با همکاری اسپانیا و اتحادیه اروپا؛
راه‌اندازی ابررایانه کوانتومی جدید ۱۰ میلیون یورویی در بارسلونا

اسپانیا و اتحادیه اروپا یک ابررایانه کوانتومی جدید به ارزش حدود ۹.۸ میلیون یورو را در مرکز ابررایانش بارسلونا (BSC-CNS) راه‌اندازی کردند؛ پروژه‌ای که با هدف تسریع تحقیقات علمی و توسعه هوش مصنوعی (AI) اجرا شده است.

به گزارش سیناپرس، این سامانه که توسط شرکت بارسلونایی «Qilimanjaro Quantum Tech» طراحی و ساخته شده، به سومین رایانه کوانتومی این مرکز تبدیل شده و قرار است در سیستم ابررایانه‌ای MareNostrum 5 ادغام شود. این سیستم توانایی ترکیب رایانش کلاسیک، هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی را دارد.

این ابررایانه جدید از نوع کوانتومی آنالوگ است، در حالی که دو نمونه قبلی نصب‌شده در این مرکز از نوع دیجیتال بوده‌است. در رایانش کلاسیک، اطلاعات به صورت بیت (۰ یا ۱) پردازش می‌شود، اما در رایانش کوانتومی از کیوبیت‌ها استفاده می‌شود که می‌توانند هم‌زمان چند حالت را نمایش دهند؛ موضوعی که امکان حل مسائل پیچیده‌تر را فراهم می‌کند.

پروژه «MareNostrum Ona» و کاربردهای تحقیقاتی

بخش کوانتومی ابررایانه MareNostrum 5 با نام MareNostrum Ona شناخته می‌شود. دو سیستم قبلی این پروژه که از فوریه ۲۰۲۵ فعال شده‌اند، تاکنون حدود ۴۲۰۰ ساعت محاسباتی را برای ۵۳ پروژه تحقیقاتی مختلف در سراسر اروپا پردازش کرده‌اند.

این پروژه بخشی از شبکه رایانش کوانتومی اتحادیه اروپا تحت برنامه EuroHPC JU است؛ طرحی که با هدف توسعه زیرساخت‌های مستقل ابررایانشی و کاهش وابستگی به فناوری‌های خارج از اروپا دنبال می‌شود.

در حال حاضر، شش رایانه کوانتومی تحت این برنامه در کشورهای مختلف اروپایی از جمله آلمان، لهستان و جمهوری چک در حال راه‌اندازی یا بهره‌برداری هستند و قرار است در آینده به یک شبکه یکپارچه برای تحقیقات علمی تبدیل شوند.

مسئولان منطقه کاتالونیا تأکید کرده‌اند که این پروژه در راستای «حاکمیت فناوری اروپا» اجرا شده و هدف آن کاهش وابستگی به شرکت‌های بزرگ فناوری خارج از اروپا و تقویت استقلال علمی و صنعتی اتحادیه اروپا است.

این پروژه به عنوان یکی از گام‌های مهم اروپا در مسیر توسعه فناوری‌های پیشرفته، به‌ویژه در حوزه رایانش کوانتومی، ارزیابی شده است.

مترجم:امیرحسین فتائی