اجرای طرح بازآفرینی بافت تاریخی پیرامون حرم شاهچراغ(ع)؛ از احیای بازار حاجی تا ساماندهی مدرسه حکیم
تولیت آستان مقدس حرم حضرت شاهچراغ(ع) از اجرای ۱۰ پروژه بزرگ عمرانی و مرمتی برای بازسازی ضلع شرقی حرم و ساماندهی چهارسوی بازار حاجی خبر داد.
حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم کلانتری امروز، ششم خردادماه در دیدار با مدیر کل و مسوولان اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس، ضمن تأکید بر ضرورت ارتباط مستمر و جدی میان آستان و ادارهکل میراثفرهنگی، همافزایی برای صیانت از بافت تاریخی و مذهبی پیرامون حرم را ضروری دانست.
وی با تشریح جزئیات پروژههای در دست اجرا در ضلع شرقی آستان، از آغاز عملیات گسترده برای نجاتبخشی بناهای واجد ارزش خبر داد و با اشاره به وضعیت نامناسب گذشته در پیرامون حرم مطهر حضرت سید میرمحمد(ع)، گفت: با اجرای این پروژهها، نه تنها این حرم مطهر به شکلی شایسته بازسازی میشود، بلکه «چهارسوی بازار حاجی» نیز از وضعیت مخروبه فعلی نجات یافته و ساماندهی میشود.
کلانتری ادامه داد: همچنین ورودی مسجد جامع عتیق به عنوان یکی از کهنترین مساجد جهان اسلام و ورودی مدرسه حکیم که از اهمیت تاریخی بالایی برخوردار است، در قالب این طرح به کلی ساماندهی و احیا میشود.
مرمت خانههای تاریخی و پیشرفت فیزیکی پروژهها
وی در ادامه سخنان خود، به موضوع احیای خانههای تاریخی بافت پیرامونی هم اشاره و تصریح کرد: علاوه بر خانه حسنی که توسط آستان بازسازی شده، دو خانه تاریخی دیگر نیز در مسیر احیا قرار دارند.
تولیت آستان مقدس افزود: مسجد طبالیون و فضاهای پیرامونی آن نیز بهسازی میشود تا مجموعهای از دستکم ۱۰ پروژه عمرانی و مرمتی به صورت همزمان و بدون وقفه پیش برود.
وی پیشبینی کرد که با پیگیریهای انجام شده، بخش اصلی این پروژهها از سمت چهارسوی بازار به سمت شرق، تا پایان سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری کامل برسد.
کلانتری با تجلیل از نگاه ویژه شهید آیتالله رئیسی به سومین حرم اهلبیت(ع)، یادآور شد که مبلغ اولیه این پروژهها از محل اعتبارات شرکت نفت تأمین شده است.
وی افزود: در حال حاضر ۲۰ درصد هزینهها از طریق کمکهای مردمی و خیرین تأمین میشود و پیگیریهای لازم برای اختصاص ۸۰ درصد باقیمانده از طریق صندوق حمایت اجتماعی و نهاد ریاستجمهوری در جریان است تا فازهای دوم و سوم این طرحها تا «کوچه اسکندری» بدون وقفه عملیاتی شود.
تولیت آستان مقدس شاهچراغ(ع) همچنین به پروژههای ضلع شمالی حرم، از جمله ساخت «دارالشفای جدید آستان» اشاره کرد که با هدف حذف نقاط مخروبه و تجمع ناهنجاریهای اجتماعی در حال اجراست.
کلانتری اضافه کرد: این پروژه تا بدنه خیابان احمدی امتداد یافته و با الحاق بیمارستان «نجابت» و تملک املاک مجاور، چهره این منطقه را دگرگون خواهد کرد. همچنین طرح «هشتبهشت» برای پیوند میان حرم و بافت تاریخی توسط مشاوران زبده طراحی و اجرا میشود.
جایگاه معنوی و ظرفیتهای اقتصادی زیارت
تولیت آستان مقدس شاهچراغ(ع) با اشاره به جایگاه شیراز به عنوان سومین حرم اهل بیت(ع)، بر ضرورت ارتقای خدمات به زائران تاکید کرد.
وی با اشاره به آمار شمارشگرهای آستان که نشاندهنده حضور بیش از یک میلیون زائر در بازه بیست روزه نوروز است، تأکید کرد که رونق حرم، مستقیماً بر اقتصاد بازار و کسبوکارهای شیراز تأثیرگذار است.
کلانتری در پایان با ابراز نگرانی از چالشهای بودجهای سالهای گذشته و بازگشت برخی اعتبارات مرمتی، خواستار دغدغهمندی بیشتر مسئولان برای جذب کامل بودجههای صیانت از میراث ماندگار این مرز و بوم شد.
تأکید بر توسعه گردشگری مذهبی و گشایش در اعتبارات طرحهای بازآفرینی بافت تاریخی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس نیز در این دیدار، با تشریح راهبردهای این ادارهکل در راستای صیانت از بافت تاریخی پیرامون حرم و ارتقای جایگاه گردشگری مذهبی، از پیشنهاد پیوند میان «دهه کرامت» و «دهه امامت» خبر داد تا این دو بازه زمانی در کنار هم، به یک رویداد بزرگ گردشگری مذهبی با محوریت حضرت شاهچراغ(ع) تبدیل شود.
وی همچنین از راهاندازی قطار گردشگری خبر داد که میتواند با محوریت اتصال به کانونهای مذهبی، تحولی در جذب زائر ایجاد کند، گفت: در همین راستا، انعقاد تفاهمنامه با آستان مقدس حضرت ثامنالحجج(ع) و حضور خادمان مشهد مقدس در شیراز، به عنوان راهکاری برای همافزایی و ساماندهی هرچه بهتر رویدادهای مذهبی در تراز ملی ارزیابی شد.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس با اشاره به چالشهای بودجهای ماههای اخیر، از بازگشت مجدد اعتباراتی خبر داد که به دلیل برخی فرآیندهای اداری موقتاً از دسترس خارج شده بود.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس همچنین با ابراز تأسف از وضعیت بحرانی «مدرسه حکیم» که پس از برداشتن سقف، به حال خود رها شده و در معرض تخریب بیشتر قرار گرفته است، تأکید کرد که مرمت این مدرسه تاریخی در اولویت نخست قرار دارد.
وی متعهد شد که عملیات بازسازی و صیانت از این بنای ارزشمند بدون فوت وقت و در همین هفته آغاز شود تا از نابودی بیشتر میراث علمی و معماری شیراز جلوگیری گردد.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس با اشاره به تجربه سال گذشته در توزیع اعتبارات از طریق بنیاد علوی و بنیاد برکت تحت عنوان تبصره ۱۸، خبر داد که خوشبختانه امسال عدد بسیار قابلتوجهی مستقیماً به خود ادارهکل میراثفرهنگی تخصیص یافته است.
وی اعلام آمادگی کرد که علاوه بر ظرفیتهای دو بنیاد مذکور، این ادارهکل آمادگی دارد تا افراد و پروژههای معرفی شده از سوی آستان مقدس را برای دریافت این تسهیلات بانکی در اولویت قرار دهد تا روند احیا و رونق اقتصادی بافت تاریخی شتاب بیشتری بگیرد.
نوسازی تاسیسات موزه و احیای خانههای تاریخی با نظارت میراث
معاون امور عمرانی آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) نیز در این نشست تأکید کرد که تلفیق نگاههای فرهنگی و مذهبی با حوزه میراث و گردشگری، میتواند حول محور سومین حرم اهلبیت(ع)، ظرفیتهای بینظیری را فعال کند.
علیرضا صحرائیان با استناد به بیانات رهبر شهید عزیزمان که شیراز را شهر «دین، حماسه و هنر» معرفی کردند، خاطرنشان کرد که تمامی پروژههای اجرایی باید در راستای تجلی این سه عنصر در بافت تاریخی شیراز باشد.
معاون عمرانی حرم از آمادگی کامل برای تسریع در روند مناقصات پروژههای مشترک خبر داد.
وی اعلام کرد که با همکاری دانشکده معماری دانشگاه شیراز، طرح نوسازی سیستمهای سرمایشی و گرمایشی موزه تدوین شده و به محض نهایی شدن فرآیند اداری، عملیاتی خواهد شد. همچنین در خصوص خانههای تاریخی، تأکید گردید که الگوی موفق «خانه حسنی اردکانی» در سایر خانههای واجد ارزش نیز تکرار شود؛ به گونهای که تمامی مراحل بازسازی و مرمت زیر نظر مستقیم کارشناسان میراثفرهنگی انجام گیرد تا اصالت بناها حفظ شود.
بررسی ظرفیتهای گردشگری بینالملل سومین حرم اهلبیت و تسهیلگری برای خادمان مسلط به زبانهای خارجی
مدیر بینالملل آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) نیز در این جلسه با ارائه گزارشی از وضعیت حضور گردشگران خارجی، اعلام کرد: در سال ۱۴۰۳، حرم مطهر میزبان بیش از ۱۲ هزار گردشگر خارجی بوده است؛ اما در سال ۱۴۰۴ به دلیل بروز چالشهایی نظیر جنگ ۱۲ روزه در خردادماه، حوادث دیماه و جنگ در ماه مبارک رمضان، این آمار به حدود ۴ هزار نفر از بیش از ۸۰ ملیت جهان تغییر یافت.
محسن محبی پور تأکید کرد که علیرغم این فراز و نشیبها، آستان مقدس همچنان یکی از مقاصد اصلی و مورد اقبال گردشگران بینالمللی در سفر به ایران است.
تقویت پیوندهای علمی و بینالمللی با دانشگاهها و مراکز حوزوی
وی، به تعاملات سازنده آستان با مراکز علمی بینالمللی اشاره کرد و برگزاری همایشهای مشترک با دانشمندان بینالمللی دانشگاههای استان و همکاری با «جامعه المصطفی» در قم و شیراز را از جمله اقداماتی دانست که به تولید آثار ارزشمندی همچون سرودهای مذهبی بینالمللی با رویکرد میراثی و گردشگری منجر شده است.
مدیر بینالملل حرم همچنین بر ضرورت تداوم جلسات تخصصی با راهنمایان گردشگری که در حرم حضور یافتهاند، تأکید کرد و خواستار آن شد که با همکاری مؤسسات گردشگری، حرم مطهر به طور رسمی در بستههای اصلی بازدید گردشگران خارجی گنجانده شود.
به گزارش سینا پرس و به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی فارس، وی همچنین خواستار سازوکاری ویژه و تسهیلشده برای صدور مجوزهای رسمی یا کارتهای راهنمای گردشگری برای این خادمان مسلط به زبانهای خارجی شد تا بتوانند با صلاحیت رسمی، تمدن و هویت شیراز و آستان مقدس را به جهانیان معرفی کنند.
