ضرورت ایجاد شناسنامه فنی برای بازیهای تولیدشده با هوش مصنوعی
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای با تأکید بر ضرورت ثبت نقش هوش مصنوعی در تولید آثار گفت: باید از همان مراحل ابتدایی، منشأ تولید و تغییرات هر اثر ثبت شود و فرمت فایلها نیز بهگونهای طراحی شود که سابقه تولید و ویرایش اثر را حفظ کند؛ اقدامی که میتواند مبنایی برای تعیین مالکیت و تدوین قوانین مرتبط با آثار تولیدشده با هوش مصنوعی باشد.
به گزارش سیناپرس، ثبت نقش هوش مصنوعی در تولید آثار، ایجاد امکان شناسایی منشأ تولید و مشخص شدن تغییرات هر اثر از همان مراحل ابتدایی ضروری است. فرمت فایلها نیز باید بهگونهای طراحی شود که اطلاعات مربوط به محل تولید و فرآیند ویرایش اثر را در خود حفظ کند. امیر محمدرضایی، معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای، با بیان این دیدگاه، بر ایجاد شناسنامه فنی برای آثار تولیدشده با هوش مصنوعی تأکید کرد.
گسترش سریع هوش مصنوعی، شیوه تولید محتوا و آثار هنری را با تغییرات تازهای روبهرو کرده است؛ تغییری که در کنار فرصتهای جدید، پرسشهایی درباره مالکیت فکری، تشخیص منشأ آثار و حقوق تولیدکنندگان ایجاد کرده است. ثبت فنی نقش هوش مصنوعی در فرآیند تولید، ایجاد سازوکار برای شناسایی تغییرات آثار و تدوین قواعد حقوقی متناسب، از جمله موضوعاتی است که با توسعه این فناوری اهمیت بیشتری پیدا میکند. امیر محمدرضایی، معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای، در گفتوگویی خبری به این موضوع پرداخت.
مالکیت آثار تولیدشده با هوش مصنوعی باید از نظر فنی قابل ثبت باشد
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای، با اشاره به یکی از نخستین مباحث مطرحشده درباره گسترش هوش مصنوعی، مسئله مالکیت فکری و تعیین مالک اثر تولیدشده با این فناوری را از موضوعات مهم و در حال شکلگیری دانست.
او در بخش دیگری از این گفتوگو بیان کرد: «یکی از نخستین بحثهایی که در مورد هوش مصنوعی مطرح شد، مسئله مالکیت فکری و مالکیت اثر تولیدشده با این فناوری است. در حوزه تولیدهای هنری، بسیاری از هنرمندان توانستهاند اجتماعات و جریانهای منسجمی در این زمینه شکل دهند.»
محمدرضایی ادامه داد: «برخی سایتها قوانین خودشان را تغییر دادهاند و برخی دیگر نیز قوانین جدیدی وضع کردهاند تا مشخص شود محتوایی که تولید شده، با هوش مصنوعی ساخته شده است یا خیر. احتمالاً در آینده فرمت فایلها نیز بهروزرسانی خواهد شد و تگهای جدیدی بهصورت اجباری در آنها قرار خواهد گرفت.»
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای با بیان اینکه پیشبینی دقیق درباره شکل نهایی این سازوکار دشوار است، گفت: «اگر هوش مصنوعی در تولید یک اثر دخالت داشته باشد، باید از نظر فنی این موضوع در همان ابتدا ثبت شود تا بعد بتوان قوانین مرتبط با آن را اعمال کرد.»
ثبت منشأ اثر باید پیش از رسیدن هوش مصنوعی به مرحله تشخیصناپذیری انجام شود
محمدرضایی سرعت عمل در ایجاد سازوکارهای فنی برای شناسایی آثار تولیدشده با هوش مصنوعی را ضروری دانست و افزود: «این اتفاق باید خیلی سریع رخ دهد؛ پیش از اینکه تشخیص تولید یک اثر توسط خود هوش مصنوعی هم دیگر امکانپذیر نباشد.»
او توضیح داد: «ممکن است به نقطهای برسیم که تصویری با استفاده از هوش مصنوعی تولید شده باشد، اما خود هوش مصنوعی نیز نتواند تشخیص دهد که این تصویر را خودش تولید کرده است. البته در حال حاضر به آن نقطه نرسیدهایم، اما اگر کیفیت تولیدات هوش مصنوعی به چنین سطحی برسد، برای تعیین مالکیت اثر ممکن است کمی دیر شده باشد.»
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای اضافه کرد: «به همین دلیل فکر میکنم ایجاد چنین سازوکاری شدنی است و فقط باید از یک نقطه آغاز شود. البته این کار به سرمایهگذاری بزرگی نیاز دارد، زیرا یکی از بخشهای اصلی آن، ایجاد تغییر در فرمت فایلهاست.»
فرمت فایلها باید منشأ تولید و تغییرات اثر را مشخص کند
محمدرضایی درباره سازوکار پیشنهادی برای ثبت منشأ آثار تولیدشده با هوش مصنوعی گفت: «باید مشخص شود که یک اثر در چه محیطی و کجا تولید شده و این اطلاعات همراه خود اثر باقی بماند. اگر اثر بعداً ویرایش شد نیز باید این تغییر قابل تشخیص باشد.»
او با اشاره به پیچیدگیهای فنی این فرآیند تصریح کرد: «این موضوع زیرساخت نسبتا پیچیدهای دارد و به آن سادگی نیست. باید سازوکاری طراحی شود که بتواند منشأ تولید اثر را ثبت کند و در صورت انجام تغییرات، سابقه آن تغییرات نیز مشخص باشد.»
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای افزود: «به هر حال، به نظر من راهحل اصلی همین است که از نظر فنی بتوانیم اطلاعات مربوط به تولید و تغییرات یک اثر را همراه آن ثبت کنیم. بعد از ایجاد چنین زیرساختی، میتوان درباره قواعد و اتفاقاتی که قرار است در حوزه مالکیت آثار رخ دهد، تصمیمگیری کرد.»
نسل جدید آثار تولیدشده با هوش مصنوعی، بحث مالکیت را جدیتر میکند
محمدرضایی با اشاره به وضعیت فعلی این موضوع در ایران گفت: «در ایران شاید هنوز برای طرح گسترده این مسئله زود باشد، اما این اتفاق به هر حال رخ خواهد داد. ما هنوز در برخی بخشها، بهویژه در حوزههای هنری، بهصورت جدی درباره این موضوع صحبت نکردهایم، اما بهتدریج این مسئله بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.»
او ادامه داد: «ما یک نسل شناختهشده داریم که وقتی اثری تولید میکند، میدانیم هنرمند یا تولیدکننده آن چه کسی است و معمولاً فرض بر این است که اثر توسط خود او تولید شده است. درباره افرادی که هنوز شناختهشده نیستند، ممکن است این احتمال مطرح باشد که در تولید آثارشان از هوش مصنوعی استفاده کردهاند.»
به نقل از آنا، معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای تأکید کرد: «با ورود نسل جدید تولیدکنندگان و هنرمندان، این فرضیات بهتدریج تغییر خواهد کرد. نسل جدیدی وارد عرصه میشود و آن زمان، بحث درباره اینکه یک اثر توسط چه کسی و با چه میزان دخالت هوش مصنوعی تولید شده است، بسیار جدیتر و بلندتر مطرح خواهد شد.»
محمدرضایی در پایان خاطرنشان کرد: «به همین دلیل لازم است پیش از رسیدن فناوری به مرحلهای که تشخیص منشأ آثار بسیار دشوار شود، زیرساختهای فنی لازم برای ثبت منشأ، مالکیت و تغییرات آثار ایجاد شود تا بعد بتوان چارچوبهای حقوقی متناسب با آن را نیز شکل داد.»
