آیا واکسن آنفلوانزا از مغز در برابر آلزایمر محافظت میکند؟

نتایج یک مطالعه روی نزدیک به ۱۶۵ هزار فرد بالای ۶۵ سال نشان میدهد دریافت واکسن آنفلوانزای با دوز بالا، در مقایسه با دوز استاندارد، با کاهش بیشتر خطر ابتلا به آلزایمر طی دو سال آینده همراه است؛ با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران مرکز علوم سلامت دانشگاه تگزاس در هیوستون با بررسی دادههای سلامت افراد ۶۵ ساله و بالاتر دریافتند خطر ابتلا به آلزایمر در افرادی که واکسن آنفلوانزای با دوز بالا دریافت کرده بودند، طی دو سال بعد تا ۲۲ درصد کمتر از دریافتکنندگان واکسن با دوز استاندارد بود. بر اساس مقایسه با یافتههای پیشین درباره افراد واکسینهنشده، این میزان کاهش در مقایسه با دریافتنکردن واکسن به حدود ۵۵ درصد میرسد.
این ارتباط در زنها قویتر از مردان مشاهده شد. همچنین افرادی که در چند سال متوالی واکسن با دوز بالا دریافت کرده بودند، کاهش خطر آلزایمر را برای مدت کمی طولانیتر تجربه کردند.
واکسن آنفلوانزای با دوز بالا حاوی چهار برابر آنتیژن بیشتر از واکسن استاندارد است و با هدف تحریک پاسخ ایمنی قویتر، بهویژه در سالمندانی طراحی شده که ممکن است عملکرد سیستم ایمنی آنها با افزایش سن تضعیف شده باشد. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) از سال ۲۰۲۲ توصیه کرده است افراد بالای ۶۵ سال در صورت دسترسی، واکسن آنفلوانزای با دوز بالا دریافت کنند.
این مطالعه نخستین پژوهشی است که ارتباط میان واکسن آنفلوانزای با دوز بالا و خطر آلزایمر را در مقایسه با واکسن استاندارد بررسی کرده است. با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که نتایج بهتنهایی نشان نمیدهد دوز بالاتر واکسن مستقیماً از آلزایمر پیشگیری میکند. ممکن است افرادی که واکسن با دوز بالا دریافت میکنند، از نظر وضعیت سلامت یا دسترسی به خدمات درمانی با دریافتکنندگان دوز استاندارد تفاوت داشته باشند.
تحلیلهای تکمیلی نیز پیچیدگی این ارتباط را نشان داد. هنگامی که افرادی که طی دو سال پیش از واکسیناسیون مورد بررسی، هر نوع واکسن آنفلوانزا دریافت کرده بودند از تحلیل کنار گذاشته شدند، ارتباط مشاهدهشده با آلزایمر تا حد زیادی از بین رفت. همچنین با حذف افرادی که در فاصله یک ماه پس از واکسیناسیون به آلزایمر مبتلا تشخیص داده شدند، ارتباط آماری معنادار با کاهش خطر بیماری از حدود هشت ماه پس از تزریق ظاهر شد.
از سوی دیگر، اثر آماری این ارتباط پس از حدود دو سال دیگر معنادار نبود. این موضوع اهمیت دارد، زیرا آلزایمر ممکن است سالها یا حتی دههها پیش از بروز نشانههای آشکار در مغز آغاز شده باشد. بنابراین، این احتمال مطرح است که واکسن با کاهش التهاب، ظهور نشانههای بیماری را به تأخیر بیندازد، نه اینکه لزوماً از شکلگیری خود بیماری جلوگیری کند.این یافتهها در نشریه علمی Neurology منتشر شده است.





