اگر قرار باشد برای سلامت قلب، غلات کامل را به برنامه غذایی روزانه اضافه کنیم، مقدار مناسب آن چقدر است؟ یک بررسی جامع از ۸۷ کارآزمایی تصادفیسازیشده نشان میدهد که مصرف روزانه حدود ۴ تا ۶ وعده غلات کامل میتواند بیشترین بهبود را در بسیاری از عوامل خطر قلبیـمتابولیک ایجاد کند؛ هرچند میزان اثرگذاری برای شاخصهای مختلف متفاوت است و هنوز درباره مصرف مقادیر بسیار بالا شواهد کافی وجود ندارد.
به گزارش سیناپرس، غلات کامل مانند جو دوسر، برنج قهوهای و کینوا سرشار از فیبر، کربوهیدراتهای پیچیده و مواد مغذی هستند، اما بسیاری از افراد مقدار کافی از آنها را در رژیم غذایی خود دریافت نمیکنند.پژوهش جدید که در European Heart Journal منتشر شده، دادههای بیش از ۶۵۰۰ نفر از آسیا، اروپا، آمریکا، کانادا، برزیل و استرالیا را بررسی کرده است. هدف پژوهشگران این بود که مشخص کنند افزایش مصرف غلات کامل در کوتاهمدت چه اثری بر عوامل مرتبط با سلامت قلب و عروق دارد.
نتایج بررسی نشان داد: افزایش مصرف غلات کامل با کاهش وزن بدن، فشار خون، کلسترول بد یا LDL، سطح گلوکز خون و برخی نشانگرهای التهاب همراه است.
بیشتر این فواید از مصرف روزانه حدود ۳۰ تا ۴۰ گرم غلات کامل به وزن خشک ظاهر شد؛ مقداری که تقریباً معادل دو وعده در روز است. با این حال، بیشترین کاهش در بسیاری از عوامل خطر در محدوده ۶۰ تا ۱۰۰ گرم در روز، معادل حدود چهار تا شش وعده مشاهده شد.البته مقدار بهینه برای همه شاخصها یکسان نبود. برای مثال، بیشترین بهبود فشار خون در حدود ۶۰ گرم غلات کامل در روز مشاهده شد، در حالی که بیشترین اثر بر کلسترول بد در مقدار بسیار بالاتر، حدود ۲۲۰ گرم در روز گزارش شد؛ مقداری که تقریباً معادل ۱۲ وعده است.
پژوهشگران تأکید میکنند : تعداد کارآزماییهایی که مصرف بسیار بالای غلات کامل، یعنی بیش از ۱۴۰ گرم در روز، را بررسی کردهاند، کم است. بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت مصرف مقادیر بسیار زیاد غلات کامل همچنان به همان نسبت، فواید بیشتری ایجاد میکند.
از سوی دیگر، کارآزماییهای بررسیشده عمدتاً کوتاهمدت بودهاند. بنابراین یافتهها بیشتر نشاندهنده تأثیر مصرف غلات کامل بر عوامل خطر بیماریهای قلبیـعروقی هستند و بهتنهایی ثابت نمیکنند که افزایش مصرف این مواد غذایی در بلندمدت حتماً از بروز بیماری قلبی جلوگیری میکند.
با این حال، نتایج با مطالعات جمعیتی بلندمدت همخوانی دارد؛ مطالعاتی که نشان دادهاند افرادی که غلات کامل بیشتری مصرف میکنند، در طول سالها معمولاً با خطر پایینتر بیماری قلبی، دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا مواجهاند.
جایگزین کردن غلات تصفیهشده با غلات کامل
پژوهشگران میگویند: یافتههای جدید لزوماً به معنای نیاز به تغییر اساسی در دستورالعملهای غذایی موجود نیست، اما میتواند از توصیههایی که افراد را به افزایش مصرف غلات کامل تشویق میکنند، حمایت کند.
به گفته پژوهشگران، یکی از راهکارهای عملی میتواند جایگزین کردن غلات تصفیهشده با انواع غلات کامل و کمفرآوریشده باشد؛ تغییری که میتواند به بهبود نسبی وزن بدن، دور کمر و چربیهای خون کمک کند.
پژوهشگران همچنین تأکید کردهاند که برای مشخص شدن اثر مصرف مقادیر بالاتر غلات کامل بر سلامت قلب و عروق در بلندمدت، مطالعات طولانیمدت بیشتری مورد نیاز است.
این مطالعه در نشریه European Heart Journal منتشر شده است.
مترجم:امیر بابایی