علم و فرهنگ، پلی میان دانشگاه، صنعت و آینده شغلی:
طراحی «کارنمای مهارتی» و راهاندازی «باشگاه ارزشآفرینان»
دانشگاه علم و فرهنگ با طراحی «کارنمای مهارتی» و راهاندازی «باشگاه ارزشآفرینان»، گام تازهای در مسیر تبدیلشدن به دانشگاهی کارآفرین و مهارتمحور برداشته است؛ مدلی نوآورانه که با اتصال مستقیم دانشجویان به صنعت، کارآفرینان و بازار کار، تلاش میکند نسل جدیدی از فارغالتحصیلان آماده ورود به دنیای حرفهای، کارآفرینی و اقتصاد دانشبنیان را تربیت کند.
به گزارش سیناپرس، دانشگاه علم و فرهنگ با طراحی «کارنمای مهارتی» و راهاندازی «باشگاه ارزشآفرینان»، گام تازهای در مسیر تبدیلشدن به دانشگاهی کارآفرین و مهارتمحور برداشته است؛ مدلی نوآورانه که با اتصال مستقیم دانشجویان به صنعت، کارآفرینان و بازار کار، تلاش میکند نسل جدیدی از فارغالتحصیلان آماده ورود به دنیای حرفهای، کارآفرینی و اقتصاد دانشبنیان را تربیت کند.
روابط عمومی دانشگاه علم و فرهنگ اعلام کرد دکتر سهیل دادخواه رئیس بنیاد توسعه کسبوکار دانشگاه علم و فرهنگ در این خصوص توضیحاتی ارائه داد.
ایده شکلگیری باشگاه ارزشآفرینان از کجا آغاز شد و روند شکلگیری آن به چه صورت بود؟
در واقع ریشه این موضوع به حدود یک سال قبل بازمیگردد؛ زمانی که ریاست محترم دانشگاه ایده و تأکیدی را مطرح کردند مبنی بر اینکه دانشگاه، بهعنوان یک دانشگاه کارآفرین، برای نخستینبار در کشور در کنار کارنامهها و گواهینامههای آموزشی و تحصیلی، یک «کارنمای مهارتی» نیز به دانشجویان ارائه دهد.ما برای تحقق این ایده بررسیهای متعددی انجام دادیم تا به یک مدل اجرایی مناسب برسیم. در ادامه متوجه شدیم که برای پیشبرد این موضوع به یک بازوی ارتباطی مؤثر نیاز داریم و از همینجا ایده «باشگاه ارزشآفرینان» شکل گرفت. درواقع هدف این بود که بتوانیم ارتباطی قوی و مؤثر میان دانشگاه، صنعت، کارآفرینان و صاحبان کسبوکار ایجاد کنیم.
این باشگاه قرار است هم به اعتبار گواهینامههایی که صادر میکنیم کمک کند و هم این امکان را فراهم آورد که ساختار گواهینامهها نه صرفاً براساس نگاه آکادمیک بلکه متناسب با نیاز واقعی بازار کار طراحی شود. به همین دلیل از فعالان صنعت و بازار دعوت کردیم تا در این فرآیند حضور داشته باشند، نیازهای خود را مطرح کنند و ما بتوانیم آن نیازسنجی را در طراحی کارنامه مهارتی لحاظ کنیم.
در نهایت، اعتبار واقعی این گواهینامهها را بازار کار تعیین میکند. اگر دانشجوی ما فردا وارد بازار کار شود و گواهینامه خود را ارائه دهد، زمانی ارزشمند خواهد بود که صاحبان کسبوکار و کارآفرینان آن را بپذیرند. در غیر این صورت، صدور چنین گواهینامهای عملاً ارزش چندانی نخواهد داشت.
کارنمای مهارتی چه شاخصها و ویژگیهایی دارد و چه مزیتی برای دانشجویان ایجاد میکند؟
کارنمای مهارتی ما حدود هشت مهارت نرم را که براساس استانداردهای جهانی تعریف شدهاند، پوشش میدهد. البته این مدل متناسب با شرایط کشور بومیسازی شده و بر پایه تحقیقات مختلف، نسخه متناسب با فضای داخلی طراحی شده است.
ما این مهارتها را در طول یک بازه چهارساله در دانشجویان ارزیابی میکنیم و در نهایت، گواهینامهای متناسب با امتیاز و سطح مهارتی هر دانشجو صادر میشود. این گواهینامه نشان میدهد که فرد تا چه میزان برای ورود به بازار کار آمادگی دارد، نقاط قوت و ضعف او چیست و در هر مهارت در چه سطحی قرار دارد.
در واقع کارفرما یا مجموعهای که قصد جذب نیرو دارد، بدون صرف زمان و هزینه زیاد برای مصاحبهها و ارزیابیهای طولانی، میتواند ظرف چند دقیقه متوجه شود که آن فرد از نظر ویژگیها و مهارتهای مختلف در چه سطحی قرار دارد و آیا برای آن موقعیت شغلی مناسب هست یا خیر.
بهنوعی میتوان گفت بنیاد توسعه کسبوکار تلاش کرده دانشگاه، دانشجو، صنعت و بازار کار را به یکدیگر نزدیک کند. ما برای هر دو سمت برنامهریزی کردهایم و صنعت نیز پذیرفته که مهارتهای موردنیاز خود را در قالب این طرح به دانشگاه منتقل کند تا در دانشجویان تقویت شود.
آیا برای تقویت این مهارتها نیز برنامه مشخصی در نظر گرفته شده است؟
بله، قطعاً. فاز اولیه کار ما بر خوداظهاری و ارزیابی وضعیت دانشجویان متمرکز است، اما برای دانشجویانی که علاقهمند باشند، یک برنامه چهارساله براساس نه صرفاً آموزش تئوری بلکه مهارتمحور و تجربهمحور طراحی شده است.
مدلی که ما طراحی کردهایم سه ویژگی اصلی دارد. نخست اینکه متمرکز نیست؛ یعنی دانشجو برای کسب تجربه و امتیاز صرفاً محدود به یک مکان خاص نخواهد بود و از مسیرهای مختلف میتواند امتیاز و تأیید صلاحیت دریافت کند.
ویژگی دوم این است که مدل ما «دستاوردمحور» است، نه «آموزشمحور». برای ما صرف حضور دانشجو در یک دوره آموزشی ملاک نیست. بهعنوان مثال، اینکه فرد در کلاس زبان یا فتوشاپ شرکت کرده باشد، بهتنهایی اهمیت ندارد؛ بلکه مهم این است که واقعاً آن مهارت را کسب کرده باشد. ما خود مهارت را ارزیابی میکنیم.
ممکن است فردی یک مهارت را بهصورت تجربی یاد گرفته باشد یا از مسیرهای غیررسمی به آن دست پیدا کرده باشد؛ در هر صورت اگر در ارزیابیها موفق شود، آن مهارت برای او ثبت خواهد شد.
البته بسیاری از مهارتها نیازمند حضور دانشجو در فرایندهای واقعی هستند. به همین دلیل ظرفیتهایی مانند شرکتهای دانشبنیان، معاونت فرهنگی، معاونت پژوهشی، پژوهشگاههای جهاد دانشگاهی و سایر بخشها در این طرح دیده شدهاند تا دانشجویان علاقهمند بتوانند از این مسیرها تجربه عملی کسب کنند.
تمام این تجربیات و تأییدیهها برای ما معتبر هستند و حتی برخی مراجع معتبر بیرونی و آموزشی کشور نیز در فهرست مراکز مورد تأیید قرار دارند. البته شورایی تخصصی تعیین میکند که کدام مدارک و مراجع قابلیت پذیرش داشته باشند.
آیا این کارنمای مهارتی مورد تأیید وزارت علوم نیز قرار دارد؟
تا جایی که اطلاع دارم، برخی دانشگاهها فرمهایی در این زمینه ارائه دادهاند، اما هنوز بهصورت جدی وارد حوزه مهارتی نشدهاند. وزارت علوم پیشتر کارنامه فرهنگی را مطرح کرده بود.
ما نیز مکاتباتی با وزارت علوم داشتهایم و استقبال میکنیم که این مدل را تشریح کرده و در اختیار سایر دانشگاهها قرار دهیم. همچنین امیدواریم با همکاری معاونت علمی و سایر نهادهای مرتبط، حمایتهایی صورت گیرد تا بتوانیم این مدل را بهصورت پایلوت در بخشهای مختلف اجرا کنیم و در اختیار دیگر مجموعهها نیز قرار دهیم.
این مدل تا چه اندازه میتواند دانشجویان را به سمت کارآفرینی، فریلنسری یا راهاندازی استارتاپ هدایت کند؟
این طرح و کارنمای مهارتی، مسیرهای متنوعی را برای ورود دانشجویان به بازار کار فراهم میکند. زمانی که دانشجویان وارد این فرآیند میشوند و آزمونها و ارزیابیهای مختلف را پشت سر میگذارند، با کمک اساتید و منتورهایی که در طرح حضور دارند، براساس علایق، ویژگیها و تواناییهایشان به مسیرهای مناسب هدایت میشوند.
یکی از این مسیرها، مسیر استخدامی است؛ یعنی دانشجو به سطحی از آمادگی برسد که اصطلاحاً «Job Ready» باشد و بتواند وارد بازار کار شود.
مسیر دوم، فریلنسری یا خوداشتغالی است؛ بهگونهای که دانشجو بتواند با ریسک کمتر و بهصورت مستقل فعالیت حرفهای خود را آغاز کند.
مسیر سوم نیز کارآفرینی و راهاندازی استارتاپ است. در این بخش تلاش میکنیم دانشجو از ظرفیت پارک علم و فناوری استفاده کند، ایده کسبوکار خود را شکل دهد، شرکت ثبت کند و در نهایت به یک کارآفرین تبدیل شود.
بنابراین، کارنمای مهارتی میتواند سه مسیر اصلی برای ورود دانشجو به بازار کار فراهم کند: استخدام، فریلنسری و کارآفرینی.
درنهایت باید گفت؛ در حال حاضر مهمترین کمکی که به آن نیاز داریم، همراهی بیشتر بازار کار و صاحبان کسبوکار است تا اعتبار این گواهینامهها در فضای حرفهای کشور افزایش پیدا کند و مورد پذیرش مجموعههای مختلف قرار گیرد.
همچنین اگر نهادهای دولتی و رسمی، از جمله وزارت علوم، معاونت علمی و حتی وزارت کار، از این طرح حمایت کنند، ما آمادگی داریم این مدلی را که سالها برای آن زمان صرف شده و طراحی دقیقی روی آن انجام گرفته، در اختیار سایر مجموعهها قرار دهیم.
از سوی دیگر امیدواریم دانشجویان نیز با انگیزه و اشتیاق در این طرح مشارکت کنند و اعضای هیئت علمی و مجموعه جهاد دانشگاهی نیز در انتقال درست این ظرفیتها به دانشجویان همراه باشند. نکته مهم این است که این طرح اجباری نیست و دانشجویان با علاقه و انگیزه وارد آن میشوند.
امیدواریم بتوانیم ایدهای را که حدود یک سال پیش مطرح شد، هرچه زودتر به مرحله اجرا و بهرهبرداری کامل برسانیم.
