انقراض تنوع زیستی و تغییر اقلیم

 به گزارش ایرنا، دکترمحمود کرمی روز سه شنبه در نشست عوامل تهدید تنوع زیستی گونه های در خطر انقراض در ایران افزود: از دست رفتن تنوع زیستی پیامدهای زیادی به همراه دارد که می تواند یکی ازاثرات تغییر اقلیم باشد.

وی با بیان اینکه به نظر می رسد برای حفظ تنوع زیستی عزم جدی در جهان وجود ندارد، اظهار کرد:بررسی ها نشان می دهد تعداد گونه هایی که بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۶۵ از دست خواهیم داد از ۶۵ میلیون سال گذشته بیشتر است.
استاد دانشکده محیط زیست و انرژی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تاکید کرد:در این حالت فقط گونه ها را از دست نمی دهیم بلکه تمام تنوع گونه ای وابسته به عنوان بوم سامانه ها شامل ژن ها و اکوسیستم های تشکیل دهنده حیات نیز از بین می روند.
کرمی گفت: برخی بر این باورند که شاید در آینده به کمک ماهواره ها بتوان تنوع زیستی را سنجید، گرچه این دورکاوی کارآمد بوده اما به نتیجه نخواهد رسید مگر اینکه سامانه ها در یک چارچوب به کار روند که در این صورت منجر به شناسایی تنوع زیستی و تغییرات آن در طی زمان می شود.
وی اظهار کرد: این دیدگاه که همه چیز باید برای انسان باشد به محیط زیست و تنوع زیستی لطمه زیادی وارد کرده است چون انسان همه چیز را در ارتباط با منافع خود می بیند.
کرمی با بیان اینکه فواید تنوع زیستی به سه دسته کارکردی، مصرفی و غیر مصرفی تقسیم می شود،گفت:کارکردی مانند مهار سیل، گرده افشانی، تنظیم اقلیم، چرخش آب و عناصر، تجزیه پسماندها، مهار بیماری و آفات، جنبه مصرفی مانند غذا، علوفه، گیاهان دارویی و فرآوردهای آن و غیر مصرفی شامل سلامت فیزیک و روان و گردشگری و تفرج است.
وی گفت: برای حفظ تنوع زیستی کنوانسیون تنوع زیستی شکل گرفت که اکنون ۱۹۳ کشور از جمله ایران عضو آن هستند که برای حفظ تنوع زیستی سیاست گذاری می کنند، این کنوانسیون تصمیم گرفت یک ارزیابی جدید تنوع زیستی صورت گیرد که از سال ۲۰۱۵ آغاز شده است.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران افزود:۸۷ درصد کشورهایی عضو کنوانسیون تنوع زیستی برای خود برنامه عمل تهیه کرده اند اما اگر با اجرا همراه نباشد فایده ای نخواهد داشت.
کرمی تاکید کرد: تنوع زیستی بسیار مهم است اما در کشور ما مظلوم واقع شده و اگر همه دست به دست هم بدهیم باز شاید نتوانیم تنوع زیستی را حفظ کنیم حال چه برسد به اینکه در کنار هم نباشیم، در این زمینه زیادی دچار افت اخلاقی شده ایم.
این پژوهشگر محیط زیست تصریح کرد: ایران در عرصه تنوع زیستی بسیار غنی و شگفت انگیز است اما چند سالی است تمام توجهات در این زمینه به سمت مطالعات ژنتیکی در مورد حیات وحش سوق داده شده است در حالی که با توجه به تنوع زیستی باید به روش های دیگری هم برای مطالعه پرداخته شود.
وی گفت: گونه های جانوری بر روی زمین بین ۳ تا ۱۰۰ میلیون گونه برآورد شده است که البته هنوز تعداد زیادی ناشناخته هستند ، گونه های گیاهی در خشکی نیز ۴۰۰ هزار گونه برآورد شده که پیش بینی می شود ۱۵ درصد دیگر هنور ناشناخته اند.
کرمی درباره گونه های جانوری در ایران اظهار کرد: در ایران شناسایی پستانداران روبه افزایش بوده ، در سال ۱۸۶۵ حدود ۳۰ گونه و بعد از آن ۸۹ گونه شناسایی شد و اکنون به ۲۰۰ گونه رسیده است که به نظر من در سال ۲۰۱۶ بر تعداد گونه ها اضافه شده است.
وی ادامه داد: در این راستا با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست ۵ اطلس مهره داران، پستانداران، دوزیستان، خزندگان و پرندگان را تهیه کردیم .
استاد دانشکده محیط زیست و انرژی واحد علوم و تحقیقات گفت: از ۲۰۰ گونه پستاندار شناسایی شده در ایران ۳۱ گونه گوشتخوار است که تعدادی از آنها مانند شیر و ببر منقرض شده و بقیه هم با نرخ بالای انقراض روبرو هستند.
به گفته وی قبل از دخالت انسان در طبیعت، نرخ انقراض صفر بود اما اکنون به ۱۰۰ رسیده است.
وی تاکید کرد: مهمترین عوامل انقراض گونه ها افزایش جمعیت انسانی ، تخریب زیستگاه ها، افزایش سرانه مصرف، قطع ارتباط زیستگاه ها ، افزایش آلاینده ها، خشک شدن رودخانه ها و تالاب ها، خشکسالی، وجود گونه های بیگانه و انواع بیماری ها است.
کرمی با اشاره به سهم هر کدام از این فاکتورها در انقراض گقت: به عنوان مثال سهم خشکسالی در انقراض به گونه ای است که تا افزایش دما موجب از بین رفتن ۵۰ درصد جمعیت ۸ هزار و ۷۵۰ گونه ای پرندگان تا سال ۲۰۵۰ خواهد شد، هچنین اگر دمای آب یک درجه افزایش یابد تا ۳ میلیون تن صید شیلاتی کاهش می یابد و گربه سانان از بین می روند، ببر و شیر را که از دست دادیم و اکنون نوبت یوزپلنگ است ، اگر به همین روال پیش رود حیات این گربه سان ارزشمند عمر چندانی نخواهد داشت، التبه خرس ها و گرگ ها هم وضعیت خوبی ندارند.
وی تاکید کرد: اکنون با یک آشفتگی با گونه ها و طبیعت ایران مواجه هستیم و سازمان حفاظت محیط زیست بدون مشارکت مردم و جامعه علمی کشور از عهده بسیاری از این مشکلات بر نخواهد آمد.
کرمی تاکید کرد: سازمان محیط زیست نمی تواند به تنهایی مشکلات عظیم تنوع زیستی که با آن روبرو هستیم را از میان بردارد در واقع نیازمند یک دگرگونی اساسی است.
همچنین نعمت الله خراسانی عضو هیات علمی دانشگاه تهران در این نشست گفت: اگر قرار باشد تغییر اقلیم و گرمایش زمین رخ دهد اینطور نیست که فقط موجب بالا آمدن آب دریا شود بلکه تمام گونه هایی عرض های جغرافیایی مختلف زندگی می کنند را هم تحت تاثیر قرار می دهد زیرا نمی توانند شرایط جدید را تحمل کنند و برای ادامه حیات باید به عرض های بالاتر جغرافیایی بروند.
وی افزود: هزاران سال طول می کشد تا یک گونه گیاهی و یا جانوری با وقعیت جغرافیایی که در آن قرار دارد سازگار شود بنابراین اگر روند رفتن به عرض های جغرافیایی بالاتر رخ دهد چگونه می تواند در مدت مثلا ۱۰۰ سال با منطقه تطبیق یابد.
خراسانی به تاثیر گرمایش زمین بر تنوع زیستی اشاره کرد و گفت: یخ های روی رودخانه ها موجب جلوگیری از جذب زیاد انرژی به آب می شود حال اگر یخ ها ذوب شوند انرژی بیشتری به آب می رسد و آب گرم تر می شود که این مساله زندگی زیر دریاها و اقیانوس ها را تحت تاثیر قرار خواهد داد.