سازمان جهانی بهداشت وضعیت اضطراری بینالمللی اعلام کرد؛
شیوع ابولا در کنگو/آیا این بیماری به ایران هم گسترش پیدا می کند؟
شیوع جدید بیماری مرگبار ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو تاکنون بیش از 90 قربانی گرفته و سازمان جهانی بهداشت (WHO) آن را به عنوان یک «وضعیت اضطراری سلامت بینالمللی» اعلام کرده است.
به گزارش سیناپرس، این شیوع ناشی از سویه بندیبویگو (Bundibugyo) ویروس ابولا است که واکسن یا درمان اختصاصی برای آن موجود نیست و تاکنون در جهان تنها در دو شیوع قبلی در اوگاندا (2007) و کنگو (2012) مشاهده شده است. نرخ مرگومیر این سویه بین 30 تا 50 درصد تخمین زده میشود.
آمار و وضعیت فعلی
بر اساس آخرین اطلاعات وزارت بهداشت کنگو، تاکنون 91 مرگ مشکوک به ابولا گزارش شده و حدود 350 مورد مشکوک دیگر نیز شناسایی شدهاند. بیشتر قربانیان 20 تا 39 سال سن دارند و بیش از 60 درصد آنان زن هستند. با این حال، نمونههای آزمایشگاهی اندکی بررسی شده و ارقام فعلی عمدتاً مبتنی بر موارد مشکوک است.
مرکز این شیوع استان ایتوری در شمالشرقی کنگو است که با اوگاندا و سودان جنوبی هممرز است. این منطقه به دلیل فعالیتهای استخراج طلا و حرکت روزانه جمعیت، بسیار پرجمعیت و پرتحرک است. همچنین در برخی مناطق حضور گروههای مسلح باعث دشواری دسترسی برای نیروهای امنیتی و بهداشتی شده است.
گسترش منطقهای
ویروس تاکنون فراتر از ایتوری و کنگو گسترش یافته است. یک مورد در شهر گوما، مرکز استان نورد کیوو و تحت کنترل گروه M23 از سال گذشته، تأیید شده است. همچنین در اوگاندا یک مورد تأیید شده و یک مرگ مرتبط با افرادی که از کنگو سفر کرده بودند گزارش شده است، هرچند تاکنون خوشههای محلی شیوع ثبت نشدهاند.
CDC آفریقا هشدار داده است که خطر گسترش ویروس به کشورهای همسایه شرق آفریقا بسیار بالاست.
نبود واکسن و روشهای پیشگیری
شیوع کنونی ناشی از سویهای است که واکسن مؤثر علیه آن وجود ندارد. اقدامات پیشگیرانه به پایبندی به پروتکلهای حفاظتی، شناسایی سریع بیماران و محدود کردن تماسها محدود میشود. واکسنهای موجود تنها علیه سویه زائره (Zaire) مؤثر هستند، که در بزرگترین شیوعهای تاریخی نقش داشته است.
همچنین تاکنون 16 شیوع ابولا در کنگو ثبت شده و این کشور بیش از 100 میلیون جمعیت دارد. ویژگیهای خاص شیوع کنونی، از جمله شروع در یک استان پرجمعیت و تاخیر در شناسایی بیماری به دلیل اعتقادات محلی به «امراض جادویی» یا «سحر و جادو»، نگرانی کارشناسان را افزایش داده است.
اولین مورد شناساییشده یک پرستار بود که در 24 آوریل به مرکز درمانی بونی مراجعه کرد. با این حال، مرکز اصلی شیوع در منطقه مونگبووالو، حدود 90 کیلومتر دورتر است. سازمان جهانی بهداشت از تاریخ 5 می از وقوع بیماری با مرگومیر بالا در این منطقه مطلع شد، از جمله مرگ چهار نفر از کارکنان بهداشتی در چهار روز.
پیامدهای احتمالی و توصیهها
ویروس بندیبویگو در مراحل اولیه با علائمی شبیه به آنفولانزا یا مالاریا ظاهر میشود و همین امر تشخیص سریع آن را دشوار میسازد.
کارشناسان هشدار دادهاند؛ اگر موارد مشکوک تأیید شوند، این شیوع میتواند به هفتمین بزرگترین شیوع ابولا در تاریخ تبدیل شود و پس از شیوع سویه غیر زائره، دومین بزرگترین شیوع از این نوع باشد.
ویروسشناس ژان-ژاک مویمبه، از کشف کنندگان ابولا و رئیس مؤسسه تحقیقات کنگو، در این باره گفت: این شیوع بسیار سریع گسترش خواهد یافت، بهویژه که در استانی پرجمعیت آغاز شده است.
سازمانهای بهداشتی بینالمللی و محلی از شهروندان خواستهاند که پروتکلهای بهداشتی را رعایت کرده و در صورت بروز علائم به مراکز درمانی مراجعه کنند تا از شیوع گستردهتر جلوگیری شود.
وضعیت ایران و سایر کشورها
با وجود گسترش بیماری در برخی کشورهای شرق و مرکز آفریقا، خطر شیوع ابولا در ایران و بیشتر کشورهای دور از مرکز شیوع بسیار پایین است. ویروس ابولا تنها از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد آلوده منتقل میشود و انتقال تصادفی از طریق هوا یا لمس سطوح معمولی گزارش نشده است. مقامات بهداشتی ایران نیز بر کنترل مرزها و فرودگاهها تأکید دارند تا از ورود احتمالی بیماری جلوگیری شود.
سازمانهای بهداشتی بینالمللی و محلی از شهروندان خواستهاند که پروتکلهای بهداشتی را رعایت کرده و در صورت بروز علائم به مراکز درمانی مراجعه کنند تا از شیوع گستردهتر جلوگیری شود.
گزارش:مهگل غفاری
