گامی تازه برای حل یکی از بزرگ‌ترین معماهای کیهان؛
کشف سومین کهکشان بدون ماده تاریک

گروهی از اخترشناسان از کشف سومین کهکشانی خبر داده‌اند که به نظر می‌رسد بدون حضور ماده تاریک شکل گرفته یا دست‌کم حرکات آن را می‌توان بدون در نظر گرفتن ماده تاریک توضیح داد. این کشف می‌تواند دیدگاه دانشمندان درباره نحوه شکل‌گیری کهکشان‌ها و ماهیت ماده تاریک را دگرگون کند.

به گزارش سیناپرس، این کهکشان که NGC 1052-DF9 نام دارد، در فاصله حدود ۶۷میلیون سال نوری از زمین قرار گرفته است. پیش از این نیز دو کهکشان دیگر با نام‌های DF2 و DF4 به عنوان نمونه‌هایی غیرعادی شناخته شده بودند که ظاهراً فاقد ماده تاریک هستند. اکنون DF9 به عنوان سومین عضو این گروه، فرضیه وجود مجموعه‌ای از کهکشان‌های بدون ماده تاریک را تقویت کرده است.

بر اساس نظریه‌های رایج، بیشتر جرم هر کهکشان را ماده تاریک تشکیل می‌دهد؛ ماده‌ای نامرئی که تنها از طریق اثرات گرانشی قابل شناسایی است و مانند چارچوبی برای تجمع ستاره‌ها و گاز عمل می‌کند. به همین دلیل، وجود کهکشانی که بدون این مؤلفه شکل گرفته باشد، برای دانشمندان بسیار شگفت‌انگیز است.

پژوهشگران معتقدند سه کهکشان DF2، DF4 و DF9 در امتداد یک رشته خطی از کهکشان‌های کم‌نور قرار گرفته‌اند و احتمالاً در نتیجه یک رویداد بسیار پرانرژی و نادر به وجود آمده‌اند. یکی از سناریوهای مطرح‌شده، برخورد مستقیم دو کهکشان کوتوله است؛ برخوردی که در آن ماده تاریک از گازهای معمولی جدا شده و در نهایت از گازهای باقی‌مانده، کهکشان‌هایی با ماده تاریک بسیار اندک یا بدون آن شکل گرفته‌اند.

به گفته سرپرست این پژوهش، کشف DF9 شواهد مهمی ارائه می‌دهد که این سه کهکشان احتمالاً منشأ مشترکی داشته‌اند و در پی یک فرآیند خشونت‌آمیز کیهانی پدید آمده‌اند.

این یافته همچنین می‌تواند به درک بهتر ماهیت ماده تاریک کمک کند. اگر این تفسیر درست باشد، نشان می‌دهد ماده تاریک رفتاری شبیه یک ماده فیزیکی واقعی دارد و صرفاً نتیجه تغییر قوانین گرانش نیست؛ موضوعی که سال‌هاست محل بحث میان دانشمندان بوده است.

نتایج این پژوهش در نشریه تخصصی The Astrophysical Journal منتشر شده و تیم تحقیقاتی قصد دارد با بررسی بیشتر این زنجیره عجیب از کهکشان‌ها، سرنخ‌های تازه‌ای درباره منشأ ماده تاریک و چگونگی شکل‌گیری ساختارهای کیهانی به دست آورد.

مترجم:مهگل غفاری