نتایج یک پژوهش جدید در نیوزیلند نشان میدهد که ساعت زیستی افراد، علاوه بر تعیین زمان خواب و بیداری، بر الگوی تغذیه و سلامت متابولیک نیز اثرگذار است. بر اساس این یافتهها، شبزندهداران بیشتر در ساعات پایانی روز غذا میخورند و در مقایسه با سحرخیزان، با خطر بالاتر چاقی و اختلالات متابولیک روبهرو هستند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران در مطالعهای تازه دریافتند که تفاوت میان سحرخیزان و شبزندهداران تنها به سبک زندگی محدود نمیشود، بلکه ریشه در ساعت زیستی بدن دارد؛ سازوکاری طبیعی که زمان خواب، بیداری و بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیک را در چرخه ۲۴ ساعته تنظیم میکند.
در این پژوهش که روی گروهی از زنان سالم ساکن اوکلند نیوزیلند انجام شد، ارتباط میان نوع ساعت زیستی، عادتهای غذایی، ترکیب بدن و شاخصهای سلامت متابولیک بررسی شد. نتایج نشان داد زنانی که به طور طبیعی دیرتر میخوابند و دیرتر از خواب بیدار میشوند، در مقایسه با سحرخیزان، الگوی غذایی نامناسبتری دارند.
بررسیها نشان داد شبزندهداران معمولاً صبحها غذای اندکی مصرف میکنند و بخش عمده کالری روزانه خود را در ساعات پایانی روز یا شب دریافت میکنند. این الگوی غذایی با افزایش درصد چربی بدن، بالا رفتن شاخص توده بدنی و افزایش احتمال ابتلا به چاقی ارتباط دارد.
پژوهشگران همچنین دریافتند که اگرچه میزان کلی کالری و مواد مغذی مصرفی در گروههای مختلف تفاوت چشمگیری نداشت، اما زمان مصرف غذا نقش مهمی در سلامت متابولیک ایفا میکند. وعدههای غذایی نیز مانند نور، سیگنالهایی برای تنظیم ساعت داخلی بدن هستند و میتوانند بر نحوه عملکرد متابولیسم تأثیر بگذارند.
بر اساس یافتههای این مطالعه، افراد شبزندهدار در مقایسه با سحرخیزان، کمتر از غذاهای سالم و مغذی استفاده میکنند، فیبر کمتری دریافت میکنند و بیشتر در معرض کمبود ویتامینها و مواد معدنی ضروری قرار دارند. همچنین تقریباً در همه شاخصهای سلامت بررسیشده، از جمله درصد چربی بدن و نشانگرهای زیستی متابولیک، وضعیت نامطلوبتری داشتند.
پژوهشگران تأکید میکنند که سلامت بدن تنها به میزان کالری دریافتی وابسته نیست و زمان غذا خوردن نیز اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، تنظیم ساعت خواب و هماهنگ کردن وعدههای غذایی با ریتم طبیعی بدن میتواند در حفظ سلامت متابولیک و کاهش خطر چاقی نقش مؤثری داشته باشد.
نتایج این پژوهش در نشریه Frontiers in Nutrition منتشر شده است.