علم در 21 آذرماه

• روز جهانی حمایت از بیماران کلیوی

روز 12 دسامبرمصادف با 21آذر ماه، روز حمایت از بیماران کلیوی در حالی است آمارهای جهانی نارسایی کلیه نشان می دهد که از هر 10 نفر یک نفر مبتلا به بیماری کلیه است.هرچند این آمارها به معنی این نیست که یک نفر از هر 10 نفر نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارند، اما نشان می دهد که وضعیت ابتلا به این بیماری نامناسب است و باید اقدامات پیشگیرانه با جدیت انجام شود.

نارسایی کلیه یا نارسایی کلیوی در پزشکی به شرایطی که در آن کلیه نتواند به‌طور بایسته عمل کند گفته می‌شود و به معنی کاهش شدید عملکرد کلیه است. کلیه نقش مهمی در دفع مواد زائد و تعادل آب و الکترولیتها در بدن دارد. نارسایی حاد کلیوی در اثر تخریب کلیه‌ها پدید می‌آید و با فقدان سریع عملکرد کلیوی مشخص می‌شود. این بیماری منجر به ناهنجاری‌های الکترولیتی و بر پایه اسید و احتباس فراورده‌های زاید نیتروژنی از قبیل اوره و کراتینین می‌گردد.علت اصلی بیماریهای کلیه مانند سندرم‌های نفروتیک یا نفریتیک هستند. نارسایی کلیوی دو نوع مزمن و حاد تقسیم می‌گردد. هر یک از این دو نوع خود می‌تواند در نتیجهٔ شمار زیادی از دیگر معضلات بدنی پدید آمده باشد. در مراحل انتهایی درمان نگهدارنده، دیالیز ( صفاقی یا عروقی) و پیوند کلیه است.

• مخابره اولین مکالمه توسط امواج رادیویی

برای اولین بار در تاریخ ارتباطات بشری، در دوازدهم دسامبر 1901م از طریق امواج رادیویى و بدون استفاده از سیم رابط، یک جمله از منطقه‏ای در ایتالیا به نقطه‏ای دیگر مخابره شد و فصل تازه‏ای در ارتباطات آغاز گردید. مخابره ‏کننده این جمله و مخترع دستگاهی که برای مخابره آن مورد استفاده قرار گرفت، گولیلمو مارکونی فیزیک‏دان ایتالیایی بود که بعدها دستگاه رادیو را هم اختراع کرد. اکنون دستگاه‏های ارتباطی که با امواج رادیویی کار می‏کنند، کاربرد بسیار گسترده و متنوعی یافته‏ اند.

• درگذشت علی ‏اصغر سروش

دکتر علی اصغر سروش  21آذر 1287 ش به دنیا آمد و پس از اتمام تحصیلات، به کار تحقیق و ترجمه پرداخت. سروش علاوه بر ترجمه کتب از زبان فرانسه به فارسی، به زبان‏های انگلیسی و عربی نیز تسلط کامل داشت. از آثار این مترجم گرانقدر می‏توان به فرهنگ متشابهات زبان فرانسه، امپراتوری روم و آغاز مسیحیت و نیز تمدن‏های باستانی خاور نزدیک اشاره کرد. این نویسنده و مترجم معاصر به هنگام فوت، 74 سال داشت.

• درگذشت دانیل کارلتون گایداشک

دانیل کارلتون گایداشک  متولد ۹ سپتامبر ۱۹۲۳ بود. وی  پزشک و پژوهش‌گر پزشکی مجار-اسلواکی-آمریکایی بود که در سال ۱۹۷۶ به‌خاطر کار روی بیماری کورو (نخستین بیماری پریون که اثبات شده عفونی است) به‌همراه باروخ ساموئل بلومبرگ برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد. او بین سال های ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴ در انستیتو پاستور ایران مشغول فعالیت بود.او  ۱۲ دسامبر ۲۰۰۸ درگذشت.