فشارخون؛ قاتل خاموش را جدی بگیریم

به گفته فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق بزرگسالان؛ بیماری فشار خون بالا یکی از شایع‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین بیماری‌های غیرواگیر در جهان و ایران است که به دلیل بی‌علامت بودن در بسیاری از بیماران، به آن «قاتل خاموش» می‌گویند.

به گزارش سیناپرس، جواد کجوری امروز، 29 اردیبهشت ماه با اشاره به اهمیت تشخیص به موقع فشارخون به عنوان بیماری غیرواگیر خطرناک گفت: به عنوان یک متخصص قلب و عروق، روزانه با بیمارانی مواجه می‌شوم که تنها پس از بروز عوارض جبران‌ناپذیری نظیر سکته‌های قلبی، مغزی یا نارسایی‌های کلیوی متوجه بیماری خود شده‌اند.

وی در تعریف دقیق فشارخون تصریح کرد: فشار خون، نیرویی است که خون هنگام عبور از دیواره رگ‌ها به آن‌ها وارد می‌کند. زمانی که این فشار به طور مداوم بالاتر از حد طبیعی (معمولاً ۱۴۰ روی ۹۰ میلی‌متر جیوه) باشد، قلب ناچار است برای پمپاژ خون با قدرت بیشتری کار کند. این فشار مضاعف در درازمدت باعث ضخیم شدن دیواره قلب و آسیب به عروق حیاتی می‌شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در حوزه اقدامات مداخله‌ای قلب، ما شاهد هستیم که فشار خون کنترل‌نشده چگونه راه را برای تصلب شرایین یا آترواسکلروز هموار می‌کند. تنگی عروق کرونر که منجر به آنژیوگرافی و تعبیه استنت (فنر) یا جراحی قلب باز می‌شود، در بسیاری از موارد ریشه در فشار خون مزمن و درمان‌نشده دارد.

کجوری افزود: امروزه تکنولوژی‌های نوین مداخله‌ای به ما کمک می‌کنند تا عوارض قلبی را مدیریت کنیم، اما همواره تاکید ما بر این است که پیشگیری و کنترل دارویی بسیار کم‌هزینه‌تر و ایمن‌تر از اقدامات تهاجمی است.

کاهش مصرف نمک کمتر از ۵ گرم در روز

این متخصص قلب و عروق با بیان اینکه پایش منظم فشارخون، رژیم غذایی کم نمک و کم چرب، کاهش مصرف نمک (کمتر از ۵ گرم در روز) و جایگزینی آن با سبزیجات، میوه‌ها و حبوبات نقش کلیدی در کاهش فشار خون دارد، بیان کرد: هر فرد بزرگسال باید به صورت دوره‌ای فشار خون خود را با دستگاه‌های استاندارد چک کند؛حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی متوسط در هفته می‌تواند به طور چشمگیری فشار خون سیستولیک را کاهش دهد.

درمان فشار خون معمولاً مادام‌العمر است

کجوری ادامه داد: بزرگترین اشتباه بیماران، قطع خودسرانه دارو پس از طبیعی شدن اعداد فشار خون است. درمان فشار خون معمولاً مادام‌العمر است. همچنین استرس‌های محیطی یکی از محرک‌های اصلی نوسانات فشار خون هستند که باید با روش‌های صحیح مدیریت شوند.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز به ابعاد عمیق‌تر و جزئیات بالینی مدیریت فشار خون و نقش آموزش در پیشگیری از عوارض ثانویه پرداخت و ادامه داد: در ادامه، لازم است به چند نکته حیاتی که در کلینیک‌های فوق‌تخصصی قلب و عروق و محیط‌های دانشگاهی بر آن‌ها تمرکز داریم، اشاره کنم. فشار خون تنها یک عدد نیست، بلکه یک سندرم است که تمام ارگان‌های حیاتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

پایش منظم فشارخون در منزل

به گفته وی، بسیاری از مراجعین در محیط بیمارستان یا مطب به دلیل اضطراب فشار خون بالایی را نشان می‌دهند، در حالی که در منزل وضعیت نرمالی دارند. توصیه می کنیم که افراد در منزل از پایش شبانه‌روزی فشار خون یا همان هولتر فشار خون استفاده کنند. این روش به ما کمک می‌کند تا الگوی فشار خون بیمار را در زمان خواب و فعالیت‌های روزمره بسنجیم و بر اساس آن، دقیق‌ترین دوز دارویی را تجویز کنند.

کجوری ادامه داد: در این روش توصیه می‌شود افراد فشار خون خود را در یک بازه سه تا هفت روزه، روزانه در دو نوبت صبح و شب اندازه‌گیری و ثبت کنند. در هر نوبت، فشار خون باید دو بار با فاصله چند دقیقه اندازه‌گیری شود و میانگین آن ثبت شود تا نتیجه دقیق‌تری به دست آید.

وی با اشاره به برخی علائم هشداردهنده اظهار کرد: در صورت بروز علائمی مانند سردرد، تاری دید، سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسه سینه لازم است فرد در اسرع وقت برای بررسی بیشتر به پزشک متخصص مراجعه کند.

این متخصص قلب و عروق اضافه کرد: اگر پس از پایان این دوره، میانگین فشار خون بالاتر از ۱۳5 روی ۸5 میلی‌متر جیوه باشد، فرد باید برای ارزیابی دقیق‌تر و دریافت درمان مناسب به پزشک متخصص مراجعه کند.

به نقل از روابط عمومی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، وی فشار خون بالا را عاملی مهم در آسیب های کلیوی دانست و تصریح کرد: فشار خون بالا باعث تخریب عروق کوچک در کلیه‌ها شده و منجر به دفع پروتئین و در نهایت نارسایی کلیه می‌شود، به همین دلیل بیمار مبتلا به فشار خون باید به صورت دوره‌ای از نظر عملکرد کلیه و وضعیت شبکیه چشم نیز بررسی شود.