تحقیقات بومی برای بهینه سازی کشت تناوبی گندم و یونجه
به منظور بررسی و ارزیابی واکنش عملکرد و اجزای عملکرد گندم در پاسخ به کاربرد کودهای زیستی (بیولوژیک)، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 90-1389 به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا شد.
تاثیر کودهای زیستی نیز بر عدد کلروفیل متر، عملکرد دانه، شمار دانه در سنبله و میزان گلوتن معنی دار بود. در حالی که کودهای زیستی بر ارتفاع بوته، شمار پنجه بارور، عملکرد ماده خشک و عملکرد کاه تاثیر معنی داری نداشتند
عامل اصلی آزمایش شامل کشت در زمین آیش و کشت پس از برداشت یونجه در کرت های اصلی و عامل های فرعی رقم در دو سطح (فلات و پارسی) و کودهای زیستی در چهار سطح (نیتروکسین، میکوریزا شامل قارچ و ریشه، نیتروکسین و میکوریزا و شاهد) در کرت های فرعی قرار گرفتند.
صفات اندازه گیری شده شامل شاخص سطح برگ، ماده خشک، سرعت رشد نسبی، ارتفاع بوته، شمار پنجه و عدد کلروفیل متر (سبزینه سنج)، عملکرد و اجزای عملکرد، شاخص برداشت و میزان گلوتن دانه گندم بود. نتایج نشان داد که تناوب بر همه صفات مورد بررسی به جز شاخص برداشت تاثیر معنی داری داشت.
از بین دو رقم مورد بررسی رقم پارسی از نظر ارتفاع بوته و عملکرد دانه برتری نشان داد و این در حالی است که تفاوت معنیداری از نظر میزان گلوتن بین دو رقم وجود ندارد. همچنین کودهای زیستی باعث افزایش سطح برگ، روند تجمع ماده خشک و سرعت رشد محصول شدند. تاثیر کودهای زیستی نیز بر عدد کلروفیل متر، عملکرد دانه، شمار دانه در سنبله و میزان گلوتن معنی دار بود. در حالی که کودهای زیستی بر ارتفاع بوته، شمار پنجه بارور، عملکرد ماده خشک و عملکرد کاه تاثیر معنی داری نداشتند. بیشترین عملکرد دانه در رقم پارسی و تیمار مخلوط نیتروکسین میکوریزا در تناوب با یونجه به میزان 435 گرم در متر مربع بود.
منبع: حسین زارع، علیرضا کوچکی، مهدی نصیری محلاتی، پرویز رضوانی مقدم، 1394، ارزیابی تاثیر تلقیح کودهای زیستی بر ویژگیهای کمی و کیفی دو رقم گندم در تناوب با یونجه. مجله کشاورزی بوم شناختی، سال پنجم، شماره 1.