کمبود داروی هموفیلی؛ بازگشت بیماران به درمانهای ۳۰ سال قبل
در حالی که یک شرکت داخلی تولید نمونه داروی «هملیبرا» را برای بیماران هموفیلی به مرحله آزمایش بالینی رسانده است، احمد قویدل، عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران، از تداوم کمبود برخی داروهای حیاتی خبر داد و گفت حدود چهار تا پنج هزار بیمار هموفیلی در کشور با مشکلات جدی تأمین دارو مواجهاند.
به گزارش سیناپرس، احمد قویدل مدیرعامل سابق و عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران در گفتوگویی خبری در واکنش به اظهارات مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، درباره وضعیت تأمین داروهای بیماران خاص و هموفیلی اظهار کرد: در حوزه هموفیلی، سه قلم دارو وجود دارد که در پی تشدید تحریمهای آمریکا و مشکلات ناشی از آن، وارد کشور نشده یا تأمین آنها با اختلال جدی مواجه شده است.
وی افزود: یکی از منابع اصلی تأمین این داروها کشور آلمان است. ما بارها اعلام کردهایم که با توجه به ادعای خزانهداری آمریکا مبنی بر اینکه دارو و تجهیزات پزشکی در فهرست اقلام تحریمی قرار ندارند، باید مشخص شود چرا کشور آلمان مانع خرید داروهای هموفیلی از این کشور میشود.
ضرورت پیگیری وزارت امور خارجه برای تأمین دارو
مدیرعامل سابق کانون هموفیلی ایران ادامه داد: به اعتقاد من وزارت امور خارجه باید سفیر آلمان را احضار کند و درباره ممانعت از تأمین داروهای حیاتی بیماران توضیح بخواهد. بخشی از داروهای مورد نیاز بیماران هموفیلی از طریق آلمان قابل خریداری است و حتی ارز مورد نیاز برای خرید این داروها نیز از سوی سازمان غذا و دارو تأمین شده است.
قویدل با اشاره به داروی مورد استفاده بیماران مبتلا به فونویلبراند گفت: یکی از این داروها دارویی موسوم به هیومیت است که برای بیماران مبتلا به فونویلبراند نیز کاربرد دارد و در شرایط فعلی تأمین آن با مشکل مواجه شده است.
وی تصریح کرد: در شرایط کنونی، بزرگترین مانع دسترسی بیماران به برخی داروهای حیاتی، مشکلاتی است که آمریکا و متحدانش ایجاد کردهاند و عملاً اجازه نمیدهند با وجود تأمین ارز، دارو به کشور وارد شود.
بازگشت برخی بیماران به درمانهای چند دهه قبل
عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران با اشاره به شرایط بیماران مبتلا به فونویلبراند گفت: بخش قابل توجهی از این بیماران را زنان تشکیل میدهند و شرایط آنها به دلیل خونریزیهای طبیعی ماهانه دشوارتر است. برخی از این بیماران با خونریزیهای طولانیمدت مواجه هستند و زندگی روزمره آنها بهشدت تحت تأثیر قرار گرفته است.
قویدل ادامه داد: داروهای جایگزین در برخی موارد فرآوردههایی هستند که از خون و پلاسما تهیه میشوند و استفاده از آنها نیازمند مراجعه بیمار به مراکز درمانی و دریافت خدمات بیمارستانی است. این شرایط میتواند شغل، تحصیل و زندگی بیمار را تحت تأثیر قرار دهد.
وی گفت: در واقع، در برخی موارد به درمانهایی بازگشتهایم که مربوط به ۳۰ سال گذشته است. در حالی که امکان تأمین ارز فراهم شده، همچنان موانعی برای ورود برخی داروهای حیاتی به کشور وجود دارد.
تأمین فاکتور ۱۳ پس از ماهها کمبود
مدیرعامل سابق کانون هموفیلی ایران درباره وضعیت فاکتور ۱۳ نیز اظهار کرد: چندین ماه است که در تأمین این دارو با کمبود مواجه هستیم و برای آن راه جایگزین مناسبی وجود نداشت.
وی افزود: سازمان غذا و دارو برای تأمین این دارو فراخوان فوریتی داده بود و در نهایت یک شرکت برای تأمین آن اعلام آمادگی کرد. البته درباره طولانی شدن فرایند مذاکره بر سر قیمت این دارو انتقاد دارم؛ چراکه بیماران در این مدت در شرایط دشواری قرار داشتند.
قویدل ادامه داد: طبق اطلاعات موجود، قرار است فاکتور ۱۳ که از یک منبع جدید خریداری شده، در حدود ۲۵ روز آینده وارد کشور شود.
فاکتور ۸ داخلی تأمین میشود
وی درباره اظهارات رئیس سازمان غذا و دارو درباره فاکتور ۸ نیز گفت: در این بخش باید یک اصلاح صورت گیرد؛ فاکتور ۸ مورد نیاز بیماران هموفیلی در داخل کشور تولید میشود و دو نوع فاکتور ۸ توسط تولیدکنندگان داخلی تولید میشود و از این جهت مشکلی نداریم.
عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران افزود: همچنین فاکتور ۷ نیز در داخل کشور تولید میشود و بیماران مصرفکننده آن نیز از این نظر با مشکل جدی مواجه نیستند.
منظور از داروی بیماران محدود، فاکتور ۸ نیست
قویدل با اشاره به بخش دیگری از صحبتهای رئیس سازمان غذا و دارو گفت: به نظر میرسد دارویی که درباره تعداد محدود مصرفکنندگان آن صحبت شده، فاکتور ۸ نیست، بلکه داروی هملیبرا است.
وی توضیح داد: هملیبرا یکی از داروهای نوین و مهم در درمان بیماران هموفیلی است که به صورت زیرجلدی تزریق میشود و در مقایسه با درمانهای تزریقی وریدی، میتواند کیفیت زندگی بیماران را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
قویدل گفت: حدود ۱۲۰ تا ۱۲۷ بیمار از این دارو استفاده میکنند و این بیماران عمدتاً از جمله افرادی هستند که دچار مهارکننده شدهاند.
وی ادامه داد: سازمان غذا و دارو در تأمین مجدد این داروی گرانقیمت اقدام مثبتی انجام داده است و امسال وارد سومین سال استفاده این بیماران از هملیبرا شدهایم.
تولید نمونه داخلی هملیبرا در مرحله آزمایش بالینی
عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران از تولید نمونه داخلی این دارو نیز خبر داد و گفت: یک شرکت داخلی در زمینه تولید این دارو فعالیت کرده و محصول آن در ملارد در مرحله آزمایش بالینی قرار دارد.
قویدل افزود: اگر نتایج آزمایشهای بالینی مثبت باشد، تعداد بسیار بیشتری از بیماران میتوانند از این درمان استفاده کنند؛ بهویژه بیمارانی که به دلیل تزریقهای مکرر، رگهای مناسبی ندارند یا پیدا کردن رگ برای آنها دشوار است.
وی ادامه داد: این موضوع برای بزرگسالانی که دسترسی به رگ مناسب ندارند، بیماران با وزن بالا و همچنین کودکان که پیدا کردن رگ آنها دشوار است، اهمیت زیادی دارد و میتواند دسترسی به درمان را آسانتر کند.
قیمت فاکتور ۱۳ را نباید بدون توجه به مقدار دارو مقایسه کرد
قویدل درباره افزایش قیمت فاکتور ۱۳ نیز اظهار کرد: اینکه گفته میشود فاکتور ۱۳ با قیمت هفت یا هشت برابر قیمت گذشته تأمین شده، بدون توجه به مقدار داروی موجود در هر ویال، مقایسه دقیقی نیست.
وی توضیح داد: دارویی که پیش از این وارد کشور میشد در ویالهای ۲۵۰ یونیتی بود، اما دارویی که اخیراً خریداری شده در ویالهای ۲۵۰۰ یونیتی است؛ بنابراین میزان داروی موجود در هر ویال نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
مدیرعامل سابق کانون هموفیلی ایران ادامه داد: بنابراین مقایسه قیمت باید بر اساس میزان داروی موجود در ویال انجام شود. علاوه بر این، داروی جدید از نوع نوترکیب است و از منابع انسانی و خون تهیه نمیشود، در حالی که داروی قبلی از منابع پلاسمایی به دست میآمد.
تشکر از شرکت تأمینکننده فاکتور ۱۳
وی گفت: اگر یک شرکت اروپایی در چارچوب مسئولیت اجتماعی خود حاضر شده است دارو را با تخفیف در اختیار ایران قرار دهد، باید از آن تشکر کرد. این شرکت یکی از تولیدکنندگان بزرگ دارویی جهان است و نیازی به تبلیغات ندارد.
قویدل افزود: اگر این شرکت دارو را با پایینترین قیمت منطقهای در اختیار ایران قرار داده باشد، این اقدام شایسته تقدیر است. به اعتقاد من، عامل تعیینکننده در نتیجه نهایی مذاکرات نیز همین شرکت بوده و آنها با ارائه تخفیف، امکان تأمین دارو را فراهم کردهاند.
یک کودک بر اثر کمبود فاکتور ۱۳ جان باخت
مدیرعامل سابق کانون هموفیلی ایران درباره وضعیت فعلی بیماران نیز هشدار داد و گفت: شرایط بیماران را نمیتوان پایدار و مناسب توصیف کرد. در همین مدت، یک کودک سه سال و نیمه مبتلا به کمبود فاکتور ۱۳ در سیستان و بلوچستان را از دست دادیم.
وی افزود: یک بیمار ۱۵ ساله نیز در تبریز در شرایط خطرناکی قرار دارد و با خطر مرگ مواجه است.
قویدل ادامه داد: حدود چهار تا پنج هزار نفر از مجموع حدود ۱۵ هزار بیمار هموفیلی کشور با مشکلات جدی دارویی مواجه هستند و حدود ۱۰ هزار بیمار مشکل جدی در زمینه تأمین دارو ندارند؛ بنابراین میتوان گفت حدود یکسوم بیماران هموفیلی کشور در حال حاضر با مشکلات جدی دارویی مواجهاند.
کمبود دارو فقط به معنای مرگ بیمار نیست
وی تأکید کرد: نباید تصور کرد که مشکل دارویی فقط زمانی اهمیت دارد که بیمار جان خود را از دست بدهد. وقتی یک بیمار شغل خود را از دست میدهد، با یک نوع مرگ اجتماعی مواجه شده است و وقتی نمیتواند تحصیل خود را بهدرستی ادامه دهد، با عوارض جدی دیگری روبهرو میشود.
قویدل افزود: برای مثال، یک زن مبتلا به بیماریهای خونریزیدهنده که ماهها خونریزیهای کنترلنشده دارد، با مشکلات جدی در زندگی شخصی و خانوادگی خود مواجه میشود. این مسائل فقط یک مشکل پزشکی نیست و تمام ابعاد زندگی بیمار را تحت تأثیر قرار میدهد.
استفاده از فرآوردههای انتقال خون به عنوان درمان جایگزین
عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی ایران با اشاره به استفاده از فرآوردههای انتقال خون گفت: در شرایط فعلی، فرآوردههایی که از خون مردم تهیه میشوند، در برخی موارد به کمک بیماران آمدهاند و سازمان انتقال خون ایران نیز در این زمینه اقدامات قابل تقدیری انجام داده است.
وی ادامه داد: شبکه تأمین و انتقال پلاسما فعال شده و این فرآوردهها به بیمارستانها منتقل میشوند، اما استفاده از این روشها به معنای بازگشت به شیوههای درمانی قدیمی است و میتواند زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.
قویدل خاطرنشان کرد: یک کودک ممکن است به دلیل عوارض ناشی از عدم دسترسی مناسب به دارو دچار معلولیت شود و دیگر نتواند از فرصتهای اجتماعی و آموزشی مانند سایر افراد استفاده کند.
وی تأکید کرد: وقتی درباره مشکلات بیماران صحبت میکنیم، باید خودمان را جای آنها بگذاریم؛ یک لحظه خواهر، مادر یا دختر خودمان را تصور کنیم. هر روزی که دارو زودتر به کشور برسد، میتواند زندگی این بیماران را متحول کند.
ضرورت پیگیری موانع واردات دارو
به نقل از آنا، قویدل در پایان گفت: انتظار ما این است که مسئولان، بهویژه وزارت امور خارجه، موضوع ممانعت از تأمین داروهای حیاتی بیماران هموفیلی را با جدیت پیگیری کنند.
وی افزود: اگر ادعا میشود دارو و تجهیزات پزشکی مشمول تحریم نیست، باید مشخص شود چرا مسیر تأمین برخی داروهای حیاتی از کشورهای اروپایی بسته شده است. این مسئله مستقیماً با سلامت و زندگی بیماران ارتباط دارد و هر روز تأخیر در تأمین این داروها میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای بیماران داشته باشد.
