آیا استامینوفن در بارداری بیخطر است؟ یافتههای تازه چه میگویند؟
دو مطالعه جدید بخشی از نگرانیها درباره ارتباط استامینوفن با اوتیسم و ADHD را رد کردهاند، اما یافتههای یک پژوهش دانمارکی درباره رشد دستگاه تولیدمثل جنین، پرسشهای تازهای درباره مصرف این دارو در دوران بارداری ایجاد کرده است.
به گزارش سیناپرس، استامینوفن به عنوان گزینهای ایمن برای تسکین درد و کاهش تب در دوران بارداری شناخته میشود، اما این دارو همچنان موضوع بحثهای علمی مداوم در خصوص اثرات احتمالی بلندمدت آن بر سلامت مادر و جنین بوده است.
دو مطالعه جدید نشان دادهاند که مصرف استامینوفن — که با نامهای تجاری «تایلنول» (Tylenol) یا «پاراستامول» (paracetamol) نیز شناخته میشود — در دوران بارداری با افزایش خطر ابتلا به اوتیسم یا اختلال بیشفعالی-نقص توجه (ADHD) در کودکان ارتباطی ندارد. با این وجود، این دارو ممکن است باعث تغییراتی در رشد اندامهای تناسلی نوزادان دختر شود و به طور بالقوه بر باروری آینده آنها تأثیر بگذارد.
مطالعه اول: عدم ارتباط با اوتیسم یا ADHD
در مطالعهای چینی که در نشریه *JAMA Internal Medicine* منتشر شد، پژوهشگران «سازمان بیمارستانهای هنگکنگ» (Hong Kong Hospital Authority) سوابق الکترونیکی سلامت مربوط به بیش از ۱۲۴ هزار کودک را در بازهای بیستساله بررسی کردند تا موارد بارداریای را که در آنها برای مادران استامینوفن تجویز شده بود، شناسایی کنند. آنها دریافتند که از میان ۱۲۴،۳۳۳ کودک، ۳،۴۴۵ نفر (۲.۸ درصد) مبتلا به اوتیسم و از میان ۹۷،۲۸۵ کودک، ۵،۱۶۸ نفر (۵.۳ درصد) مبتلا به ADHD تشخیص داده شدهاند.
پژوهشگران هیچگونه ارتباطی میان مصرف استامینوفن در دوران پیش از تولد و هیچیک از این دو اختلال نیافتند؛ حتی زمانی که مراحل مختلف بارداری یا دفعات مصرف دارو در نظر گرفته شد.
نتیجهگیری آنها این بود که «پاراستامول همچنان یک مسکن و تببر ایمن و ضروری در دوران بارداری محسوب میشود، در حالی که جایگزینهایی مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و مواد افیونی (اپیوئیدها) با خطرات اثباتشدهای همراه هستند.» پژوهشگران هشدار دادند که اگر مادران برای درمان تب یا درد شدید از مصرف استامینوفن خودداری کنند، ممکن است به جایگزینهای ناایمن روی آورند یا با عوارضی همچون ناهنجاریهای جنینی، زایمان زودرس و سقط جنین مواجه شوند.
مطالعه دوم: تغییرات احتمالی در اندامهای تناسلی
مطالعهای دانمارکی که در نشریه *Human Reproduction Open* منتشر شد — و در آن ۶۸۵ زن باردار و ۳۰۲ نوزاد دختر مورد ارزیابی قرار گرفتند — نشان داد نوزادان دختر سهماههای که در دوران جنینی در معرض استامینوفن قرار گرفته بودند، به طور میانگین دارای تخمدانهایی ۴۰ درصد کوچکتر، رحمی ۱۳ درصد کوچکتر و ۲۳ درصد فولیکولهای تخمدانی کمتر، و همچنین سطوح پایینتری از هورمونهای جنسی بودند.
به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، دکتر مارگیت بیستراپ فیشر، نویسنده اصلی این مطالعه، اظهار داشت: «مطالعات حیوانی نشان داده است که اختلال در تشکیل فولیکول تخمدان میتواند منجر به کاهش باروری و پیری زودرس تولید مثل شود؛ با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا تفاوتهای مشاهده شده در مطالعه ما پیامدهایی برای باروری و سن یائسگی در انسان دارد یا خیر.»
او تأکید کرد که این مطالعه به جای یک رابطه علت و معلولی مستقیم، ارتباطاتی را یافته است و مادرانی که در دوران بارداری از استامینوفن استفاده کردهاند، «نباید وحشت کنند» بلکه باید در مورد مصرف آن با پزشکان خود صحبت کنند.
