هشدار پژوهشگران درباره استفاده زودهنگام از نمایشگرها؛
نوزادان ۲ ماهه هم پای موبایل و تبلت مینشینند
یک پژوهش علمی گسترده نشان میدهد: استفاده منظم از تلفن همراه، تبلت و سایر نمایشگرهای دیجیتال در دو سال نخست زندگی نهتنها سود قابلتوجهی برای رشد کودکان ندارد، بلکه با افزایش خطر اختلالات خواب، تأخیر در رشد زبان، مشکلات رفتاری و کاهش تعامل عاطفی با والدین همراه است. یافتهای نگرانکنندهتر اینکه برخی نوزادان از تنها دو ماهگی در معرض نمایشگرها قرار میگیرند.
به گزارش سیناپرس، نتایج یک مرور نظاممند بینالمللی که توسط پژوهشگران University of Leeds و Leeds Trinity University انجام شده، نشان میدهد استفاده از نمایشگرهای دیجیتال در دو سال نخست زندگی بیش از آنکه مزیتی برای رشد کودکان داشته باشد، میتواند سلامت جسمی، شناختی و عاطفی آنها را با خطر مواجه کند.
این پژوهش که در قالب پروژه بینرشتهای iADDICT انجام شده، با بررسی دهها مطالعه منتشرشده از کشورهای مختلف، از جمله آمریکا، بریتانیا، استرالیا، ایتالیا، چین، ژاپن، هند و برزیل، به ارزیابی اثرات نمایشگرها بر رشد کودکان زیر دو سال پرداخته است.
شروع استفاده از نمایشگرها از دو ماهگی
یکی از نگرانکنندهترین یافتههای این گزارش، پایین آمدن سن آشنایی کودکان با نمایشگرهای دیجیتال است.
بر اساس یکی از مطالعات بررسیشده، بیش از یک کودک از هر هشت نوزاد در سن دو تا سهماهگی بهطور منظم در معرض صفحهنمایش قرار دارد. این میزان تا پایان سال دوم زندگی به حدی افزایش مییابد که استفاده روزانه از نمایشگرها تقریباً به رفتاری رایج تبدیل میشود.
در پژوهشی دیگر نیز مشخص شد نوزادان ششماهه بهطور متوسط روزانه بیش از یک ساعت از نمایشگر استفاده میکنند و این زمان تا دو سالگی بیش از دو برابر میشود.
محققان تأکید میکنند: برخلاف تصور برخی خانوادهها، تاکنون شواهد علمی معتبری مبنی بر اینکه استفاده از تلفن همراه یا تبلت در سالهای نخست زندگی باعث بهبود یادگیری یا رشد ذهنی کودک شود، به دست نیامده است.
در مقابل، مطالعات متعدد ارتباط میان استفاده زودهنگام از نمایشگرها و پیامدهای زیر را گزارش کردهاند:
- اختلال در کیفیت و مدت خواب
- تأخیر در رشد زبان و گفتار
- افزایش مشکلات رفتاری و هیجانی
- کاهش تعامل کلامی و عاطفی میان کودک و والدین
- آسیب به رشد اجتماعی و شناختی
پژوهشگران البته تأکید میکنند این مطالعات بیشتر نشاندهنده ارتباط آماری هستند و هنوز نمیتوان با قطعیت گفت که نمایشگرها علت مستقیم این مشکلات هستند.
بررسیها نشان میدهد: رفتار والدین یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده میزان استفاده کودک از نمایشگرهاست.
هرچه والدین زمان بیشتری را صرف استفاده از تلفن همراه کنند، احتمال قرار گرفتن کودک در معرض صفحهنمایش نیز افزایش مییابد. حتی استفاده مداوم والدین از تلفن همراه در دوران بارداری یا پس از تولد نیز با افزایش زمان استفاده نوزاد از نمایشگرها ارتباط داشته است.
به گفته پژوهشگران، بسیاری از والدین به دلیل مشغلههای روزمره، خستگی یا نیاز به آرام کردن کودک، از تلفن همراه یا تبلت بهعنوان ابزاری برای سرگرم کردن او استفاده میکنند؛ راهکاری که ممکن است در بلندمدت پیامدهای نامطلوبی برای رشد کودک داشته باشد.
این یافتهها با توصیههای World Health Organization و American Academy of Pediatrics همسو است. این نهادها توصیه میکنند کودکان زیر دو سال نباید بهطور منظم در معرض نمایشگرهای دیجیتال قرار گیرند و تعامل مستقیم با والدین، بازی، کتابخوانی و گفتوگو بهترین محرک برای رشد مغزی و زبانی آنان است.
نتایج این مرور علمی گسترده بار دیگر زنگ خطر استفاده زودهنگام از نمایشگرهای دیجیتال را به صدا درآورده است. هرچند پژوهشگران تأکید میکنند برای اثبات رابطه علت و معلولی به مطالعات بیشتری نیاز است، اما شواهد موجود نشان میدهد در دو سال نخست زندگی، تعامل انسانی، بازی و ارتباط چهرهبهچهره همچنان مؤثرترین ابزار برای رشد سالم مغز و مهارتهای ارتباطی کودک هستند و استفاده از تلفن همراه و تبلت نمیتواند جایگزین این تجربههای حیاتی شود.
مترجم:مهگل غفاری
