۵ باور اشتباه درباره ویپ و پاد
با وجود تبلیغات گسترده درباره کمضرر بودن ویپ و پاد، شواهد علمی نشان میدهد این محصولات میتوانند با ایجاد اعتیاد شدید، آسیب به ریه، قرار دادن بدن در معرض مواد شیمیایی و فلزات سنگین و افزایش خطر بیماریهای تنفسی سلامت مصرفکنندگان و حتی اطرافیان آنها را تهدید کنند؛ واقعیتهایی که بسیاری از باورهای رایج درباره سیگارهای الکترونیکی را به چالش میکشد.
پشت پرده طعمهای فریبنده ویپ و پاد، واقعیتی هولناک نهفته است که سلامت شما را هدف قرار داده است. در حالی که خیابانهای شهرها روزبهروز بیشتر در هالهای از دودهای غلیظ با رایحههای توتفرنگی، وانیل و نعنا فرو میروند، زنگ خطر در مجامع پزشکی جهان با صدایی بلندتر از همیشه به صدا درآمده است. سیگارهای الکترونیکی که با نامهای تجاری ویپ و پاد شناخته میشوند، با نقاب جایگزین بیخطر سیگار وارد بازار شدند، اما تحقیقات جدید پرده از واقعیتی هولناک برمیدارد. آنچه مصرفکنندگان به عنوان بخار آب به ریههای خود فرو میبرند، در واقع یک ترکیب شیمیایی پیچیده است که پتانسیل تخریب بافتی آن در برخی موارد، کمتر از تنباکوی سنتی نیست.
جذابیت ظاهری این دستگاهها، تنوع طعمها و تبلیغات گمراهکننده باعث شده است تا نسل جدیدی از بیماریهای ریوی و قلبی در حال شکلگیری باشد. در ادامه، با استناد به آخرین یافتههای آزمایشگاهی و پاتولوژیک، به تشریح ۵ باور غلط و مرگبار درباره این دستگاهها میپردازیم:
باور غلط اول: این فقط بخار آب است!
واقعیت علمی: شما در حال استنشاق آئروسل شیمیایی و فلزات سنگین هستید.رایجترین و شاید خطرناکترین دروغ در صنعت ویپینگ، استفاده از واژه بخار است. بخار در علم فیزیک به حالت گازی آب اطلاق میشود، اما آنچه از دهانه ویپ یا پاد خارج میشود، از نظر علمی آئروسل نام دارد.
دکترهای متخصص ریه هشدار میدهند که این آئروسل حاوی ذرات معلق بسیار ریزی است که از گرم شدن مایع دستگاه (juice) حاصل میشود. حلالهای اصلی این مایع، یعنی پروپیلن گلیکول (PG) و گلیسیرین گیاهی (VG)، شاید در صنایع غذایی ایمن باشند، اما زمانی که روی کویل (المنت) دستگاه تا دماهای بالا گرم میشوند، دچار تغییر ماهیت شیمیایی شده و ترکیباتی مانند فرمالدئید (مادهای که برای مومیایی کردن اجساد استفاده میشود و سرطانزا است) آزاد میکنند.علاوه بر این، تحقیقات متالورژی نشان میدهد که فرسایش کویلهای گرمکننده باعث میشود ذرات میکروسکوپی فلزات سنگین نظیر نیکل، قلع و سرب مستقیماً وارد جریان خون و بافت نرم ریه شوند. بنابراین، تصور اینکه شما در حال استنشاق بخار آب بیضرر هستید، یک توهم خطرناک است.
باور غلط دوم: پادها اعتیاد ندارند یا اعتیادشان کم است
واقعیت علمی: پادها بمبهای نیکوتینی متراکم هستند.تفاوت فنی میان ویپهای معمولی و پادها نکتهای است که اغلب نادیده گرفته میشود و همین امر نقطه ضعف سلامت جوانان شده است. ویپها معمولاً از نیکوتین خالص استفاده میکنند که گلو را میزند و مصرفکننده نمیتواند دوز بالایی از آن را تحمل کند اما پاد سیستمها از ترکیبی به نام سالت نیکوتین بهره میبرند.
در فرآیند ساخت سالت نیکوتین، با افزودن اسید بنزوئیک، pH نیکوتین کاهش مییابد. این تغییر شیمیایی باعث میشود فرد بتواند دوزهای بسیار بالاتری از نیکوتین را بدون احساس سوزش در گلو استنشاق کند. یک مصرف کوتاه از پاد میتواند معادل یک تا دو پاکت سیگار نیکوتین داشته باشد.نکته ترسناکتر، سرعت جذب است. نیکوتین موجود در پادها به سرعت وارد جریان خون شده و از سد خونی-مغزی عبور میکند. این شوک ناگهانی به گیرندههای مغزی، پتانسیل اعتیادآوری را به شدت افزایش میدهد. متخصصان علوم اعصاب تأکید دارند که این دوز بالا در نوجوانان باعث اختلال در توسعه کورتکس پریفرونتال مغز شده و تمرکز، یادگیری و کنترل تکانه را مختل میکند.
باور غلط سوم: ویپ بهترین راه برای ترک سیگار است
واقعیت علمی: شما در حال تغییر نوع اعتیاد هستید، نه ترک آن.بسیاری از افراد با نیت خیر و برای رهایی از بوی بد و مضرات سیگار به سمت ویپ میروند. اما آمارهای سازمان غذا و داروی آمریکا نشان میدهد که تاکنون هیچ برند ویپی را به عنوان داروی ترک سیگار موفق و کارآمد نبوده است.
پدیده خطرناکی که در اینجا رخ میدهد، مصرف مضاعف نام دارد. تحقیقات بالینی نشان میدهد اکثر افرادی که برای ترک سیگار به ویپ روی میآورند، در نهایت هر دو را مصرف میکنند. آنها در مکانهایی که سیگار ممنوع است (مانند محیط کار یا خانه) ویپ میکشند و در سایر مواقع سیگار. این کار نه تنها خطر را کم نمیکند، بلکه بدن را در معرض دوزهای ترکیبی و خطرناکتری از مواد سمی قرار میدهد. اعتیاد رفتاری به دست به دهان بردن و چیزی کشیدن در این روش همچنان حفظ میشود و ترک واقعی را غیرممکن میسازد.
باور غلط چهارم: اگر جویس بدون نیکوتین بکشم، هیچ خطری ندارد
بسیاری تصور میکنند شیطان اصلی نیکوتین است و اگر مایعی با نیکوتین صفر انتخاب کنند، در حاشیه امن قرار دارند. این یکی از بزرگترین اشتباهات است. مواد شیمیایی که برای ایجاد طعمهای جذاب (نظیر طعم کره، وانیل، دارچین و میوهها) استفاده میشوند، هم هنگام استنشاق سمی هستند.
شناختهشدهترین مثال، مادهای به نام دیاستیل است. این ماده در صنایع غذایی برای ایجاد طعم کرهای به پففیل استفاده میشود و خوردن آن بیخطر است. اما استنشاق آن باعث بیماری وحشتناکی به نام برونشیولیت انسدادی یا اصطلاحاً ریه پاپکورنی میشود. در این بیماری، کیسههای هوایی کوچک ریه زخم شده و راه تنفسی مسدود میشود.این آسیب برخلاف بسیاری از بیماریهای دیگر، غیرقابل برگشت است و فرد تا آخر عمر با تنگی نفس دست و پنجه نرم خواهد کرد. حتی مایعات بدون نیکوتین نیز حاوی این طعمدهندههای شیمیایی و پایههای نفتی هستند که التهاب شدید ریوی را به دنبال دارند.
باور غلط پنجم: دود ویپ برای اطرافیان ضرر ندارد چون بوی بدی نمیده
واقعیت علمی: بوی خوش، سمی بودن دود دست دوم را پنهان میکند.چون دود ویپ بوی خاکستر و قطران نمیدهد و اغلب معطر است، بسیاری از مصرفکنندگان به خود اجازه میدهند در محیطهای بسته، کنار کودکان یا در خودرو ویپ بکشند. اما مطالعات کیفیت هوا نشان میدهد که بازدم مصرفکنندگان ویپ حاوی سطح بالایی از ترکیبات آلی فرار (VOCs)، نیکوتین و ذرات فوقریز (PM ۲.۵) است.این ذرات میتوانند در سطوح خانه بنشینند و یا مستقیماً توسط اطرافیان استنشاق شوند. زنان باردار و کودکان در برابر این دود دست دوم بسیار آسیبپذیر هستند. قرار گرفتن در معرض آئروسل ویپ میتواند باعث حملات آسم در کودکان و اختلالات رشدی در جنین شود. بوی خوش میوه، تنها یک پوشش فریبنده برای ترکیبی از مواد شیمیایی معلق در هواست.
سایه سیاه بیماری EVALI
به نقل از فارس، در پایان باید به پدیده پزشکی نوظهوری اشاره کرد که مختص مصرفکنندگان ویپ است: EVALI (آسیب ریوی مرتبط با استفاده از سیگار الکترونیک و ویپ). این بیماری که با علائمی شبیه ذاتالریه، تنگی نفس حاد، تب و کاهش وزن شروع میشود، مستقیماً ناشی از واکنش بافت ریه به مواد شیمیایی روغنی موجود در ویپهاست.
علم پزشکی امروز صراحتاً اعلام میکند: اگرچه ویپ قطران ندارد، اما کمخطرتر بودن به معنای بیخطر بودن نیست. پریدن از ساختمان ۱۰ طبقه (سیگار) شاید کشندهتر از پریدن از ساختمان ۵ طبقه (ویپ) باشد، اما هر دو منجر به آسیبهای شدید خواهند شد. سالمترین انتخاب برای ریههای انسان، تنفس هوای پاک است، نه هیچ نوع دودی، چه تلخ و چه معطر.
