شناسایی کلید بازسازی غضروف و نابودی درد مفاصل :
انقلابی در درمان آرتروز به کمک سلولهای بنیادی
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد سلولهای بنیادی به نام «گرملین» پتانسیل آن را دارند تا درمانی انقلابی برای آرتریت روماتویید یا التهاب مفاصل فراهم آورند. این یافته نه تنها امیدواریهایی برای تسکین علائم ایجاد کرده، بلکه احتمالا راهی برای ریشهکن کردن درد فلجکننده آرتروز و حتی معکوس کردن روند تخریب مفصلی را هموار ساخته است.
به گزارش سیناپرس، تیمی از دانشمندان برجسته استرالیایی موفق شدهاند نوع خاصی از سلولهای بنیادی را شناسایی کنند که توانایی تقویت مجدد غضروف و توقف پیشرفت استئوآرتریت را دارا هستند. استئوآرتریت وضعیتی است که در آن زوال غضروف و سایر بافتهای مفصلی رخ داده و منجر به دردهای شدید و التهاب مزمن میشود.
به گفته متخصصان، استئوآرتریت شایعترین شکل آرتریت در سراسر جهان است که میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار داده است. درمانهای رایج فعلی عمدتا بر مدیریت علائم تمرکز دارند و کمتر به علل ریشهای بیماری میپردازند. این بیماری که معمولا در بزرگسالان (از اواخر دهه چهل به بعد) ظاهر میشود، میتواند در اثر آسیبدیدگیهای ناگهانی در هر سنی نیز رخ دهد. ماهیت این بیماری طولانیمدت، پیشرونده و ناتوانکننده است و تاکنون فاقد درمان قطعی بوده است.
محققان دانشگاه آدلاید در استرالیا با اطمینان اعلام کردهاند که یافتههای آنها میتواند درک سنتی ما از آرتروز را دگرگون سازد. دکتر جیا انگ، پژوهشگر ارشد این مطالعه و عضو دانشکده پزشکی آدلاید، در بیانیهای اظهار داشت: یافتههای ما نشان میدهد که آرتروز صرفا یک وضعیت ساییدگی فیزیکی نیست، بلکه نتیجه یک فرآیند فعال و قابل برگشتِ از دست دادن سلولهای بنیادی حیاتی غضروف مفصلی است.
وی در ادامه توضیحات خود افزود: اکنون ما گزینههای دارویی جدیدی را برای هدف قرار دادن مستقیم این سلولهای بنیادی بررسی میکنیم که مسئول توسعه غضروف و پیشرفت آرتروز هستند.
طی این تحقیقات، تیم پژوهشی گروهی نوین از سلولهای بنیادی را کشف کردند که با ژن Gremlin 1 شناسایی میشوند؛ ژنی که نقش کلیدی در پیشرفت آرتروز ایفا میکند. آزمایشهای انجام شده روی مدلهای حیوانی (موشها) نتایج خیرهکنندهای داشت: تزریق فاکتور رشد فیبروبلاست ۱۸ یا FGF18 باعث تحریک تکثیر سلولهای Gremlin 1 در غضروف مفصل شد. این امر منجر به بهبود قابل توجه ساختار غضروف و کاهش چشمگیر علائم آرتروز شد.
دانشمندان معتقدند که کشف سلولهای Gremlin 1 مسیری امیدبخش برای بازسازی غضروف ترسیم کرده است. این مکانیسم میتواند نه تنها برای آرتروز، بلکه برای سایر انواع آسیبها و بیماریهای غضروفی که ترمیم آنها بسیار دشوار است، کاربرد داشته باشد. محققان این کشف را بسیار حیاتی ارزیابی کرده و پیشبینی میکنند که این روش منجر به ظهور نسل جدیدی از داروها خواهد شد که قادرند استئوآرتریت را معکوس کرده و آن را درمان کنند.
باید توجه داشت که آرتروز تنها محدود به درد مفاصل نیست؛ این بیماری میتواند منجر به عوارض جدیتری از جمله بیماریهای قلبی، ریوی و کلیوی، اختلالات روانی و رفتاری، دیابت و حتی سرطان شود بنابراین، یافتن راهی برای درمان اصلی این بیماری، نه تنها کنترل علائم، بلکه نجات جان میلیونها نفر را تضمین خواهد کرد.
محققان با اشتیاق فراوان در انتظار حصول نتایج نهایی آزمایشهای بالینی هستند تا بتوانند مکانیسم دقیق دارویی برای درمان آرتروز را بهتر درک کنند. اگرچه این تحقیقات در حال حاضر بر پایه مدلهای حیوانی استوار است، اما دانشمندان با اشاره به شباهتهای ژنتیکی بالای بین حیوانات آزمایشگاهی و انسان، خبر دادند که آزمایشهای انسانی هماکنون در حال اجراست.
شرح کامل و دقیق این مطالعه تحولآفرین، در مجله Nature Communications منتشر شده است.
مترجم: فرگل غفاری
