تا حالا شده بعد از یک وعده غذای خوشمزه، بهجای اینکه سرحالتر شوید، ناگهان احساس کنید چشمهایتان سنگین شده و فقط یک جای دنج برای خواب میخواهید؟ شاید برایتان عجیب باشد که چرا غذایی که قرار است انرژی بدنتان را تأمین کند، گاهی شما را بهشدت خوابآلود میکند. اما پشت این حس آشنا چه اتفاقی در بدن میافتد؟
به گزارش سیناپرس به نقل از medicalnewstoday، خوابآلودگی بعد از غذا خوردن ممکن است به نوع و میزان غذایی که هر فرد میخورد بستگی داشته باشد. اما در این بین، استرس و مشکلات خواب از جمله عواملی هستند که میتوانند باعث خستگی و خوابآلودگی شوند. این خوابآلودگی را به «کمای غذایی» میشناسند. البته این حالت خطر جدی برای سلامتی بدن ندارد اما با انجام کارهایی میتوان آن را کنترل کرد.
«کمای غذایی» به افزایش کوتاهمدت سطح خوابآلودگی و خستگی بعد از صرف غذا گفته میشود. این نوع خواب و سنگینی معمولا یک تا دو ساعت بعد از صرف غذا به سراغتان میآید. این احساس معمولا ۳۰ دقیقه تا دو ساعت بعد از صرف حجم بالایی از غذا بروز میکند و سپس از بین میرود.
در این حالت ممکن است توانایی انجام کارها را از دست بدهید و احساس کنید ذهنتان به درستی قادر به فکر کردن نیست و نمیتوانید روی کارهای مهمی که انجام میدهید، تمرکز کنید.
چه اتفاقی میافتد؟
محققان بر این باورند که جریان خونی که بعد از خوردن غذا از مغز دور میشود، دلیل اصلی خوابآلودگی است. اما ممکن است این تنها عامل نباشد و عواملی مانند سیگنالهایی که از معده به مغز فرستاده میشود، تغییر در متابولیت خون مانند گلوکز و اسیدهای آمینه، و تغییر در مسیرهای برانگیختگی مغز نیز ممکن است به این حالت منجر شوند.
چه کسانی مستعدترند؟
در بروز این نوع خوابآلودگی معمولا افرادی که در شیفتهای شبانه کار میکنند، جوانانی که خواب کافی ندارند و افراد ۶۵ سال به بالا به ویژه با مشکلات پزشکی، بیشتر مستعد هستند. همینطور، کسانی که مبتلا به دیابت نوع دو، اضافه وزن، چاقی، سندروم متابولیک، اختلالات خوا و افسردگی هستند، بیشتر ممکن است در معرض این حالت قرار گیرند.
چه عوارضی به دنبال دارد؟
معمولا در بیشتر اوقات، کمای غذایی سریع سپری میشود و خیلی ماندگار نیست. اما در برخی موارد، میتواند مشکلات متعددی را برای افراد مختلف به وجود آورد. به عنوان مثال، کارمندانی که بعد از صرف غذا دچار خوابآلودگی میشوند، معمولا در انجام کارهای خود و عملکرد مؤثری که باید داشته باشند، دچار مشکل میشوند.
همینطور، این خوابآلودگی برای افرادی که رانندگی کرده یا با ماشینآلات سنگین سروکار دارند، میتواند خطرناک و گاه فاجعهبار باشد. به این افراد توصیه میکنیم هرگز بعد از صرف غذا رانندگی نکرده و کار با دستگاههای سنگین را تا چند ساعت متوقف کنند.
چه موقع دکتر برویم؟
یکی از سؤالاتی که این افراد زیاد میپرسند، این است که اصلا برای چنین مشکلی باید به پزشک مراجعه کرد؟ باید بگوییم اگر شما جزء آن دسته از کسانی هستید که مدام در طول روز احساس خوابآلودگی میکنید؛ خروپفهای بلند دارید یا از قطع تنفس هنگام رنج میبرید؛ یا بعد از غذا خوردن دچار سرگیجه یا از حال رفتن پس از خوردن غذا میشوید؛ لرزش بدن، تعریق یا گیجی تا چند ساعت بعد از صرف غذا؛ علائمی از دیابت مانند تشنگی، تکرر ادرار یا تاری دید دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
چه کار کنیم و چه کار نکنیم؟
کاری که معمولا برای کاهش این حجم از خوابآلودگی باید انجام داد، این است که سعی کنید حجم غذایتان را کاهش دهید و تا حد امکان از پروتئین، فیبر و کربوهیدراتهایی با شاخص گلیسمی پایین مانند نان سبوسدار، غلات کامل مانند کینوا و جو، محصولات لبنی مانند شیر و ماست، سبزیجاتی چون کلم بروکلی، گلکلم، کرفس، کدو سبزی و سبزیجات برگدار، میوههایی مانند سیب، پرتقال، کیوی، بلوبری، توتفرنگی، زردآلو، هلو و گلابی، و حبوباتی چون نخود، عدس، لوبیا چشمبلبلی؛ و از انواع مغزهای خوراکی، فرآوردههای حیوانی و انواع گوشتها، چربیها و روغنها و گیاهان و ادویهها مانند سیر، ریحان، شوید، فلفل و نمک استفاده کنید.
همینطور سعی کنید ۱۰ تا ۳۰ دقیقه بعد از صرف غذا راه بروید و در صورت نیاز تنها ۲۰ دقیقه بخوابید. به خاطر داشته باشید که غذاهایی حاوی چربی اشباع بالا، مواد قندی و غلات تصفیهشده و گوشتهای فرآوریشده همگی خطر خوابآلودگی بعد از خوردن غذا را بالا میبرند. از طرفی برای فرار از این وضعیت، میتوانید فیبرها، میوهها و سبزیجات، غلات کامل و چربیهای غیراشباع را در وعدههای غذایی بگنجانید.
گزارش:ندا اظهری