راهبرد ده‌ساله دانشگاه تهران برای تحول زیست‌فناوری خاک

محققان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با تبدیل «ریزوسفر» از یک مفهوم علمی به یک رشته کاربردی و پیش‌بینانه، بر لزوم پیوند علوم همگرا برای عبور از چالش‌های چهارگانه پژوهشی و دستیابی به کشاورزی پایدار تأکید دارند.

به گزارش سیناپرس، محققان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانش «ریزوسفر» را به یک رشته کاربردی و پیش‌بینانه تبدیل می‌کنند.

روابط عمومی دانشگاه تهران اعلام کرد دکتر حسن اعتصامی، عضو هیأت‌علمی دانشکدگان کشاورزی، در تحقیقی ضمن تبیین چالش‌های چهارگانه پژوهش‌های ریزوسفر بر لزوم پیوند علوم همگرا برای دستیابی به کشاورزی پایدار تاکید کرد.

استاد دانشکدگان کشاورزی دانشگاه تهران در این پژوهش، با نگاهی آینده‌پژوهانه به واکاوی نقش «ریزوسفر» به عنوان واسطی حیاتی برای سلامت گیاه و پایداری اکوسیستم پرداخته است.

وی با تبیین چهار چالش بنیادین در دهه آینده، بر لزوم عبور از یافته‌های صرفاً توصیفی و دستیابی به مدل‌های مهندسی‌شده و پیش‌بینانه برای مقابله با تنش‌های اقلیمی و ارتقای امنیت غذایی تأکید کرد.

دکتر حسن اعتصامی در تشریح نقشه راه پژوهش‌های حوزه خاک و ریشه، با اشاره به پیشرفت‌های شگرف در علوم «چند-اُمیکس» و فناوری‌های تصویربرداری، اظهار داشت: «به رغم این پیشرفت‌ها، همچنان شکافی عمیق میان اکتشافات مکانیکی و توسعه کاربردهای مقیاس‌پذیر در محیط‌های واقعی وجود دارد».

عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، چهار محور کلیدی را به عنوان چالش‌های بزرگ (Grand Challenges) دهه آینده معرفی کرد: «اثبات علیّت: گذار از مشاهده همبستگی‌های ساده میکروبی به سوی درک دقیق روابط علت و معلولی در عملکردهای میکروبی؛ عبور از مرز آزمایشگاه به مزرعه: غلبه بر وابستگی شدید نتایج به شرایط محیطی که مانع از اجرای موفق یافته‌های آزمایشگاهی در مزارع می‌شود؛ تاب‌آوری در برابر تنش‌های؛ مهندسی پیش‌بینانه: حرکت از توصیف صرفِ جوامع میکروبی به سوی پیش‌بینی و طراحی دقیق ساختار و عملکرد آن‌ها.

دکتر اعتصامی با تأکید بر اینکه اهداف پیش‌رو در دو سطحِ «توسعه درک بنیادین» و «مهندسی خروجی‌های ریزوسفر» تعریف می‌شوند، افزود: «حل این چالش‌ها نیازمند یک تغییر پارادایم به سمت علوم همگرا (Convergent Science) است. ما باید شاهد ادغام عمیق میکروب‌شناسی، فیزیولوژی گیاهی، علوم خاک (از مقیاس میکرو تا ماکرو)، زیست‌شناسی محاسباتی و مهندسی باشیم».

چشم‌انداز آینده: کشاورزی آماده برای بحران

این پژوهشگر برجسته دانشگاه تهران در پایان خاطرنشان کرد که هدف نهایی این تلاش‌ها، تبدیل دانش ریزوسفر به یک رشته کاربردی و پیش‌بینانه است.

این رویکرد جدید، دانشگاه و صنعت را قادر خواهد ساخت تا راهکارهایی قدرتمند برای کشاورزی پایدار و تاب‌آوری اکوسیستم‌ها در برابر نوسانات شدید محیطی ارائه دهند.