هموار شدن تولید نسل جدید داروهای ضدعفونیکننده
دانشمندان کشف کردهاند مادکاسیک اسید ترکیب معروف موجود در محصولات مراقبت پوستی کرهای میتواند رشد باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک را متوقف کند و راه را برای تولید نسل جدید داروهای ضدعفونیکننده هموار سازد.
به گزارش سیناپرس، محققان در کشفی تازه اعلام کردهاند که یک ترکیب پرکاربرد در محصولات مراقبت پوستی کرهای ممکن است به سلاحی جدید علیه ابرباکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک تبدیل شود؛ باکتریهایی که درمان آنها روزبهروز دشوارتر میشود و تهدیدی جدی برای سلامت جهانی به شمار میروند.
این ترکیب طبیعی که مادکاسیک اسید (Madecassic Acid) نام دارد از گیاه دارویی سنتلا آسیاتیکا یا همان سیکا استخراج میشود؛ گیاهی که سالهاست در محصولات K-Beauty بهعنوان مادهای آرامبخش و ترمیمکننده پوست استفاده میشود.
اکنون پژوهشگران دانشگاه کنت بریتانیا و کالج دانشگاهی لندن (UCL) دریافتهاند که این ماده میتواند رشد برخی باکتریهای خطرناک و مقاوم به دارو را متوقف کند.
دانشمندان در این مطالعه با استفاده از مدلسازی رایانهای و آزمایشهای آزمایشگاهی اثرات ضدباکتریایی مادکاسیک اسید را بررسی کردند. نتایج نشان داد این ترکیب قادر است باکتری مقاومایکولای (E. coli) را هدف قرار دهد؛ باکتریای که یکی از عوامل رایج عفونتهای شدید و مقاوم به درمان محسوب میشود.
بر اساس یافتههای منتشرشده در نشریه علمی RSC Medicinal Chemistry، مادکاسیک اسید به ساختاری حیاتی در باکتریها به نام سیتوکروم bd متصل میشود؛ سامانهای که باکتریها برای تولید انرژی و ادامه حیات در زمان عفونت به آن وابستهاند. اتصال این ترکیب به سیتوکروم bd عملکرد طبیعی آن را مختل کرده و در نتیجه باعث تضعیف و توقف رشد باکتری میشود.
پژوهشگران تاکید کردهاند که این سامانه پروتئینی در بدن انسان و حیوانات وجود ندارد؛ موضوعی که میتواند احتمال آسیب به سلولهای سالم بدن را کاهش داده و مادکاسیک اسید را به گزینهای امیدوارکننده برای تولید آنتیبیوتیکهای جدید تبدیل کند.
اهمیت این کشف در شرایطی دوچندان میشود که مقاومت آنتیبیوتیکی به یکی از بزرگترین بحرانهای پزشکی جهان تبدیل شده است. کارشناسان هشدار دادهاند عفونتهای مقاوم به دارو ممکن است بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰ در مرگ حدود ۳۹ میلیون نفر نقش داشته باشند. از آنجا که تولید آنتیبیوتیکهای جدید بسیار زمانبر و پرهزینه است توجه دانشمندان به ترکیبات طبیعی و گیاهی افزایش یافته است.
محققان همچنین دریافتند ساختار شیمیایی مادکاسیک اسید بهراحتی قابل تغییر و بهینهسازی است. آنها سه نسخه اصلاحشده از این ترکیب را تولید کردند که همگی توانستند فعالیت سیتوکروم bd را مهار کرده و رشد باکتریها را متوقف کنند. یکی از این نسخهها حتی در غلظتهای بالاتر توانست باکتری E. coli را بهطور کامل از بین ببرد.
این تیم تحقیقاتی مادکاسیک اسید را از عصاره گیاهی جمعآوریشده در ویتنام استخراج کرده و اکنون قصد دارد در مطالعات آینده، نسخههای قویتر و مؤثرتری از این ترکیب تولید کند تا شاید در آینده به داروهای ضدباکتری جدید تبدیل شوند.
دانشمندان معتقدند این یافتهها میتواند درک بهتری از تاثیر ترکیبات مشتقشده از سنتلا آسیاتیکا بر باکتریهای طبیعی پوست نیز فراهم کند؛ موضوعی که برای صنعت محصولات مراقبت پوستی اهمیت زیادی دارد.
به نقل از برنا، مارک شپرد، نویسنده اصلی این پژوهش و استاد بیوشیمی میکروبی دانشگاه کنت در اینباره گفت: گیاهان هزاران سال منبع داروهای طبیعی بودهاند و اکنون روشهای پژوهشی مدرن به ما اجازه میدهند سازوکار دقیق عملکرد آنها را کشف کنیم.
این حوزه بسیار هیجانانگیز است و امیدواریم بتوانیم شناخت عمیقتری از ترکیبات ضدمیکروبی طبیعی موجود در گیاهان به دست آوریم.
