افزایش قدرت حافظه با حذف آلایندههای هوا
پژوهشگران دریافتهاند که قرارگیری تنها یکماهه در محیطی پاک با دستگاههای HEPA، میتواند اثرات مخرب آلودگی هوا را خنثی کرده و انعطافپذیری شناختی افراد بالای ۴۰ سال را بهطور معناداری بهبود بخشد.
به گزارش سیناپرس، یک مطالعه جدید نشان میدهد استفاده یکماهه از تصفیههوای HEPA در خانه میتواند عملکرد شناختی افراد بالای ۴۰ سال را بهطور معناداری بهبود دهد و اثرات آلودگی هوا بر مغز را کاهش دهد.
یک مطالعه جدید نشان میدهد استفاده از دستگاههای تصفیه هوای HEPA در خانه میتواند حتی در مدت کوتاه به بهبود عملکرد شناختی در بزرگسالان بالای ۴۰ سال کمک کند.
این پژوهش که نتایج آن در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده است نشان میدهد استفاده یکماهه از تصفیههوای HEPA که قادر به حذف ذرات معلق و آلایندههای ریز هواست با بهبود خفیف اما معنادار در تواناییهای ذهنی مانند انعطافپذیری شناختی و عملکرد اجرایی همراه است.
این تحقیق روی ۱۱۹ فرد ۳۰ تا ۷۴ ساله ساکن شهر سامرویل در ایالت ماساچوست آمریکا انجام شد؛ منطقهای که به دلیل نزدیکی به بزرگراههای پرتردد مانند I-۹۳ و Route ۲۸ آلودگی هوای ناشی از ترافیک در آن بالاست.
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. یک گروه به مدت یک ماه از دستگاه تصفیه هوای واقعی HEPA استفاده کرد و در ماه بعد از یک دستگاه مشابه اما بدون فیلتر (شبیهساز) بهره برد. گروه دوم این روند را بهصورت معکوس تجربه کرد.
پس از هر دوره یکماهه شرکتکنندگان تحت آزمونهای شناختی قرار گرفتند؛ از جمله تستهایی که سرعت پردازش ذهنی، هماهنگی حرکتی، حافظه دیداری و توانایی تغییر تمرکز بین اعداد و حروف را میسنجید.
نتایج نشان داد افراد بالای ۴۰ سال پس از استفاده از تصفیههوای HEPA بهطور میانگین ۱۲ درصد سریعتر در انجام آزمونهای مربوط به انعطافپذیری ذهنی و عملکرد اجرایی عمل کردند. این نتیجه حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند میزان حضور در فضای بسته و میزان استرس نیز معتبر باقی ماند.
پژوهشگران تاکید میکنند که اگرچه این بهبود عددی کوچک به نظر میرسد اما از نظر علمی قابل توجه است و با اثرات مثبت ورزش روزانه بر عملکرد شناختی قابل مقایسه است.
به گفته محققان قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا میتواند تنها در چند ساعت بر عملکرد مغز اثر منفی بگذارد. همچنین شواهد نشان میدهد افرادی که در نزدیکی بزرگراهها و مناطق پرترافیک زندگی میکنند بیشتر در معرض بیماریهای مرتبط با آلودگی هوا و کاهش عملکرد شناختی قرار دارند؛ مسئلهای که بهطور نامتناسبی بر افراد کمدرآمد و برخی گروههای نژادی اثر بیشتری دارد.
این مطالعه پیشنهاد میکند استفاده از تصفیههوای HEPA میتواند در کاهش این اثرات نقش محافظتی داشته باشد بهویژه در افراد میانسال و سالمند که حساسیت بیشتری نسبت به اثرات آلودگی هوا بر مغز دارند.
محققان تاکید میکنند که این مطالعه تنها به مدت یک ماه انجام شده و هنوز مشخص نیست اثرات طولانیمدت استفاده از تصفیه هوا چگونه خواهد بود. همچنین تعداد افراد بالای ۶۰ سال در این تحقیق کم بوده است بنابراین نتایج برای سالمندان باید با احتیاط تفسیر شود.
به نقل از برنا، در حال حاضر سازوکار دقیق این بهبود شناختی نیز مشخص نیست اما برخی مطالعات نشان میدهند که آلودگی هوا ممکن است به ماده سفید مغز آسیب بزند؛ بخشی که در ارتباطات بین سلولهای مغزی و عملکردهایی مانند انعطافپذیری ذهنی نقش دارد.
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده بررسی کنند که آیا کاهش آلودگی هوا با استفاده از فیلترهای HEPA میتواند از آسیب به ماده سفید مغز جلوگیری کرده یا حتی بخشی از افت شناختی را معکوس کند.
