تجارب موفق اقتصاد دانش محور در سیلیکون والی
یکی از راهبردهایی که تجربه موفقی را برای بسیاری از کشورهای توسعه یافته مبتنی بر اقتصاد دانش محور به همراه داشته، تشکیل و گسترش مناطق ویژه یا کریدور های علم و فناوری است. محوریت کار در این کریدورها مبتنی بر اصل کارایی جمعی و شکل گیری پیوندهای پیشین و پسین بین بنگاه های درون کریدور است.
کریدورهای علم و فناوری از مسیرهایی چون حل مشکل بنگاه های کوچک و متوسط، بهبود رقابت پذیری ، افزایش نوآوری و ارتقاء فناوری، بهبود کارآفرینی، افزایش سرمایه گذاری مخاطره پذیر و صرفه جویی های ناشی از کریدور بر رشد منطقه ای اثرگذار است.
این مناطق از مسیرهای متعددی تاثیر مثبت بر رشد منطقه ای دارند که هدف از پژوهش انجام شده توسط محققان ایرانی، تعیین آنها بوده است. هم چنین در این مقاله اثرات سیلیکون ولی به عنوان اولین و بزرگ ترین کریدور علم و فناوری دنیا بر شاخص های رشد منطقه ای بررسی شده است.
نتایج تئوریک مقاله نشان می دهد کریدورهای علم و فناوری از مسیرهایی چون حل مشکل بنگاه های کوچک و متوسط (با استفاده از ساختار خوشه ای و شبکه ای در سازماندهی صنایع کوچک و متوسط)، بهبود رقابت پذیری (از طریق افزایش بهره وری مبتنی بر محل استقرار شرکت ها، با هدایت سریع و پیشرفت نوآوری و با ترغیب تشکیل کسب و کارهای جدید)، افزایش نوآوری و ارتقاء فناوری، بهبود کارآفرینی، افزایش سرمایه گذاری مخاطره پذیر (با توجه به قوانین حمایتی و بیمه ای کریدورها از سرمایه های مخاطره پذیر و پرداخت یارانه ریسک سرمایه گذاری در کریدورها نسبت به بیرون) و صرفه جویی های ناشی از کریدور (شامل صرفه جویی های بیرونی، صرفه جویی های ناشی از تجمیع، صرفه جویی های ناشی از مقیاس و صرفه جویی های ناشی از تنوع) بر رشد منطقه ای اثرگذار است. نتایجی که تجربه سیلیکون ولی در زمینه جذب سرمایه های مخاطره پذیر، افزایش اشتغال، افزایش درآمد سرانه و در نهایت رشد منطقه ای، موید آن است.
منبع: روح اله شهنازی، زهرا دهقان شبانی، 1394، اثرات اقتصادی مناطق ویژه علم و فناوری بر توسعه منطقه ای: مطالعه موردی سیلیکون والی. فصلنامه رشد فناوری، سال یازدهم، شماره 43.