حمایت‌های راهبردی از توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی

در راستای تقویت زیست‌بوم نوآوری و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در حوزه گیاهان دارویی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی، معطر و طب سنتی از یک مجموعه دانش‌بنیان گیاهان دارویی بازدید کرد و ظرفیت‌های فناورانه این مجموعه در تولید نهال‌های استاندارد و تکمیل زنجیره ارزش گل محمدی را مورد بررسی قرار داد.

به گزارش خبرگزاری سیناپرس، در راستای اجرای سیاست‌های کلان توسعه فناوری و تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان در حوزه گیاهان دارویی، دامون رزمجویی دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی معاونت علمی، از مجموعه دانش‌بنیان گل بافت گل محمدی دکتر رستگار بازدید کرد.

این بازدید با هدف آشنایی نزدیک با ظرفیت‌های علمی، فناورانه و تولیدی این مجموعه و نیز بررسی توانمندی‌های آن در توسعه زیرساخت‌های تکثیر و تولید نهال‌های استاندارد گل محمدی انجام شد. در جریان این برنامه، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی، معطر و طب سنتی و هیأت همراه از بخش‌های مختلف این مجموعه شامل آزمایشگاه پیشرفته کشت بافت، کلکسیون تنوع ژنی گل محمدی، گلخانه‌های تخصصی کشت و تکثیر نهال‌های استاندارد و همچنین موزه تخصصی گل محمدی بازدید کردند.

در بخش آزمایشگاه کشت بافت، فناوری‌ها و روش‌های مورد استفاده برای تکثیر انبوه نهال‌های سالم و یکنواخت معرفی شد. استفاده از فناوری کشت بافت به‌عنوان یکی از روش‌های پیشرفته زیست‌فناوری گیاهی، امکان تولید نهال‌هایی با کیفیت بالا، عاری از بیماری و دارای ویژگی‌های ژنتیکی پایدار را فراهم می‌کند و نقش مهمی در توسعه باغات استاندارد گل محمدی در کشور دارد.

همچنین در بازدید از کلکسیون تنوع ژنی، مجموعه‌ای از ژنوتیپ‌های مختلف گل محمدی که از مناطق گوناگون کشور جمع‌آوری شده‌اند، معرفی شد. این مجموعه ژنتیکی به‌عنوان یکی از منابع ارزشمند برای برنامه‌های اصلاح و به‌نژادی گیاهان دارویی شناخته می‌شود و می‌تواند در شناسایی ارقام برتر با ویژگی‌هایی همچون عطر مطلوب، عملکرد بالا و سازگاری با شرایط اقلیمی متنوع ایران نقش مؤثری ایفا کند.

در بخش گلخانه‌های کشت و تکثیر نهال نیز فرآیندهای پرورش و آماده‌سازی نهال‌های استاندارد برای توسعه باغات گل محمدی در مناطق مختلف کشور تشریح شد. استفاده از نهال‌های اصلاح‌شده و دارای ویژگی‌های ژنتیکی مطلوب، یکی از عوامل کلیدی در افزایش بهره‌وری تولید گل محمدی و ارتقای کیفیت فرآورده‌های حاصل از آن به شمار می‌رود.

در ادامه این بازدید، موزه تخصصی گل محمدی نیز مورد توجه قرار گرفت. در این موزه مجموعه‌ای ارزشمند از ابزارها و تجهیزات مرتبط با تاریخچه کشت، برداشت و فرآوری گل محمدی در ایران به نمایش گذاشته شده است. همچنین انواع فرآورده‌های حاصل از این گیاه ارزشمند از جمله گلاب، اسانس و دیگر محصولات مرتبط با آن معرفی شده که نمایانگر جایگاه تاریخی و اقتصادی گل محمدی در فرهنگ و اقتصاد ایران است.

در پایان این بازدید، نشست تخصصی با حضور دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی، معطر و طب سنتی، مدیران و کارشناسان این مجموعه برگزار شد. در این جلسه چالش‌ها و فرصت‌های توسعه فعالیت‌های فناورانه و تجاری در حوزه گل محمدی مورد بررسی قرار گرفت و طرفین درباره ظرفیت‌های این مجموعه در توسعه و تکمیل زنجیره ارزش این محصول از مرحله تولید نهال تا فرآوری و صادرات فرآورده‌های نهایی به تبادل نظر پرداختند.

در این نشست همچنین بر نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در ارتقای فناوری‌های تولید، افزایش بهره‌وری کشت و توسعه بازارهای صادراتی گیاهان دارویی تأکید شد و راهکارهای تقویت حضور این مجموعه در بازارهای داخلی و بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفت.

ستاد توسعه علوم و فناوری‌های گیاهان دارویی، معطر و طب سنتی در چارچوب مأموریت‌های خود، توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی را از مرحله اصلاح و تکثیر گیاه تا فرآوری، تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات دنبال می‌کند. حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه کشت بافت، به‌نژادی، تولید نهال‌های استاندارد، فناوری‌های فرآوری و توسعه محصولات مبتنی بر گیاهان دارویی از جمله اولویت‌های اصلی این ستاد به شمار می‌رود.

از دیگر محورهای حمایتی این ستاد می‌توان به توسعه زیرساخت‌های فناورانه، تقویت شبکه همکاری میان مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی، ارتقای استانداردهای تولید و فرآوری، و تسهیل دسترسی فعالان این حوزه به بازارهای داخلی و بین‌المللی اشاره کرد. این اقدامات با هدف افزایش سهم ایران در بازار جهانی محصولات گیاهان دارویی، ارتقای کیفیت تولیدات و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی در زنجیره تولید و فرآوری این محصولات دنبال می‌شود.

توسعه فناوری‌های مرتبط با تولید و فرآوری گیاهان دارویی، علاوه بر ایجاد فرصت‌های اقتصادی و اشتغال‌زایی، می‌تواند به تقویت جایگاه ایران به‌عنوان یکی از کشورهای دارای تنوع زیستی و ظرفیت‌های غنی در حوزه گیاهان دارویی کمک کند. در همین راستا، حمایت هدفمند از شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان فعال در این حوزه یکی از رویکردهای راهبردی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری محسوب می‌شود.