سهم ایران از اقتصاد جهانی صنایع خلاق کمتر از ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی کشوراست
معاون اداره برنامه‌ریزی و توسعه پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی، تمدنی و فرهنگی ایران در حوزه صنایع خلاق، از سهم ناچیز کشور در اقتصاد جهانی این صنایع انتقاد کرد و گفت: اجرای طرح «شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم، صنایع فرهنگی و خلاق ایران» با هدف ایجاد سکوی یکپارچه تجارت کالا و خدمات خلاق، ساماندهی تولید و بازاریابی، توسعه صادرات و تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران، به عزم ملی و همکاری دستگاه‌های متولی نیاز دارد.
به گزارش سیناپرس، دکتر حسن رهایی، سرپرست معاونت اداره برنامه‌ریزی و توسعه این پارک با اشاره به اهمیت صنایع خلاق در اقتصاد جهانی در گفتگو با سیناپرس، ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی ایران را زمینه‌ای ارزشمند برای توسعه این حوزه دانست و بر ضرورت تدوین برنامه‌ای ملی برای افزایش سهم کشور از بازار جهانی صنایع خلاق تاکید کرد.
وی با بیان اینکه صنایع خلاق در عرصه جهانی نقش مهمی در اقتصاد ایفا می‌کنند، اظهار کرد: اقتصاد صنایع خلاق در جهان گسترده است و ابعاد مختلفی از جمله کالاها و خدمات خلاق را در بر می‌گیرد. کشورهای متعددی از جمله آمریکا، ایرلند، انگلستان، آلمان و چین در این حوزه جایگاه مهمی دارند و در زمره کشورهای پیشرو در اقتصاد خلاق قرار گرفته‌اند.
رهایی افزود: ایران با وجود ظرفیت‌های بالقوه فراوان در حوزه‌های مختلف صنایع خلاق، پیشینه تاریخی و تمدنی غنی و جاذبه‌های متنوع گردشگری طبیعی و انسانی، نتوانسته است جایگاه واقعی خود را در اقتصاد خلاق جهان به دست آورد. این در حالی است که ایران از نظر برخورداری از جاذبه‌های گردشگری، در شمار ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارد.
ضرورت عزم ملی برای توسعه اقتصاد خلاق ایران
معاون اداره برنامه‌ریزی و توسعه پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با تاکید بر ضرورت برنامه‌ریزی برای ارتقای جایگاه ایران در بازار جهانی صنایع خلاق تصریح کرد: شرایط موجود نشان می‌دهد که برای حضور موثرتر در این بازار، باید برنامه‌ای ملی تدوین و عزم لازم برای توسعه این صنایع ایجاد شود.
رهایی با اشاره به سهم محدود ایران از بازار جهانی صنایع خلاق گفت: کشور ما در حوزه کالاها و خدمات خلاق از ظرفیت‌های فراوانی برخوردار است، اما نتوانسته از این ظرفیت‌ها به‌درستی استفاده کند. در مقابل، کشورهایی مانند امارات توانسته‌اند با برنامه‌ریزی، سهم قابل توجهی از این بازار را به دست آورند.
وی با اشاره به سهم حدود ۳۰ میلیارد دلاری امارات از اقتصاد صنایع خلاق اظهار کرد: این موضوع پرسش مهمی را مطرح می‌کند که این کشورها با چه برنامه‌هایی توانسته‌اند به چنین جایگاهی برسند. بخشی از ظرفیت‌هایی که کشورهای دیگر در این حوزه از آن استفاده می‌کنند، به پیشینه تاریخی، تمدنی و فرهنگی منطقه مربوط است؛ ظرفیت‌هایی که ایران نیز از آنها برخوردار است، اما هنوز نتوانسته بهره‌برداری مناسبی از آنها داشته باشد.
صنایع خلاق؛ فرصتی برای توسعه اقتصاد مردمی
رهایی با اشاره به ویژگی‌های صنایع خلاق بیان کرد: یکی از مزیت‌های مهم این صنایع، مردم‌پایه بودن اقتصاد آنهاست. فعالیت در این حوزه به جغرافیای خاصی محدود نیست و از روستاهای دورافتاده تا شهرها و استان‌های مختلف کشور می‌توانند در آن مشارکت داشته باشند.
وی ادامه داد: توسعه صنایع خلاق به زیرساخت‌های سنگین نیاز ندارد و وابستگی آن به منابع طبیعی نیز در مقایسه با بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی کمتر است. از اینرو، این صنایع می‌توانند بدون وارد کردن فشار سنگین بر منابع طبیعی و اقلیم ایران، زمینه مناسبی برای ایجاد و تثبیت اشتغال فراهم کنند.
معاون اداره برنامه‌ریزی و توسعه پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با تاکید بر ظرفیت‌های فرهنگی ایران خاطرنشان کرد: کشور ما از پیشینه تاریخی و تمدنی ارزشمندی برخوردار است و جهان به شناخت این ظرفیت‌ها علاقه‌مند است. صنایع خلاق می‌توانند زمینه‌ای فراهم کنند تا تاریخ و تمدن ایران با رویکردی متناسب با فرهنگ کشور معرفی شود و مخاطبان جهانی امکان درک و بهره‌مندی از این ظرفیت‌ها را پیدا کنند.
به گفته وی، مجموعه این ویژگی‌ها ضرورت تدوین برنامه‌ای کلان و ملی و ایجاد شبکه‌ای منسجم در داخل کشور را برای دستیابی به جایگاه واقعی ایران در اقتصاد خلاق نشان می‌دهد.
طرح شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم در مسیر اجرا
رهایی با اشاره به پیشنهاد پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی برای ایجاد «شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم، صنایع فرهنگی و خلاق ایران» گفت: این طرح با هدف ایجاد بستری یکپارچه برای تجارت کالاها و خدمات خلاق، ساماندهی تولید و بازاریابی، ایجاد و تثبیت اشتغال مرتبط با این حوزه و تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در عرصه ملی و بین‌المللی پیشنهاد شده است.
وی با تشریح ساختار پیش‌بینی‌شده برای این طرح افزود: اجرای آن در سه لایه دنبال می‌شود. در لایه نخست، دهکده‌های نوآوری و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی در استان‌های مختلف ایجاد خواهند شد. در تهران نیز هسته مرکزی شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم، صنایع فرهنگی و خلاق شکل می‌گیرد. همچنین در کشورهای هدف، ایجاد سکوهای صادراتی پیش‌بینی شده است.
سرپرست معاونت اداره برنامه‌ریزی و توسعه پارک ملی علوم‌و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی با تاکید بر اهمیت بازار در توسعه صنایع خلاق اظهار کرد: رویکرد اصلی این طرح، توجه ویژه به حلقه پایانی زنجیره فعالیت‌های خلاق، یعنی بازاریابی و صادرات، است. اگر بتوانیم بازار را به دست آوریم، زنجیره ایده تا دیده در صنایع خلاق نیز به‌خوبی شکل خواهد گرفت به همین دلیل، دستیابی به بازارهای بین‌المللی و توسعه صادرات باید در اولویت برنامه‌های این حوزه قرار گیرد.
تصویب طرح در شورای عالی انقلاب فرهنگی
رهایی با اشاره به روند تصویب طرح شهر جهانی نوآوری و فناوری‌های نرم، صنایع فرهنگی و خلاق ایران گفت: این پیشنهاد در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح و تصویب شده و به ابلاغ رئیس‌جمهور رسیده است. بر اساس این طرح، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جهاد دانشگاهی موظف شده‌اند با راهبری پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، زمینه اجرای آن را فراهم کنند.
وی با بیان اینکه چند سال از تصویب این طرح گذشته است، افزود: پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، بر اساس وظایف تعریف‌شده، مطالعات داخلی و بین‌المللی، طرح توجیهی و مستندات مرتبط را تهیه کرده و برای بررسی و تصویب به شورای هنر شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه داده است.
رهایی ادامه داد: اکنون برای اجرایی شدن این طرح، به عزم ملی و اهتمام جدی دستگاه‌های مسئول نیاز داریم. به‌ویژه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، به‌عنوان یکی از متولیان اصلی سند فناوری‌های نرم، و همچنین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاه‌های مرتبط باید برای تحقق این طرح همکاری و مشارکت جدی داشته باشند.
آمادگی جهاد دانشگاهی برای پیشبرد طرح
معاون اداره برنامه‌ریزی و توسعه با تاکید بر آمادگی پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی برای اجرای این پروژه تصریح کرد: مطالعات پایه‌ای این طرح انجام شده است و پارک آمادگی دارد با تکیه بر این مطالعات، اجرای آن را پیش ببرد.
وی همچنین با اشاره به جلسات برگزارشده با دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: در جلساتی که با دکتر خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، داشتیم، ایشان نیز وعده دادند جلسات هماهنگی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جهاد دانشگاهی، با محوریت دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، برگزار شود.
رهایی ابراز امیدواری کرد که برگزاری این جلسات به شناسایی راهکارهای اجرایی و فراهم شدن زمینه تحقق عملی طرح منجر شود و افزود: جهاد دانشگاهی به‌عنوان نهادی انقلابی و توسعه‌ای، با تکیه بر ظرفیت‌های پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، آمادگی دارد در مسیر اجرای این پروژه نقش‌آفرینی کند.
