تثبیت رتبه پانزدهم ایران در تولید علم جهان

دکتر جعفر مهراد در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این که در چند سال اخیر مفهوم تولید علم در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور به یک گفتمان رایج تبدیل شده است، افزود: در راستای تولید علم مفاهیم دیگری مانند نهضت تولید علم و جنبش نرم‌افزاری نیز مورد توجه جدی مسؤولان آموزش عالی کشور قرار گرفته است.

وی ادامه داد: بر این اساس و با تاکید اسناد بالا دستی بر توسعه علم و فناوری، تولید علم یکی از مقوله‌های مهمی است که در ارزیابی علم و فناوری از آن استفاده می‌شود، ضمن آن که در رتبه‌های دانشگاهی نیز تعدادی شاخص وجود دارد که عملکرد دانشگاه‌ها را طبق برخی از مولفه‌های تولید علم اندازه گیری می‌کند.

مهراد با اشاره به توسعه دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و دوره‌های تحصیلات تکمیلی در کشور، خاطر نشان کرد: تولید در دانشگاه‌ها با مدیریت علمی استادان و توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی صورت می‌گیرد.

رییس بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به پایان سال ۲۰۱۵ افزود: عملکرد کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران قابل بررسی و مقایسه با سایر کشورهای جهان امکان‌پذیر است.

وی ادامه داد: بالغ بر ۱۴۰ کشور در تولید علم جهان مشارکت دارند که تعدادی از این کشورها طبق سیاست‌ها و برنامه‌های مدون بر میزان رشد تولیدات علمی خود افزوده و در جابجایی نقشه جغرافیایی تولید علم موثر بوده‌اند.

مهراد با اشاره به نتایج حاصل از داده‌های پایگاه اسکوپوس یادآور شد: اطلاعات حاصل از پایگاه اسکوپوس استخراج شده که در این داده‌ها آمار تولیدات علمی ۲۰ کشور برتر که نسبت به سایر کشورهای جهان از رشد بیشتری برخوردار بودند، ارائه شده است.به گفته وی کل مدارک علمی این کشورها که تا کنون در اسکوپوس ثبت و نمایه شده به شرح ذیل است:‌

عضو هیات علمی دانشگاه شیراز اضافه کرد: چنانچه آمار تولید علم را بر اساس سالهای معین رده‌بندی کنیم نتایج حاصله متفاوت خواهد بود.

وی اضافه کرد: انتشارات علمی ۲۰ کشور برتر برای سال ۲۰۱۶ میلادی به شرح ذیل است:

چین ۱۱۴۱۹ مدرک

آمریکا ۹۲۱۵ مدرک

انگلستان ۳۰۳۴ مدرک

آلمان ۲۸۸۴ مدرک

هند ۲۸۰۳ مدرک

ایتالیا ۲۲۷۱ مدرک

فرانسه ۲۲۶۲ مدرک

اسپانیا ۲۱۵۸ مدرک

ژاپن ۱۹۰۵ مدرک

استرالیا ۱۸۶۶ مدرک

کانادا ۱۷۴۷ مدرک

کره جنوبی ۱۷۴۲ مدرک

ایران ۱۴۴۲ مدرک

برزیل ۱۴۳۲ مدرک

لهستان ۱۰۵۲ مدرک

هلند ۹۸۵ مدرک

ترکیه ۸۴۶ مدرک

تایوان ۸۱۷ مدرک

سوئد ۷۲۹ مدرک

سوییس ۶۶۸ مدرک

رییس بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز با تاکید بر این که در سال ۲۰۱۵ میلادی تقریبا بیشترین تولیدات علمی کشور ثبت و نمایه‌سازی شده است، گفت: اما آماری که ارائه می‌شود در ماه‌های آینده تغییر یافته و میزان تولیدات علمی کشورها تا تکمیل اطلاعات، در جایگاه طبیعی خود قرار خواهند گرفت.

مهراد یادآور شد در سال ۲۰۱۵ میلادی رتبه‌های یازدهم تا بیستم تولید علم در اختیار کشورهای ذیل بوده است:

اسپانیا با تولید ۶۹۷۲۲ مدرک

کره جنوبی ۶۵۱۰۸ مدرک

برزیل ۵۲۱۱۱ مدرک

هند ۴۵۶۲۱ مدرک

ایران ۳۶۰۳۸ مدرک

سوییس ۳۴۶۱۸ مدرک

ترکیه ۳۴۲۶۸ مدرک

لهستان ۳۱۳۹۸ مدرک

سوئد ۳۱۱۵۶ مدرک

تایوان ۲۹۵۲۶ مدرک

وی با تاکید بر این که آمار تولید علم سال ۲۰۱۴ تکمیل شده است، خاطرنشان کرد: البته ممکن است در ماه‌های آینده تنها تغییرات بسیار جزیی در میزان تولیدات علمی کشورها مشاهده شود.

وی یادآور شد: در این بازه زمانی رتبه‌های یازدهم تا پانزدهم به کشورهای استرالیا با ۸۴ هزار و ۴۷۳ مدرک، کره جنوبی با ۷۶ هزار و ۷۲۲ مدرک، برزیل با ۶۳ هزار و ۹۹۲ مدرک، هلند با ۵۴ هزار و ۱۱۲ مدرک و ایران با ۴۳ هزار و ۸۰ مدرک تعلق دارد.

وی اضافه کرد: کشورهای سوییس با تولید ۴۱ هزار و ۱۴۶ مدرک، تایوان با ۴۰ هزار و ۷۲۲ مدرک، ترکیه با ۳۹ هزار و ۴۳۹ مدرک، لهستان با ۳۸ هزار و ۹۰۰ مدرک و سوئد با ۳۶ هزار و ۴۳۷ مدرک در مرتبه‌های شانزدهم تا بیستم تولید علم جهان قرار دارند.

مهراد اظهار داشت: به این ترتیب ایران در سال ۲۰۱۴ میلادی در رتبه ۱۵ تولید علم در سال ۲۰۱۵ در رتبه ۱۵ تولید علم جهان و در سال ۲۰۱۶ با انتشاراتی که برای این سال به ثبت رسیده است در رتبه ۱۳ تولید علم جهان قرار دارد. به گفته وی رتبه‌های ترکیه نیز در سالهای ۲۰۱۴ – ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ به ترتیب ۱۸، ۱۷ و ۱۶ است.