کد خبر : 103706 دوشنبه 09 تیر 1399 - 11:00:10
فاصله-زیادسرانه-حفاظت-از-منابع-طبیعی-ایران-با-استانداردهای-جهانی-

آتش‌سوزی جنگل های ایران، عمدی یا طبیعی؟

فاصله زیادسرانه حفاظت از منابع طبیعی ایران با استانداردهای جهانی

سیناپرس: حدود یک ماه است که بخش هایی از جنگل ها و مراتع کشور در آتش می سوزند؛ از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۱۰۰ مورد آتش ‌سوزی در مراتع و جنگل های کشور به وقوع پیوسته که حدود ۳۰۰ مورد آن طی ۱۰ روز اخیر رخ داده است.

به گفته مسعود منصور، رئیس سازمان جنگل ‌ها، مراتع و آبخیزداری، امسال۸۰۰ مورد آتش سوزی در جنگل ها و مراتع کشور گزارش شده که نسبت به سال گذشته ۲.۵ برابر افزایش یافته است.

وی عامل انسانی را بازیگر اصلی در آتش سوزی های سریالی یک ماهه اخیر جنگل های ایران عنوان کرد و گفت: به غیر از ۲ مورد حریق که بر اثر صاعقه ایجاد شده، بقیه آتش سوزی های امسال به دلیل عوامل انسانی رخ داده است.

بنابر اعلام محمدرضا همتی، مدیرکل بازرسی، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات سازمان جنگل ‌ها و مراتع و آبخیزداری کشور نیز در حال حاضر ۸۵ تا ۹۰ درصد علت آتش‌سوزی در عرصه‌ های منابع‌ طبیعی به دلیل سهل ‌انگاری عوامل انسانی رخ داده و علت تنها چهار تا پنج ‌درصد آتش‌ سوزی‌ ها عمدی بوده اند.

جنگل‌ها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد از جمله مناطقی هستند که امسال در ماجرای آتش سوزی های سریالی، طعمه حریق قرار گرفته اند. از ابتدای امسال تاکنون حدود ۵۱۰ هکتار از جنگل‌ها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد طی حدود ۷۳ مورد آتش سوزی طعمه حریق شده اند که بنابر اعلام حسین کلانتری، استاندار کهگیلویه و بویراحمد، ۹۰ درصد آتش سوزی ‌های سریالی جنگل‌ های کهگیلویه و بویراحمد عمدی بوده است.

تنها روز جمعه( ششم تیر) 9 آتش سوزی در کهگیولیه و بویر احمد رخ داده است؛ این آتش سوزی ها در جنگل‌ها و مراتع مناطق ارتفاعات «سرآبتاوه»، «سروک»، «آب سردون»، «چاه پازنان دشتروم»، «گور سپید»، «میان‌ تنگان» در شهرستان بویراحمد و منطقه حفاطت شده دنا و «دژه سلیمان» و «دیل و آرو» در شهرستان گچساران ایجاد شده اند.

غلامحسین حکمتیان اصل، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کهگیلویه و بویراحمد، علت این آتش سوزی ‌ها را عامل انسانی عنوان کرد و در این خصوص گفت: در برخی موارد این آتش سوزی ها به علت آتش زدن پسماند مزارع رخ داده اند اما هنوز سهوی یا عمدی بودن این آتش سوزی مشخص نیست.

آیا آتش سوزی های سریالی به جنگل های هیرکانی رسید؟

هفته گذشته نیز با وقوع نخستین آتش سوزی در منطقه حفاظتی 530 هزار هکتاری سیاه بیشه واقع در جاده هراز، زنگ خطر آتش سوزی های سریالی در استان مازنداران را به صدا در آورد اما محیط زیست مازندران دلیل اصلی این آتش سوزی را سهل انگاری گردشگران و مسافران هنگام حضور در این منطقه حفاظتی اعلام کرد؛ مساله ای که تازگی ندارد و هر ساله شاهد بروز چنین حوادثی هستیم. به عنوان مثال سال گذشته حدود

۱۵۰ هکتار از مناطق جنگلی و زیست محیطی استان مازندران بر اثر آتش سوزی ناشی از خطای انسانی و سهل انگاری گردشگران خاکستر شده است.

دکتر فریبرز جمالزاد فلاح، سرپرست پژوهشکده محیط زیست جهاد دانشگاهی در خصوص احتمال آتش سوزی عمدی جنگل های هیرکانی به سیناپرس گفت: هر ساله در جنگل ها به طور طبیعی آتش سوزی رخ می دهد ، زیرا در ذات اکوسیستم های طبیعی جنگل ها، درختان پیر از بین می روند و زاد آوری طبیعی رخ می دهد تا گونه های جوان و مستعد در جنگل ها مستقر شوند. در پدیده و توالی اکوسیستم های طبیعی، وقوع چنین پیامدهایی نادر نیست. عدد و رقم های این قبیل آتش سوزی ها در کل کشور نیز چندان بزرگ نیست اما اگر این آتش سوزی ها عامدانه باشد، این رقم و ارقام بزرگتر می شود که می تواند حیات جانداران این اکوسیستم طبیعی را به مخاطره بیندازد.

رئیس سازمان جهاد دانشگاهی واحد گیلان افزود: متاسفانه اکنون سرانه حفاظت از منابع طبیعی و حفاظتی ایران از استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد؛ حجم نیروهای حفاظتی( در غالب محیط بان و جنگل بان) و وظایف حراستی آنها تقریبا یک دهم تا یک پانزدهم استاندارد جهانی است. اکنون کمبود نیروهای حفاظتی باعث شده تا بحث عامدانه بودن آتش سوزی ها تسهیل پیدا کند.

به گفته وی، اگر چنانچه عامدانه بودن آتش سوزی های جنگل های کشور تشدید شود، عواقب بدی متوجه مراتع و جنگل های ایران می شود.

آتش سوزی جنگل ها چه پیامدهایی به همراه دارند؟

پرفسور پرویز کردوانی، بنيانگذار مركز تحقيقات مناطق كويری و بيابانی ايران به پیامدهای آتش سوزی جنگل ها اشاره کرد و  در این خصوص به سیناپرس گفت: اگر جنگل ها آتش گیرد علاوه بر درختان، حیوانات و گونه های ارزشمند و نادر آن ناحیه نیز از بین خواهد رفت. به عنوان مثال حیواناتی مانند آهو و گوزن نمی توانند از طعمه حریق فرار کنند بنابراین بقای آنها به خطر می افتد.

وی عنوان کرد: هم اکنون ایران دارای پنج نوع جنگل شمال ( مازندران و گیلان)، غرب( بلوط)، دریایی (مانگروف)، داخلی و دست کاشت است که هر کدام از آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند.

وی اظهارداشت: در حال حاضر جنگل های دست کاشت از نظر ژنتیکی چندان با ارزش نیستند اما جنگل هایی مانند گلستان به علت داشتن گونه های نادر ژنتیکی از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند که باید تحت مراقبت های بیشتری قرار گیرند  زیرا پس از نابودی این جنگل ها، دیگر چنین گونه هایی به وجود نمی آیند.

وی افزود: چنانچه جنگل های غرب یا بلوط نیز از بین بروند، چشمه ساران و رودهای ناحیه زاگرس مانند کرخه، کارون و دز و... خشک خواهند شد زیرا کوه های این نواحی آهکی هستند و آهک در ریشه انواع گیاهان این ناحیه وجود دارد. گیاهان باغچه ای این ناحیه با تنفس شان دی اکسید کربن تولید می کنند. هنگام بارندگی دی اکسید کربن با آب ترکیب شده و اسید کربنیک تولید می شود. اسید کربنیک نیز با نفوذ به آهک باعث ایجاد غارهای آهکی، چشمه ساران و آب های زیر زمینی می شود.

گزارش: فرزانه صدقی

 

 

نظرات شما

[کد امنیتی جدید]

مطالب مرتبط