وقتی صدای مدرسه در کوچهها میپیچد
درهای مدارس از امروز باز و کوچهها رنگ کیف و کوله میگیرند؛ مهر امسال آغاز فصل تازهای از زندگی تحصیلی برای بیش از ۱۶.۵ میلیون دانشآموز است، مهری که با پشت سر گذاشتن دو جنگ اخیر و شهادت تعدادی از دانشآموزان و معلمان، رنگ و بوی متفاوتی دارد و صدای «زنگ ایثار و مقاومت» را در کنار «زنگ مهر» در مدارس طنینانداز خواهد کرد.
به گزارش سیناپرس،اول مهر فقط یک روز از تاریخ روی تقویم نیست؛ روزی است که کوچهها دوباره رنگ کیف و کوله میگیرند، صدای زنگ مدرسه از پشت دیوارها شنیده میشود و حیاطهایی که چندین ماه در سکوت فرو رفته بودند، با هیاهوی دانشآموزان جان دوباره میگیرند.
برای کودکی که نخستین بار دست در دست مادر یا پدر از در مدرسه عبور میکند، مهر آغاز ماجرایی تازه است و برای دانشآموزی که سالهاست نیمکت مدرسه را میشناسد یادآور دوستان، معلمان و خاطرات گذشته است.
پشت این تصویر ساده اما پررنگ، ماهها برنامهریزی، آمادهسازی، ثبتنام، ساماندهی معلمان، تعمیر و تجهیز مدارس و تأمین کتاب و امکانات آموزشی قرار دارد.
امسال نیز آموزش و پرورش با شعار «کیفیت، عدالت و هویت ـ برای ایران برای مدرسه» از «مهری آرام، بانشاط و پرشور» سخن میگوید؛ مهری که قرار است با حضور بیش از ۱۶.۵ میلیون دانش آموز آغاز شود.
نواختن زنگ آغاز سال تحصیلی در ۱۲۴ هزار مدرسه
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش از آمادگی برای آغاز سال تحصیلی جدید سخن گفته و با بیان اینکه «همه چیز آماده است»، اعلام کرده است: قرار است زنگ آغاز سال تحصیلی اول مهر ساعت ۸:۰۰ صبح نواخته شود. بیش از ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار دانشآموز وارد مدارس شوند و معلمان نیز برای آغاز سال تحصیلی آماده هستند.
وی با بیان اینکه حدود ۱۲۴ هزار مدرسه داریم که از این تعداد ۱۰۳ هزار مدرسه دولتی و ۲۱ هزار مدرسه غیر دولتی است، از اضافه شدن ۱۳۰۰ مدرسه و حدود ۱۳ هزار کلاس درس جدید به فضای آموزشی کشور خبر داد و گفته است: ۸۰ هزار کلاس درس بهسازی و ۱۰ هزار کلاس درس نیز برای استفاده از فناوریهای جدید آماده شده است. همچنین زیرساختهای شبکه شاد تقویت شده و بیش از ۹۵ درصد کتابهای درسی توزیع شده است. این اقدامات در شرایطی انجام شده که طی دو سال گذشته حدود ۴۷۰۰ مدرسه و بیش از ۲۷ هزار کلاس درس در کشور ساخته شده است.
نواختن «زنگ مهر» و «ایثار و شهادت» در روز اول مهر
اما اول مهر امسال تنها آغاز کلاسهای درس نیست؛ وزیر آموزش و پرورش، اول مهر را «روز حوزه پرورشی» دانسته و بر نقش برنامههای فرهنگی و تربیتی در مراسم آغاز سال تحصیلی تأکید کرده: «اول مهر باید روز نمایش اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران، روایت آنچه بر کشور گذشته، یادآوری شهادت رهبر انقلاب، یادمان شهدای دانشآموز و احترام به پرچم و پرچمگردانی باشد و این موضوعات نباید از برنامههای مدارس و فعالیتهای پرورشی و فرهنگی مغفول بماند.»
از سوی دیگر، با توجه به همزمانی آغاز سال تحصیلی با هفته دفاع مقدس، برنامههای ویژهای نیز برای گرامیداشت این مناسبت در مدارس پیشبینی شده است. اجرای «زنگ ایثار و شهادت» در مدارس سراسر کشور یکی از مهمترین برنامههای آغاز سال تحصیلی است که به برجستهسازی یاد و نام شهدای دانشآموز و شهدای مدرسه شجره طیبه میناب می پردازد. همچنین قرار است فضای مدارس، کلاسها و اماکن آموزشی و تربیتی با رویکرد ترویج فرهنگ ایثار و شهادت فضاآرایی شود.
همراهی فرزندان شهدا از منزل تا مدرسه
امسال برای گرامیداشت یاد و خاطره شهدا برنامههای ویژهای در مدارس کشور پیشبینی شده است.
اینگونه که پناهیروا مدیرکل امور شاهد و ایثارگران وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده، در طرح «سفیران شهدایی» تلاش میشود هر یک از فرهنگیان در سراسر کشور، یکی از شهدای دانشآموز یا فرهنگی را به عنوان «سفیر» خود انتخاب کند تا سیره و سبک زندگی آن شهید، در رفتار، گفتار و تصمیمهای روزمره او مورد توجه و الگوبرداری قرار گیرد.
همچنین اجرای برنامه «مهر شهدایی» به عنوان یکی دیگر از برنامههای ویژه پروژه مهر به شمار میرود. این برنامه با محوریت فرزندان شهدا و با هدف همراهی مسئولان لشکری و کشوری با این دانشآموزان در آیین بازگشایی مدارس دنبال میشود.در این طرح پیشبینی شده است مسئولان در روزهای مرتبط با بازگشایی مدارس، با حضور در کنار خانوادههای شهدا، فرزندان شهدا را از منزل تا مدرسه همراهی کنند.
همچنین برنامه نواختن «زنگ شهادت» در مدارس سراسر کشور اجرا خواهد شد و بر اساس برنامه اعلامشده، مسئولان در روز بازگشایی مدارس، فرزندان شهدا را از منزل تا مدرسه همراهی خواهند کرد.
ثبت آیین بازگشایی مدارس در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور
در این بین یکی از اقدامات ارزشمند وزارت میراث فرهنگی، «ثبت آیین بازگشایی مدارس در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور» است. این آیین، مراسمی در مناطق مختلف کشور، متناسب با فرهنگ، آداب و رسوم هر منطقه، به شکلهای متفاوت است که امیدوار میرود در سالهای آینده بتوان برنامهای دقیقتر و متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم مناطق مختلف کشور، با محوریت جشن دانایی، طراحی شود.
۱۲۴ هزار مدرسه میزبان ۱۶.۵ میلیون دانشآموزان
در سال تحصیلی جدید بر اساس اعلام وزیر آموزش و پرورش بیش از ۱۲۴ هزار مدرسه در سراسر کشور فعالیت و پذیرای بیش از ۱۶.۵ میلیون دانشآموز خواهند بود که حدود ۸۳ درصد آنها مدارس دولتی و حدود ۱۷ درصد مدارس غیردولتی هستند. این آمار با توجه به بهرهبرداری از مدارس جدیدی که همزمان با آغاز سال تحصیلی به مجموعه فضاهای آموزشی کشور افزوده میشوند، افزایش خواهد یافت.
از مجموع جمعیت دانشآموزی کشور، بیش از ۹ میلیون دانشآموز در مقطع ابتدایی، ۳ میلیون و ۹۴۸ هزار و ۱۵۲ دانشآموز در دوره متوسطه اول مشغول به تحصیل هستند. در دوره متوسطه دوم نیز یک میلیون و ۷۱۱ هزار و ۵۲۷ دانشآموز در شاخه نظری تحصیل میکنند. در شاخه فنیوحرفهای حدود ۸۷۳ هزار دانشآموز و در شاخه کاردانش نیز حدود ۵۵۵ هزار دانشآموز حضور دارند. این آمار تصویری از گستردگی شبکه آموزشی کشور در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید ارائه میدهد.
جمعیت کلاس اولیها کم شد
اما مهر امسال تنها روایت آمادگی مدارس و افزایش امکانات نیست؛ یکی از مهمترین واقعیتهای آماری، کاهش جمعیت دانشآموزان ورودی به پایه اول ابتدایی است. رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، از کاهش جمعیت کلاس اولیهای امسال به دلیل کاهش روند جمعیت کشور گفته که امسال حدود یک میلیون و ۱۵۴ هزار دانشآموز کلاس اولی را شامل میشود.
این در حالی است که سال گذشته تعداد کلاس اولیها بیش از یک میلیون و ۲۳۰ هزار نفر بود. بررسی روند سالهای گذشته نیز از کاهش جمعیت دانشآموزان پایه اول ابتدایی حکایت دارد؛ روندی که در سالهای آینده میتواند بر برنامهریزی نیروی انسانی، فضاهای آموزشی و توزیع امکانات در مناطق مختلف کشور اثرگذار باشد.
همچنین تا زمانی که اطلاعات سامانه «بینا» به طور کامل به سامانه «سیدا» منتقل نشود، امکان اعلام عدد نهایی دانشآموزان ثبتنامشده وجود ندارد، اما بر اساس رصد روزانه، ۹۷ درصد ثبتنام میانپایهها انجام شده است.
چاپ و توزیع ۱۶۴ میلیون جلد کتاب درسی در مدارس
در سوی دیگر آمادهسازی مدارس، تأمین کتابهای درسی قرار دارد؛ اقلامی که بدون آنها حتی آماده بودن کلاس و معلم نیز نمیتواند شروع سال تحصیلی را رقم بزند.
سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، اعلام کرده برای سال تحصیلی جدید حدود ۹۳۶ عنوان کتاب درسی در تیراژ ۱۶۴ میلیون جلد چاپ کرده است. تیراژ کتابها بر اساس پیشبینیهای جمعیتی و اطلاعات سامانه ثبتنام دانشآموزی تعیین شده است. همچنین بهای تمامشده صنعتی هر جلد کتاب افزایش قابل توجهی داشته، اما کاغذ مورد نیاز چاپ کتابهای درسی با یارانه مستقیم دولت تأمین شده است. اکنون بیش از ۹۵ درصد کتابهای چاپشده در استانها توزیع شده و فرآیند توزیع از چاپخانه به استان، از استان به منطقه، از منطقه به مدرسه و در نهایت تحویل به دانشآموز انجام میشود.
شاد؛ سروری برای تقویت آموزش مجازی
شبکه شاد نیز در آستانه سال تحصیلی جدید در حال تقویت زیرساختهای خود است. به طوریکه وزیر آموزش و پرورش از اضافه شدن ۱۰۰ سرور جدید به شبکه شاد با دستور رئیسجمهور خبر داده این در حالیست که بنابر اظهارت مسئولان این وزارتخانه ۱۰۰ سرور دیگر نیز در حال اضافه شدن است. هدف از این اقدام ارتقای کیفیت خدمات شبکه شاد به عنوان بستر اصلی آموزش مجازی مدارس دولتی است.
راهاندازی سامانهای در مهرماه برای ارزیابی عملکرد مدارس
در کنار توسعه زیرساختهای فیزیکی و فناوری، آموزش و پرورش برای ارزیابی عملکرد مدارس نیز سامانهای جدید در هفته نخست مهرماه راهاندازی میشود که قرار است در این سامانه عملکرد مدارس بر اساس دادههای واقعی و قابل سنجش ارزیابی شود و اطلاعاتی همچون نتایج امتحانات نهایی، سنجشهای ملی و ارزیابی والدین و دانشآموزان از کیفیت مدرسه در آن تجمیع و تحلیل شود.
هدف اعلامشده از راهاندازی این سامانه، ایجاد تصویری دقیقتر از وضعیت مدارس، شناسایی نقاط قوت و زمینههای قابل بهبود و فراهم کردن مبنایی برای تصمیمگیری و برنامهریزی آموزشی و تربیتی است.
توزیع شیر مدارس برای بیش از ۸ میلیون دانشآموز مدارس دولتی
تغذیه دانشآموزان ابتدایی نیز یکی دیگر از برنامههای آموزش و پرورش برای سال تحصیلی جدید است. دبیر کمیته شیر مدارس، با اشاره به اجرای طرح تغذیه رایگان اعلام کرده که تمام تلاش آموزش و پرورش این است که این طرح از مهرماه آغاز شود و تمام دانشآموزان مدارس ابتدایی دولتی، با جمعیتی بیش از ۸ میلیون نفر، تحت پوشش قرار گیرند. برای این طرح حدود ۱۵ همت اعتبار اختصاص یافته است.
تعداد دفعات توزیع شیر به میزان تأمین و اجرای طرح بستگی دارد و مناطق خاص و محروم در اولویت قرار دارند. بهویژه در مناطق روستایی خاص کشور که امکان تأمین محلی شیر وجود ندارد و همچنین برخی استانهای مرکزی، تلاش میشود نیاز مدارس به شکل مناسب تأمین شود.
آسیب ۱۵۰۷ واحد آموزشی در جنگ؛ بازگشت ۱۲۸۸ واحد به چرخه آموزش
توسعه عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش، از مهمترین سیاستهای این وزارتخانه در دولت چهاردهم است. در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۸.۵ همت و در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۸.۵ همت از سوی خیرین برای مدرسهسازی اختصاص یافته؛ در مجموع بیش از ۱۵۰ هزار کلاس درس بهسازی شده، تجهیزات گرمایشی و سرمایشی نزدیک به ۵۰ هزار کلاس درس استانداردسازی و بیش از ۲۰ هزار کلاس درس هوشمندسازی شده است. همچنین نزدیک به ۴ هزار مدرسه به فیبر نوری متصل شدهاند؛ اقدامی که در کنار توسعه زیرساختهای شبکه شاد، بخشی از تلاش آموزش و پرورش برای تقویت دسترسی مدارس به فناوریهای آموزشی محسوب میشود.
در این میان بنابر اظهارات وزیر آموزش و پرورش «۱۵۰۷ واحد آموزشی در جریان جنگ آسیب دیدند که بلافاصله پس از فروکش کردن جنگ، و حتی در حین جنگ، برنامهریزی برای بازسازی آنها آغاز شد. بدون استفاده از اعتبارات دولتی و با اتکا به کمک خیرین، همکاران ما در سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور توانستند ۱۲۸۸ واحد آموزشی را به چرخه آموزش بازگردانند.»
افزایش ۲ برابری نرخ حقالتدریس بازنشستگان و فرهنگیان شاغل
براساس مصوبه اخیر شورای حقوق و دستمزد و تغییرات مربوط به پرداختی فرهنگیان، نرخ حقالتدریس بازنشستگان و فرهنگیان شاغل دوبرابر شده است. بخش دیگری از مصوبه مربوط به افزایش پاداش برای افرادی است که همکاری خود را بهویژه در مناطق محروم استمرار میدهند. برای کل مناطق نیز یک پاداش یکماهه در نظر گرفته شده است.
بخش دیگری از مصوبه به کارانه مدیران مربوط میشود که بر اساس آن، بهطور میانگین ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به حق مدیریتها اضافه خواهد شد. البته این میزان میتواند کم یا زیاد شود.
همچنین مقرر شده، پرداختهای رفاهی و فوقالعاده ویژه برای معلمان شاغل در مناطق سخت و صعبالعبور پیشبینی و برای معلمانی که در مناطق صعبالعبور و عشایری، آموزشی و بخشهای سخت کشور تردد میکنند، در نظر گرفته شود.
مهر در میان امیدهای تازه
به نقل از ایسنا، در میان تمام این آمارها اما تصویر اول مهر شاید سادهتر از همه این اعداد باشد، دری که صبح اول مهر باز میشود، کودکی که برای نخستین بار از آن عبور میکند، معلمی که پشت تخته میایستد و کلاسی که بعد از یک بهار و تابستان ساکت، دوباره با صدای دانشآموزان جان میگیرد. حالا آموزش و پرورش میگوید برای همه سناریوها در صورت ایجاد شرایط بحرانی کشور آماده است تا فصل تازهای از زندگی تحصیلی را با کمترین چالش آغاز کند.
