بعضی رویا‌ها واقعی‌ترند

پژوهشی جدید نشان می‌دهد رویا‌ها بازتابی ساده از خاطرات نیستند بلکه نتیجه تعامل ذهن، شخصیت و تجربه‌های زندگی‌اند که واقعیت را در خواب به شکل‌هایی کاملا تازه و گاهی سورئال بازسازی می‌کنند.

به گزارش سیناپرس، یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که رویا‌های انسان برخلاف تصور رایج، تصادفی یا بی‌نظم نیستند؛ بلکه نتیجه‌ی تعامل پیچیده‌ای میان ویژگی‌های شخصی، تجربه‌های روزمره و رویداد‌های بزرگ اجتماعی هستند. این مطالعه توسط پژوهشگران مدرسه عالی مطالعات پیشرفته IMT لوکا انجام شده و در مجله Communications Psychology منتشر شده است.

مطالعه‌ای گسترده بر ذهن در خواب

به گزارش ساینس دیلی، در این تحقیق بیش از ۳۷۰۰ گزارش از رؤیا‌ها و تجربه‌های بیداری ۲۸۷ نفر در بازه سنی ۱۸ تا ۷۰ سال طی دو هفته جمع‌آوری شد. پژوشگران علاوه بر تحلیل رویاها، داده‌هایی درباره کیفیت خواب، ویژگی‌های شخصیتی، توانایی‌های شناختی و وضعیت روانی افراد را نیز بررسی کردند تا تصویر دقیق‌تری از سازوکار رؤیا‌ها به دست آورند.

نقش هوش مصنوعی در رمزگشایی رویا‌ها

برای تحلیل داده‌ها تیم پژوهش از روش‌های پیشرفته پردازش زبان طبیعی (NLP) استفاده کرد. این فناوری به آنها اجازه داد تا ساختار و معنای گزارش‌های رؤیا را به‌صورت دقیق و سیستماتیک بررسی کنند.

نتایج نشان داد رویا‌ها صرفا بازپخش خاطرات روزانه نیستند، بلکه مغز هنگام خواب واقعیت را بازسازی و بازآفرینی می‌کند؛ به‌طوری‌که عناصر آشنا در قالب صحنه‌هایی جدید، ترکیبی و گاهی کاملا سورئال ظاهر می‌شوند.

رویاها بازآفرینی خلاقانه واقعیت

بررسی‌ها نشان داد مکان‌های روزمره مانند مدرسه محل کار یا بیمارستان در رؤیا‌ها به شکل مستقیم تکرار نمی‌شوند. بلکه ذهن آنها را تغییر داده ترکیب می‌کند و در قالب سناریو‌های جدیدی به نمایش می‌گذارد.
این یافته‌ها تایید می‌کند که رؤیا‌ها نوعی فرآیند فعال ذهنی هستند که در آن خاطرات، تخیل و پیش‌بینی‌های آینده با هم ادغام می‌شوند.

تفاوت رویا‌ها از فردی به فرد دیگر

مطالعه نشان داد تجربه رؤیا در افراد مختلف تفاوت چشمگیری دارد. افرادی که ذهن‌شان بیشتر سرگردان و خیال‌پرداز است رویا‌های پراکنده‌تر و تغییرپذیرتری دارند. در مقابل کسانی که به معنا و اهمیت رؤیا‌ها باور دارند خواب‌هایی منسجم‌تر و غنی‌تر تجربه می‌کنند.

همچنین داده‌های مربوط به دوران همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد که در آن دوره، رؤیا‌ها از نظر احساسی شدیدتر بوده و اغلب شامل موضوعاتی مانند محدودیت و حبس می‌شدند. با گذشت زمان این الگو‌ها کاهش یافتند و ذهن افراد با شرایط جدید سازگار شد.

رویا آینه‌ای از ذهن و زندگی

به نقل از برنا، والنتینا السه، پژوهشگر و نویسنده اصلی این مطالعه گفت: رویا‌ها تنها بازتاب گذشته نیستند بلکه فرآیندی پویا هستند که هم شخصیت فرد و هم تجربه‌های زندگی او را منعکس می‌کنند. او تاکید می‌کند که ترکیب داده‌های گسترده با روش‌های محاسباتی امکان کشف الگو‌هایی را فراهم کرده که پیش‌تر قابل مشاهده نبودند.

آینده پژوهش رویا‌ها با کمک هوش مصنوعی

این تحقیق همچنین نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند نقش مهمی در درک بهتر رویا‌ها ایفا کند. مدل‌های زبانی توانستند محتوای رویا‌ها را با دقتی نزدیک به تحلیل انسانی بررسی کنند؛ موضوعی که می‌تواند در آینده به درک عمیق‌تر از آگاهی، حافظه و حتی سلامت روان کمک کند.