مغفول ماندن شترداری در هرمزگان به عنوان یک ظرفیت اقتصادی

هرمزگان با اقلیم گرم و کم‌آب قادر است شتر را به‌عنوان یکی از سازگارترین گونه‌های دامی با محیط‌های خشک، به ظرفیتی مهم برای اقتصاد روستاهای این استان تبدیل کند اما مغفول واقع شده است.

به گزارش سیناپرس، اقلیم گرم و کم‌آب هرمزگان شرایطی فراهم کرده که شتر به‌عنوان یکی از سازگارترین گونه‌های دامی با محیط‌های خشک، به ظرفیتی مهم برای اقتصاد روستاهای این استان تبدیل شود؛ ظرفیتی که با جمعیتی نزدیک به ۲۰ هزار نفر شتر، اشتغال هزاران نفر و ورود تدریجی فناوری‌های نوین، چشم‌اندازی تازه برای توسعه دامداری سازگار با کم‌آبی در جنوب کشور ترسیم می‌کند.

در شرایطی که خشکسالی‌های پی‌درپی و محدودیت منابع آبی بسیاری از فعالیت‌های دامداری را با چالش روبه‌رو کرده است، شترداری در هرمزگان به‌عنوان یکی از گزینه‌های اقتصادی سازگار با اقلیم خشک بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

استان هرمزگان با در اختیار داشتن حدود ۲۰ هزار نفر شتر، یکی از مناطق مهم پرورش این دام در کشور به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از این جمعیت در مناطق شرقی استان از جمله میناب، سیریک و جاسک نگهداری می‌شود؛ مناطقی که شترداری در آن‌ها نقش مهمی در تامین معیشت خانوارهای روستایی دارد.

براساس آمارهای موجود، بیش از سه‌هزار و ۲۴۵ نفر در هرمزگان به‌صورت مستقیم در حوزه شترداری فعالیت دارند و این حرفه در بسیاری از مناطق استان به یکی از مشاغل پایدار روستایی تبدیل شده است.

کارشناسان و فعالان بخش دام معتقدند اهمیت شترداری در شرایط فعلی کشور بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است؛ چرا که شتر در مقایسه با بسیاری از دام‌های سنگین، نیاز بسیار کمتری به آب و خوراک دارد و توان بالایی در سازگاری با اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک از خود نشان می‌دهد.

این دام بیشتر از گونه‌های گیاهی مقاوم و کم‌مصرفی مانند آکاسیای چتری، کهور ایرانی، خارشتر، قیچ، شوره، کنار و حتی برگ درختان حرا تغذیه می‌کند؛ منابعی که اغلب برای سایر دام‌ها قابل استفاده نیستند.

همین ویژگی‌ها باعث شده شتر در معادلات جدید امنیت غذایی، مدیریت منابع طبیعی و سازگاری با تغییرات اقلیمی جایگاهی راهبردی پیدا کند.

هرمزگان؛ سومین استان پیشرو در پرورش شتر

مدیر امور دام سازمان جهادکشاورزی هرمزگان در این راستا با اشاره به جایگاه این استان در صنعت شترداری کشور، گفت: هرمزگان با نزدیک به ۲۰ هزار نفر شتر، سومین استان پیشرو کشور در پرورش شتر به شمار می‌رود.

حمید آمیغی افزود: اکنون سه‌هزار و ۲۴۵ نفر به‌صورت مستقیم در حوزه شترداری استان فعالیت دارند و این حرفه در بسیاری از مناطق هرمزگان به یکی از مشاغل سودآور روستایی تبدیل شده است.

وی با اشاره به بازار مصرف محصولات شتر اظهار کرد: افزایش تقاضا برای گوشت شتر در استان‌های یزد، کرمان، فارس، خراسان جنوبی و اصفهان بازار مناسبی برای دامداران هرمزگانی ایجاد کرده و سالانه حدود یک‌هزار نفر شتر از این استان به بازارهای هدف ارسال می‌شود.

مدیر امور دام جهادکشاورزی هرمزگان شتر را دامی «چندمنظوره و اقتصادی» توصیف کرد و گفت: گوشت، شیر و پوست شتر هرکدام بازار مصرف و ارزش اقتصادی مناسبی دارند و همین مسئله شترداری را به فعالیتی سودآور تبدیل کرده است.

آمیغی ادامه داد: برای توسعه این صنعت، تسهیلات بانکی ویژه‌ای نیز درنظر گرفته شده است؛ به‌گونه‌ای که برای هر نفر شتر مولد و شیری بین ۲۰۰ تا ۲۱۰ میلیون تومان و برای هر نفر شتر گوشتی حدود ۱۲۰ میلیون تومان تسهیلات پرداخت می‌شود.

وی همچنین از توزیع ماهانه بیش از یک‌هزار و ۸۰۰ تن سبوس میان دامداران استان خبر داد و گفت: این اقدام نقش مهمی در کاهش هزینه‌های خوراک دام و پایداری اقتصادی واحدهای شترداری دارد.

جاده‌ها؛ چالش قدیمی شترداری

مدیر امور دام جهاد کشاورزی هرمزگان همچنین با اشاره به چالش پیش روی شتر و شترداری گفت: تردد شترها در جاده‌های مواصلاتی هرمزگان سال‌هاست یکی از چالش‌های جدی این استان محسوب می‌شود؛ مشکلی که هرساله حوادث رانندگی متعددی را رقم می‌زند و افراد را به کام مرگ می‌کشاند.

ورود فناوری‌های نوین به شترداری

یکی از تحولات اخیر در صنعت شترداری هرمزگان، استفاده از ردیاب‌های هوشمند GPS برای کنترل و مدیریت شترهاست؛ فناوری که برای نخستین‌بار در استان به‌صورت پایلوت اجرا شده است.

آمیغی در تشریح این طرح گفت: ردیاب‌های ویژه شتر با قابلیت شارژ خورشیدی و برقی، به‌صورت کمربندی بر گردن دام نصب می‌شوند و امکان رصد لحظه‌ای موقعیت شتر را از طریق تلفن همراه برای دامدار یا ساربان فراهم می‌کنند.

به گفته وی، این سامانه علاوه بر کمک به پیدا کردن شترهای گمشده، هنگام نزدیک شدن دام به جاده‌ها هشدار می‌دهد و می‌تواند از وقوع بسیاری از تصادف‌ها و خسارات مالی و جانی جلوگیری کند.

وی افزود: اجرای آزمایشی این طرح در روستای «چاه فعله» بندرعباس نتایج موفقیت‌آمیزی داشته و در صورت تامین اعتبار و استقبال دامداران، توسعه آن در سایر مناطق استان نیز در دستور کار قرار دارد.

آمیغی ادامه داد: علاوه بر اجرای طرح ردیاب‌های هوشمند، گشت‌های ساربانی نیز برای کنترل تردد شترها فعال شده‌اند.

وی اضافه کرد: این گشت‌ها با خودروهای مجهز، علائم هشدار دهنده و نیروهای آموزش‌دیده، در هماهنگی با پلیس و دستگاه‌های اجرایی، وظیفه هدایت و مدیریت دام‌ها در حاشیه جاده‌ها را برعهده دارند.

حرکت به سوی دامداری هوشمند

ترکیب ظرفیت‌های طبیعی هرمزگان، بازار رو به رشد محصولات شتری و ورود فناوری‌های نوین، این استان را در مسیر تبدیل شدن به یکی از الگوهای نوین دامداری کشور قرار داده است.

به نقل از ایرنا، کارشناسان معتقدند توسعه شترداری هوشمند در هرمزگان، علاوه بر تقویت اقتصاد روستاها و ایجاد اشتغال پایدار، می‌تواند الگویی موفق برای توسعه دامداری سازگار با کم‌آبی در سایر استان‌های کشور باشد؛ الگویی که همزمان بهره‌وری، ایمنی و پایداری را هدف قرار داده است.

در استان هرمزگان حدود ۲۱ هزار نفر شتردار و فعال در حوزه پرورش شتر فعالیت دارند که این جمعیت نقش مهمی در تولید محصولات دامی، معیشت جوامع محلی و توسعه دامداری سنتی در مناطق گرم و خشک استان ایفا می‌کنند.