کیفیت پایین نشریاتی که بیشترین اسناد علمی کشور را منتشر کردهاند
تعداد استنادات مدارک علمی سالهاست که به عنوان شاخصی از تأثیر مدارک علمی محسوب میشود.بر اساس دادههای ۲۰۱۴ پایگاه استنادی ISI، تعداد استنادات دریافتی ایران و ترکیه به عنوان دو کشور در حال رقابت منطقه در تولید علم، به ترتیب ۲۱ هزار و ۵۷۳ و ۱۶ هزار و ۲۱۴ بوده است؛ بدین ترتیب، متوسط استناد به هر سند علمی ایران برابر با ۰.۷۱ و ترکیه برابر با ۰.۴۷ بوده که خود، گویای برتری نسبی کیفیت تولیدات علمی ایران در مقایسه با ترکیه است.
کرامتفر، کارشناس ارشد علمسنجی مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی در گفتوگو با خبرنگار علمی ایسنا همچنین به شاخص «هرش» به عنوان یکی دیگر از شاخصهای مورد استفاده در سنجش علم اشاره کرد که به هر دو بعد کمیت و کیفیت تولیدات علمی میپردازد.
بر این اساس شاخص هرش ایران در سال ۲۰۱۴ میلادی، ۲۶ بوده است. معنای این عدد برای ایران آن است که ۲۶ سند ایران در سال ۲۰۱۴ حداقل ۲۶ استناد دریافت کردهاند.
به گفته وی، این مقدار شاخص برای ایران، برابر با میزان مشابه ترکیه در همین سال است. اما نظر به تعداد بیشتر تعداد تولیدات علمی ترکیه در سال ۲۰۱۴ که برابر با ۳۳ هزار و ۷۹۴ بوده است، این شاخص میتواند گویای کیفیت نسبی بهتر تولیدات علمی ایران باشد.
مقالات داغ و پراستناد
مقالات پر استناد آن دسته از مقالاتی هستند که بر اساس انتشارات ۱۰ سال گذشته در یک درصد برتر هر یک از ۲۲ حوزه موضوعی ISI قرار گرفتهاند. تعداد مقالات پر استناد و درصد این مقالات در کل مقالات یک کشور به عنوان شاخصی از سرآمدی علمی و عملکرد عالی در نظر گرفته میشود.به گفته کرامتفر، تعداد مقالات پراستناد ایران در سال ۲۰۱۴، ۲۴۵ در مقایسه با ۱۴۸ مقاله ترکیه بوده است.
وی افزود: از سوی دیگر تعداد مقالات داغ ایران در ۲۰۱۴ ، ۲۹ مورد بوده که متوسط استناد به هر سند آن برابر ۱۵.۶۷ است؛ در حالی که این عدد برای ترکیه ۱۵ و متوسط استناد به هر سند این مدارک برای این کشور، برابر با ۱۷.۹ بوده است.یکی از روشهای بررسی کیفیت تولیدات علمی توجه به کیفیت نشریات منتشر کننده آنهاست.
کرامتفر در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا درباره بیشترین نشریات منتشرکننده اسناد علمی ایران گفت: نشریات جدول فوق که گویای بیشترین نشریات منتشرکننده اسناد علمی ایران هستند، در کل چهار هزار و ۱۱۳ یعنی حدود ۱۴ درصد از تولیدات علمی ایران را دربرداشتهاند.
بر اساس دادههای پایگاه استنادی ISI در سال ۲۰۱۴، حدود ۶۰ درصد از این مقالات در نشریات فاقد شاخص تأثیر و یا نشریاتی که شاخص تاثیر آنها در چارک آخر حوزه موضوعی خود قرار داشته منتشر شده است.وی افزود: میانگین شاخصهای تأثیر، آیجن فاکتور و نفوذ مقاله این نشریات به ترتیب برابر ۱.۱۷، ۰.۰۳ و ۰.۲۹ بوده است.
