سالروز تولد لارنس کلاین

کلاین در سال ۱۹۸۰ به دلیل اهتمامی که در پیشبرد اقتصادسنجی کاربردی به خرج داده بود، برنده جایزه نوبل در اقتصاد شد. وی لیسانس خود را در سال 1942در رشته کامپیوتر از دانشگاه کالیفرنیا و دکترای خود رادر رشته اقتصاد در سال ۱۹۴۴ از انستیتوی فنی ماساچوست اخذ کرد. وی در این دانشگاه دانشجوی پل ساموئلسون بود. کلاین مدت کوتاهی در طول سال ۱۹۴۰ به حزب کمونیست پیوست. او سپس تدریس در دانشگاه پنسیلوانیا را آغاز کرد. در سال ۱۹۴۷ نخستین کتاب خود را تحت عنوان انقلاب کینزی منتشر کرد که در آن به بررسی سیر تحول افکار کینز از زمان انتشار کتاب «رساله‌ای درباره پول» تا کتاب «نظریه عمومی» پرداخته است.

کتاب بعدی کلاین کار عمده‌ای بود در مدل‌سازی در سطح کلان که تحت عنوان «نوسانات اقتصادی» در ایالات‌متحده در سال ۱۹۵۰ منتشر شد. کلاین از ابتدا برای اصلاح آموزش اقتصادسنجی تلاش می‌کرد و کتاب درسی او تحت عنوان اقتصادسنجی که در سال ۱۹۵۳ و نیز کتاب مقدمه‌ای بر اقتصادسنجی که در سال ۱۹۶۲ منتشر شد، کماکان اعتبار خود را حفظ کرده‌اند.

نام لارنس کلاین با «مدل اقتصادسنجی بروکینگز» گره خورده که عظیم‌ترین مدلی است که تاکنون برای یک اقتصاد تنظیم شده است. او در سال ۱۹۶۰ رئیس انجمن اقتصادسنجی آمریکا و در سال ۱۹۷۷ رئیس انجمن اقتصاددانان آمریکا شد.

انقلاب کینزی

از زمانی که آدام اسمیت اقتصاددان اسکاتلندی الاصل انگلیسی در سال ۱۷۷۶ میلادی کتاب ثروت ملل را به رشته تحریر درآورد حدود دو قرن می‌گذرد. در این دوران تغییراتی که در علوم اقتصادی پدید آمده از دگرگونی‌های عمیقی حکایت می‌کند. این تغییرات در قرن نوزدهم و ربع اول قرن بیستم به صورت تحولاتی آهسته ولی در ربع دوم قرن بیستم به صورت انقلابی عظیم ظاهر شد. آنچه به ایجاد این دگرگونیها کمک اساسی نمود انتشار کتاب نظریه ی عمومی اشتغال، بهره و پول در سال ۱۹۳۶ میلادی توسط متفکر بزرگ و اقتصاددان سترگ جهان جان مینارد کینز  بوده است. کینز زمانی در صحنه ی اقتصادی جهان ظهور کرد که نظام سرمایه داری در برخورد با یک دوران بحران، نومیدی و نگرانی رو به نابودی می رفت. این دوران با بحران اقتصادی سال ۱۹۳۰ میلادی شروع و تا پس از جنگ جهانی دوم پایان یافت.

« انقلاب کینزی » ( Keynesian Revolution) از چهار نظر قابل بررسی است. اول عقاید کینز واکنشی است در برابر عقاید نئوکلاسیک، ابتدا کینز به ایمان قطعی اقتصاددانان نئوکلاسیک مبنی بر اینکه تعادل اقتصادی در تمام بازارها به وسیله مکانیسم خودکار رقابت کامل به دست می آید، حمله کرده و فروش نئوکلاسیکها را منسوخ می‌داند. دوم کینز نظریه جدیدی برای هر بازار براساس فروض جدید ارائه می دهد. سوم با وجود نظریات نئوکلاسیک‌ها و به ویژه مارشال که بیشتر جنبه خرد – اقتصادی دارد، کینز تحلیل خود را براساس «متغیرهای کلی» که جنبه کلان – اقتصادی دارد ارائه می دهد. بالاخره از نقطه نظر چهارم «انقلاب کینزی» علاوه بر این‌که طبق نظر دوم به عنوان زمینه‌های جدید در «اقتصاد اثباتی» محسوب می شود برای اولین بار با چارچوب عملی سیاست اقتصادی را در زمینه «اقتصاد دستوری» تشریح می کند.

مدال جان بیتز کلارک بر سینه کلاین

 لارنس کلایک در سال ۱۹۵۹ و در ۳۹ سالگی هم برنده مدال جان بیتز کلارک  شد این جایزه معتبر از سوی انجمن اقتصادی آمریکا به اقتصاددانان آمریکایی زیر چهل سال سن که طی داوری مشخص شود مشارکت شایان توجهی به اندیشه و دانش اقتصادی داشته‌اند اعطا می‌شود. این جایزه به طور گسترده یکی از معتبرترین جوایز این زمینه و شاید تنها از جایزه نوبل در علوم اقتصادی پایین‌تر باشد.گرچه مدال کلارک جایزه‌ای برای اقتصاددانان آمریکایی توصیف شده اما همین که نامزدها در هنگام اعطای جایزه در آمریکا کار کنند کافی است و شهروندی آمریکا برای لحاظ شدن لازم نیست. دارون عاجم‌اوغلو، امانوئل سائز و استر دوفلو به ترتیب متولد ترکیه، اسپانیا و فرانسه‌اند که این جایزه را برده‌اند.

اعظم حسن‌تقی