برگزاری نشست بررسی آثار اکرم آیلیسلی با تمرکز بر نسبت ادبیات، تاریخ و هویت ملی
نشست بررسی آثار اکرم آیلیسلی با تمرکز بر نسبت ادبیات، تاریخ و هویت ملی به همت انتشارات مؤسسه فرهنگی و هنری هنرمندان مشرقزمین و با همکاری پارک ملی علوم، فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی برگزار شد.
به گزارش سیناپرس، روابطعمومی هنرمندان مشرقزمین اعلام کرد نشست نقد و بررسی کتابهای «رؤیاهای سنگی» و «یمن بیپایان»، دو اثر از اکرم آیلیسلی، نویسنده نامآشنای جمهوری آذربایجان، به همت انتشارات مؤسسه فرهنگی و هنری هنرمندان مشرقزمین و با همکاری پارک ملی علوم، فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی و کافهکتاب کاملیا، با حضور جمعی از علاقهمندان ادبیات، پژوهشگران و فعالان حوزه ترجمه عصر روز دوشنبه ۲۹ تیر برگزار شد.
در این نشست، مصطفی انصافی، نویسنده و مترجم ادبیات داستانی، اجرای برنامه را بر عهده داشت و آرمان امیری، نویسنده و منتقد ادبی، بهعنوان سخنران اصلی، با ارائه گفتاری با عنوان «ملیت، قومیت و هویت شهروندی» به بررسی نسبت ادبیات، تاریخ و هویت ملی پرداخت. همچنین نگار سنجریفر، مترجم کتاب رؤیاهای سنگی و محمدعلی خبیر، مترجم کتاب یمن بیپایان، درباره ویژگیهای ترجمه این آثار و جایگاه اکرم آیلیسلی در ادبیاتمعاصر منطقه سخن گفتند.
امیری در ابتدای سخنان خود تأکید کرد که مباحث مطرحشده بخشی از پروژه پژوهشی گستردهتری با عنوان «نظریه تجدد» است و هدف آن، واکاوی نسبت تاریخ ملی با گفتمانهای سیاسی و فکری معاصر است. وی با طرح چند پرسش محوری، مسیر بحث خود را ترسیم کرد و گفت: «چرا چپگرایان پسااستعماری از تاریخ کهن نفرت دارند؟»
این منتقد ادبی با اشاره به نمونههایی از پژوهشهای بینالمللی درباره جایگاه تاریخ و باستانشناسی در جوامع اروپایی، استدلال کرد که توجه به تاریخ کهن، پدیدهای ناسازگار با مدرنیته نیست و در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، شناخت گذشته تاریخی بخشی از هویت فرهنگی شهروندان محسوب میشود.
امیری در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر اینکه «روایت تاریخ، روایت هویت است» خاطرنشان کرد: «بحث من دفاع صرف از گذشته نیست؛ بلکه این است که یک ملت، صرفاً یک واحد جغرافیایی یا سیاسی نیست، بلکه یک پارادایم معنابخش است که بدون شناخت تاریخ بلندمدت آن، فهم بسیاری از تحولات فرهنگی، اجتماعی و حتی ادبی امروز ممکن نخواهد بود.»
در ادامه نشست، نگار سنجریفر، مترجم کتاب رؤیاهای سنگی، درباره تجربه ترجمه این اثر سخن گفت و اظهار داشت: «زبان و روایت اکرم آیلیسلی، در عین سادگی، لایههای عمیقی از تاریخ، حافظه جمعی و تجربه زیسته مردم قفقاز را در خود جایداده است و انتقال این ظرافتها به زبان فارسی، یکی از مهمترین چالشهای ترجمه بوده است.»
همچنین محمدعلی خبیر، مترجم کتاب یمن بیپایان، با اشاره به اهمیت معرفی ادبیاتمعاصر جمهوری آذربایجان به مخاطبان فارسیزبان، تأکید کرد: «آثار اکرم آیلیسلی صرفاً روایت یک جغرافیا نیستند؛ بلکه با طرح مسائل انسانی، اخلاقی و هویتی، مخاطب را به تأمل درباره مفاهیمی چون حقیقت، حافظه، وطن و مسئولیت اجتماعی دعوت میکنند.»
در پایان این نشست، حاضران ضمن طرح پرسشهایی درباره آثار آیلیسلی، به گفتوگو با سخنران و مترجمان پرداختند و ابعاد مختلف ادبی، تاریخی و فرهنگی این دو کتاب را مورد بحثوبررسی قرار دادند.
برگزاری این نشست، در ادامه سلسله برنامههای «مشرقخوانی»، فرصتی برای گفتوگوی میان ادبیات، تاریخ و اندیشه فراهم کرد؛ گفتوگویی که نشان داد آثار ادبی، فراتر از روایت داستان، میتوانند بستری برای بازاندیشی درباره هویت، حافظه تاریخی و نسبت انسان معاصر با گذشته خود باشند.
