۳۷ هزار مقاله علمی ایرانی حاصل مشارکت بینالمللی است
الهام اعرابی، دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت اطلاعات دانشگاه شهید بهشتی در پژوهشی که یافته های آن روز پنج شنبه در هشتمین کنگره پیشگامان پیشرفت ارائه شد، شبکه های هم تالیفی بینالمللی پژوهشگران ایرانی را در همه حوزه های موضوعی در یک بازه زمانی بلندمدت ۱۱۳ ساله (۱۹۰۰ تا ۲۰۱۳) مورد بررسی قرار داده است. بدین منظور کل مقالات نمایه شده توسط پژوهشگران ایرانی در پایگاه web of science بررسی شده تا تصویر دقیقی از وضعیت مشارکت علمی بینالمللی ایران با سایر کشورها و سهم ایرانیان در تولید علم جهانی ترسیم شود.
به گفته اعرابی، اهمیت این تحقیق در عدم محدودیت زمانی، موضوعی و موسسهیی بررسی تولیدات علمی ایرانی و ترسیم شبکه های مشارکت بینالمللی محققان ایرانی در بازه های زمانی مختلف و بررسی ویژگیها و تحولات این شبکه ها با استفاده از شاخصهای مختلف تحلیل شبکه های اجتماعی است که برای نخستین بار صوت گرفته است.
این پژوهش کاربردی با رویکرد علم سنجی با استفاده از نرم افزار UCINet و شاخصهای کلان تحلیل شبکه های اجتماعی صورت گرفته است.
اعرابی با بیان این که متاسفانه طی سالهای ۱۹۰۰ تا ۱۹۶۹ هیچ تولید علمی ایرانی در پایگاه های استنادی بینالمللی نمایه نشده است، اظهار داشت: بدین ترتیب بازه زمانی تایید شده برای پژوهش به ۱۹۶۹ تا ۲۰۱۳ محدود شده است.
وی منظور از مقالات ایرانی حاصل از مشارکت بینالمللی را همکاری حداقل یک نویسنده دارای وابستگی سازمانی به موسسات ایرانی با حداقل یک نویسنده دارای وابستگی سازمانی به موسسات خارجی در تالیف مقاله عنوان کرد و گفت: اگر نحوه تکامل شبکه مشارکت بینالمللی را طی دوره ۴۵ ساله مورد بررسی در ۹ بازه زمانی پنج ساله بررسی کنیم در بازه پنج ساله اول (۱۹۶۹ تا ۱۹۷۳) از ۱۸ گره و ۹۱ پیوند تشکیل شده که شبکه مشارکت بینالمللی در دوره پنج ساله اخر (۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳) به ۱۵۶ گره با ۲۲۲ هزار و ۲۶۸ پیوند تشکیل شده است.
اعرابی تصریح کرد: در بازه زمانی سوم (سالهای ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۳)از مجموع هزار و ۳۴۳ مقاله، ۴۳۱ مقاله به صورت مشارکتی با همکاری ۴۶ کشور و تعداد کل هم تالیفی ها بالغ بر ۵۴۳ بوده است. در بازه زمانی چهارم(۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸) هم از مجموع ۷۵۵ مقاله، ۲۱۸ مقاله مشارکتی با ۳۳ کشور همکار و تعداد کل هم تالیفی ها بالغ بر ۲۵۱ مقاله بوده است. تعداد کشورهای همکار در بازه زمانی پنجم، ششم و هفتم به ترتیب، ۴۵، ۷۶ و ۹۳ کشور بوده که در بازه زمانی هشتم به ۱۳۰ و در بازه زمانی آخر به ۱۵۶ کشور رسیده است.
به گزارش ایسنا، پژوهشگر با استناد به یافته های این بررسی با تاکید بر این که آشنایی هر چه بیشتر با جایگاه سایر کشورهای جهان و استفاده از آن برای برنامه ریزی جهت مشارکتهای بینالمللی علمی در پژوهشهای آتی در ارتقای جایگاه علمی کشور موثر است، اظهار داشت: مشارکت علمی با پژوهشگران کشورهای پراستناد می تواند به افزایش استنادهای دریافتی پژوهشگران ایرانی در آینده کمک کند. هم چنین هم تالیفی با پژوهشگران کشورهایی که در شبکه اجتماعی مشارکت علمی کشورها از جایگاهی مرکزی برخوردارند می تواند به افزایش مرکزیت ایران در شبکه منجر شود.
