یافته های جدید پژوهشگران نشان می دهد پیروی از توصیههای تغذیه سالم با کاهش شانس ابتلا به چاقی و مسیرهای مطلوبتر چربی بدن، صرفنظر از سطح فعالیت بدنی یا استعداد ژنتیکی به چاقی همراه است. در واقع این مطالعه نشان می دهد استفاده از مواد غذایی سالم بدون کاهش میزان مصرف غذا می تواند شما را لاغر نگهدارد.
به گزارش سیناپرس، تغذیه سالم نقشی بنیادین در حفظ سلامت جسمی و پیشگیری از بیماریهای مزمن ایفا میکند و بهعنوان یکی از ارکان اصلی سبک زندگی مطلوب شناخته میشود. در مقابل، چاقی بهعنوان مشکلی جهانی و رو به گسترش، بار سنگینی بر نظامهای بهداشتی تحمیل میکند و خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی، دیابت نوع ۲، برخی سرطانها و کاهش کیفیت زندگی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد. این وضعیت نه تنها هزینههای درمانی را بالا میبرد، بلکه با کاهش بهرهوری و افزایش مرگومیر زودرس همراه است. از اینرو، ترویج الگوهای غذایی متعادل و مبتنی بر شواهد علمی، ضرورتی انکارناپذیر برای کاهش شیوع چاقی و ارتقای سلامت عمومی در سطح جهانی به شمار میرود.
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد پایبندی بالاتر به مدل تغذیه سالم ، با کاهش چاقی و کاهش شانس اضافه وزن مرتبط است. این موضوع از آن نظر اهمیت دارد که چاقی یکی از نگرانیهای عمده بهداشت عمومی به شمار میرود و به افزایش خطر بیماری و مرگ زودرس کمک میکند. مطالعات انجام شده نشان می دهد در انگلستان در سال ۲۰۲۲، بهترتیب ۲۸ درصد و ۳۶ درصد از بزرگسالان در گروههای اضافه وزن و چاقی قرار داشتند. در این میان اتخاذ الگوی غذایی سالم بهعنوان مؤلفهای مهم در مدیریت وزن شناخته میشود و رژیمهای باکیفیت مانند رژیم مدیترانهای با کاهش چاقی مرتبط بودهاند. توصیههای تغذیه سالم در بریتانیا بهصورت بصری در ابزاری عمومی ارائه شده است. این مدل بر مصرف متنوع میوه و سبزیجات، مصرف متعادل کربوهیدراتهای نشاستهای، غلات کامل، لوبیا، حبوبات، گوشت، ماهی و تخممرغ، دریافت کافی مایعات و مصرف کم غذاهای غنی از چربی، نمک و شکر تمرکز دارد. با وجود کاربرد گسترده این راهنما در سیاستها و اقدامات تغذیهای بریتانیا، شواهد مرتبطکننده پایبندی به آن با پیامدهای سلامتی همچنان محدود است. در این مطالعه دادههای ۱۵۶۷۶۴ شرکتکننده توسط پژوهشگران مورد تحلیل قرار گرفت.
نتایج تحلیل مقطعی نشان داد پایبندی بالاتر به راهنمای تغذیه سالم با کاهش معنادار نشانگرهای چاقی شامل شاخص توده بدنی (BMI)، دور کمر، شاخص شکل بدن (ABSI) و درصد چربی کل و چربی ناحیه تنه همراه است.
از سوی دیگر تحلیل زیرگروهها نشان داد ارتباطها در گروههای بررسیشده بهطور کلی پایدار است. در این میان اگرچه تفاوتهای جنسیتی اندک بود، اما ارتباط تغذیه سالم با شاخص توده بدنی در زنان به میزان قویتری مشاهده شد.
یکی از موارد مهم این تحقیقات این است که داروهای مورد استفاده در درمان چاقی مانند آگونیستهای گیرنده پپتید شبه گلوکاگون-۱ (glucagon-like peptide-۱ receptor agonists) میتوانند کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کنند، اما کاهش وزن ناشی از دارو ممکن است با تغییرات نامطلوب در ترکیب بدن از جمله کاهش توده عضلانی همراه باشد. در مطالعه حاضر، پایبندی بالاتر به راهنمای تغذیه سالم با مسیرهای مطلوبتر ترکیب بدن، حتی در میان شرکتکنندگان با پایبندی متوسط، مرتبط بود. این یافتهها در مجموع بر ضرورت حمایت تغذیهای مناسب در کنار و پس از درمان دارویی برای ارتقای ترکیب بدن مطلوب و مدیریت بلندمدت وزن تأکید دارند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد ارتباط میان پایبندی به راهنمای تغذیه سالم و نشانگرهای مطلوب چاقی در گروههای مختلف فعالیت بدنی و خطر ژنتیکی مشهود است و شواهدی از تفاوت این ارتباطها بر اساس استعداد ژنتیکی به چاقی وجود ندارد.
پژوهشگران همچنین بر ضرورت رویکردهای فردمحور در اجرای توصیههای غذایی تأکید داشته و معتقدند که سیستم های بهداشت عمومی باید موانع بالقوه پایبندی، از جمله عوامل زیستی مانند اختلال تنظیم اشتها و عوامل اجتماعی، فرهنگی، عاطفی و محیطی را شناسایی و برطرف سازند.
شرح کامل این پژوهش در آخرین شماره مجله بینالمللی چاقی (International Journal of Obesity) منتشر شده است
ترجمه: نیروانا محمدحسینی