوری، راهکارهایی برای مسائل واقعی و تخصصی کسب‌وکارها ارائه دهند؛ رویکردی که می‌تواند به تقویت پیوند میان شرکت‌های فناور و خلاق، نیازهای بازار و راهکارهای نوآورانه منجر شود.