استرس امتحانات دانشگاهی از طریق فاضلاب قابل‌شناسایی است
پژوهشگران استرالیایی با بررسی نمونه‌های فاضلاب یک دانشگاه دریافتند: دوره امتحانات با افزایش برخی نشانگرهای زیستی استرس در فاضلاب همراه است؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد می‌توان از پایش فاضلاب برای شناسایی تغییرات استرس در سطح جمعیت دانشجویی استفاده کرد.
به گزارش سیناپرس، استرس و فشار روانی تنها در مغز باقی نمی‌مانند، بلکه آثار زیستی آن‌ها در خون، بزاق و حتی مو نیز قابل‌اندازه‌گیری است. اکنون پژوهشگران دانشگاه کوئینزلند استرالیا نشان داده‌اند که این آثار را می‌توان در مقیاسی گسترده‌تر و از طریق بررسی فاضلاب شهری و دانشگاهی نیز شناسایی کرد.
در این پژوهش که نتایج آن در نشریه علمی Nature Water منتشر شده است، محققان نمونه‌های فاضلاب یک دانشگاه با جمعیت حدود ۳۰ هزار نفر را در دو بازه زمانی، شامل ترم تحصیلی و دوره امتحانات، بررسی و با نمونه‌های یک منطقه مسکونی مجاور مقایسه کردند.
نتایج نشان داد در هفته‌های امتحانات، میزان دو نشانگر زیستی مرتبط با استرس اکسیداتیو به نام‌های ۸-OHG و ۸-OHdG در فاضلاب دانشگاه افزایش می‌یابد؛ هرچند تنها افزایش نشانگر ۸-OHG از نظر آماری معنادار بود.
استرس اکسیداتیو زمانی رخ می‌دهد که تعادل میان تولید رادیکال‌های آزاد و توان دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن برهم بخورد و افزایش نشانگرهای آن می‌تواند بیانگر فشار زیستی واردشده به بدن باشد.
پژوهشگران همچنین افزایش برخی ترکیبات دارویی مرتبط با داروهای ضدافسردگی، از جمله آمی‌تریپتیلین، سیتالوپرام، فلوکستین و ونلافاکسین را در نمونه‌های دوره امتحانات مشاهده کردند. با این حال، تنها افزایش آمی‌تریپتیلین از نظر آماری معنادار بود و محققان تأکید کردند که این نتایج به‌تنهایی افزایش قطعی مصرف داروهای ضدافسردگی را اثبات نمی‌کند.
در مقابل، میزان برخی مواد مرتبط با مصرف کافئین و شیرین‌کننده‌های مصنوعی در این دوره کاهش نشان داد. همچنین شاخص‌های مرتبط با مصرف الکل در دوران امتحانات کمتر بود و پس از پایان امتحانات دوباره افزایش یافت.
به گفته پژوهشگران، این یافته‌ها نشان می‌دهد پایش فاضلاب می‌تواند روشی غیرتهاجمی برای رصد تغییرات زیستی و الگوهای مصرف برخی مواد در جمعیت‌های دانشجویی باشد.البته استفاده مشترک دانشجویان، کارکنان و مراجعه‌کنندگان از سرویس‌های بهداشتی دانشگاه و همچنین محدودیت‌های آماری، از جمله عوامل تأثیرگذار بر تفسیر نتایج این پژوهش هستند.
محققان تأکید می‌کنند برای مشخص شدن اهمیت بالینی این تغییرات و ارتباط آن‌ها با سلامت روان دانشجویان، به مطالعات گسترده‌تر و بررسی‌های تکمیلی نیاز است.
